Кіріспе

Литвалық "Республика" газеті – 1989 жылдың 16 қыркүйегінен бері жарық көріп келе жатқан оңшыл литва газеті. 1991 жылдың 7 қаңтарынан бастап орыс тілінде де ("Республика") басылым шығады. 1993 жылы газеттің негізін қалаушылардың бірі, бас редактордың орынбасары және тергеуші журналист Витас Лингис Вильнюсте, бірнеше рет өліммен қорқытқаннан кейін, атып өлтірілді. Лингис ұйымдасқан қылмыс туралы жазған және "Вильнюс бригадасы" қылмыстары туралы бірнеше құпия ақпараттарды жариялаған. Борис Деканидзе осы қылмыс үшін кінәлі деп танылып, өлім жазасына кесілді. 1995 жылдың шілдесінде өлім жазасы жойылғанға дейін ол өлім жазасын алған соңғы адам болды. TNS Gallup деректеріне сәйкес, "Республика" баспа тобы елдің баспасөз нарығында үстемдік құрды. "Республика" баспа тобының газеттері ("Республика" (литва және орыс тілдерінде), "Vakaro žinios", "Šiaulių kraštas" және "Vakarų ekspresas") 2008 жылдың басында барлық газет оқырмандарының шамамен 79,2% оқыды. 2014 жылдан бастап газет күндізгі емес, апталық болып шыға бастады. Литвалық блогер және бұрынғы Премьер-министрдің кеңесшісі Скирмантас Малинаускас, бұрын газетте қысқа уақыт жұмыс істеген, 2022 жылы "Respublika.lt" ең көп оқылатын литвалық порталдардың алғашқы 15-інен шығып қалғанын мәлімдеді. 2005 жылы "Республика" газетінің литва тіліндегі басылымының таралымы дүйсенбі-бейсенбі күндері 38 000 данаға, жұма-сенбі күндері 55 000 данаға жетті. 2007 жылдың наурызында 26 жасар Рамуне Вайчиулите "Республика" газетінің алғашқы әйел бас редакторы болды.

Мазмұны

2006 жылы газетте бұрынғы израильдік генерал және совет партизаны Ицхак Арадты нацистерге қарсы совет партизандары жасаған Кониухи қырғынындағы рөлі үшін "соғыс қылмыскері" деп атаған мақала жарияланды. Осының салдарынан Литва мемлекеттік прокуроры Арадқа қатысты тергеу бастады. Бірақ халықаралық наразылық туғаннан кейін 2008 жылдың күзінде тергеу тоқтатылды. Газет COVID-19 пандемиясы кезінде COVID-19 вакциналары туралы бірнеше жалған ақпараттарды таратып, мысалы, вакциналар вакцина салмаған жағдайда COVID-19 вирусынан көбірек израильдіктердің өліміне себеп болды деген мәлімдеме жасады, Роберт Ф. Кеннеди атымен аталатын институтты сілтеме келтіріп. 2021 және 2022 жылдары газет "Ұлы отбасыны қорғау науқанының" белсенді қолдаушысы болды – бұл Ұлыбританияға қарсы ұлтшыл қозғалыс, Стамбул конвенциясын ратификациялауға, ЛГБТ құқықтарына және вакцина паспорттарына қарсы күресіп жатыр. Газет 2022 жылы Ресейдің Украинаға басып кіргеннен кейін Украинаны қолдау саясатын сынаған кезде әрі қарай танымал болды. Газет Ресей үкіметін жақтады. Осының нәтижесінде Литвадағы ең ірі екі сауда желісі ("Rimi Baltic" және "Iki") және Литва поштасы "Республика" газетін және оның "Vakaro žinios" таблоидын таратуды тоқтатты.