Кіріспе

Хотин округі – Молдавия Князьдығында (1359–1812), Бессарабия генерал-губернаторлығында (1812–1917), Молдавия Демократиялық Республикасында (1917–1918) және Румыния Корольдігінде (1918–1940, 1941–1944) болған округ. Оның астанасы Хотин қаласы (қазіргі Хотын) болды. Аталған округтің аумағы қазір Украина (солтүстік бөлігі) және Молдова (оңтүстік бөлігі) арасында бөліскен.

География

Екі дүниежүзілік соғыс аралығында Хотин уезі 3,782 км² аумақты алып, Ұлы Румынияның солтүстік-шығыс бөлігінде орналасқан, Бессарабияның ең солтүстік уезі болған. Ол Совет Одағымен шекаралас болды. Аралық кезеңде оның шекаралары былай болды: солтүстік және солтүстік-шығыста – КСР Украинаның Винница облысы, солтүстік-батыста – Польшаның Станиславов воеводтығы, оңтүстік-шығыста – Сорока уезі, оңтүстікте – Бальц уезі, оңтүстік және оңтүстік-батыста – Дорохой уезі, ал батыста – Чернауц уезі.

Халық саны

1930 жылғы румын халық санағына сәйкес Хотин округінің халқы 392 430 адамды құрады, оның ішінде 41,6% этникалық украиндықтар, 35,0% этникалық румындар, 13,6% этникалық орыстар, 9,2% еврейлер, 0,3% этникалық поляктар болды. Ана тілі бойынша бөлінгенде: 45,1% украин тілінде, 33,4% румын тілінде, 12,0% орыс тілінде, 9,2% идиш тілінде сөйледі. Діні бойынша бөлінгенде: 87,0% православиелік христиандар, 9,2% еврейлер, 1,9% баптистер, 1,0% ескі нанымдылар және 0,3% рим католиктері еді. 1897 жылғы Ресей халық санағы бойынша украиндықтар (кіші орыстар) Хотин уезі халқының басым бөлігін құрады. Ауылдық жерлерде 160 000 (55%) украиндық болды, ал қалалық аймақтарды есепке алғанда 164 000 (53%) құрады.

Қала тұрғындары

1930 жылы Хотин округінің қалалық халқы 15 334 адамды құрады, оның ішінде этникалық құрамы бойынша 37,7% еврейлер, 36,6% орыстар, 14,8% украиндер, 8,8% румындар және 1,5% поляктар болды. Қала халқының негізгі ана тілдері: идиш (37,6%), орыс (37,5%), украин (14,7%), румын (8,6%), поляк (1,2%) тілдері. Қала халқының діни құрамы: 57,6% православие дінін ұстанатын, 37,7% еврейлер, 2,1% ежелгі сенімділер және 1,6% рим католиктері.

Тарих

1918 жылы Бессарабияның Румыниямен біріккеннен кейін, округ Румыния құрамына кірді, ол 1925 жылы округті ресми түрде құрды. 1940 жылы аймақ Кеңес Одағы тарапынан басып алынып, Молдавия КСР-і мен Украина КСР-інің құрамына енді. 1941 жылдың шілдесінде Остік державаларының Кеңес Одағына қарсы жорығынан кейін аймақ қайтадан Румыния басқаруына көшті. Әскери әкімшілік құрылып, аймақтың еврей халқы осы жерде атқыланды немесе Транснистрияға жер аударылды, онда тағы көптеген адамдар қаза тапты. Хотин округі географиялық тұрғыдан Бессарабияның бөлігі болғанымен, Бессарабия губернаторлығына емес, Буковина губернаторлығына, Буковина аймағына қосылды. Дорохой округі де Буковинада болмаса да, губернаторлыққа қосылды. Кеңес Одағының шабуылы Остік державаларын кері итергенде, аймақ қайтадан Кеңес бақылауына өтті. 1944 жылдың 12 қыркүйегінде Румыния одақтастармен Мәскеудегі қару тоқтату туралы келісімге қол қойды. Бұл келісім, сондай-ақ 1947 жылғы бейбіт келісім, 1941 жылдың 1 қаңтарындағыдай Кеңес-Румыния шекарасын бекітті. Округ аумақтары Молдавия КСР-і мен Украина КСР-інің қалған бөлігімен бірге Молдова және Украинаның тәуелсіз мемлекеттерінің құрамына кірді.