Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Әли Осман – Би-Би-Си телеарнасының "Ист-Эндерс" телесериалының ойдан шығарылған кейіпкері. Оны Неждет Салих сомдады. Ол 1985 жылғы 19 ақпандағы тұңғыш эпизодта пайда болып, "Ист-Эндерс" сериалының алғашқы актер құрамының мүшесі болды. Ол кейінге қарай шамамен бес жылға дейін бағдарламада болды және 1989 жылғы 10 қазанда соңғы рет көрінді. Али көңілді, беймаза болмайтын мінезді болды, бұл оның өте қиын мінезді әйелі Сьюмен (Сэнди Ратклифф) күрт қайшылықта болды. Оның басты сюжеттері құмар ойындарға құмарлығы, даулы некесі және баласының бесікте қайтыс болуы болды, бұл телесериалда көрсетілген алғашқы даулы оқиғалардың бірі еді. Оны "Ист-Эндерс" сериалын жасаған Джулия Смит пен Тони Холланд жасаған.
Ali Osman is a fictional character from the BBC soap opera EastEnders, played by Nejdet Salih. He was a member of the original EastEnders cast, appearing in the first episode on 19 February 1985. He remained with the show for nearly five years afterwards, making his last appearance on 10 October 1989. Ali was scripted as happy go lucky, which was in stark contrast to his highly strung wife, Sue (Sandy Ratcliff). Central to his storylines were his penchant for gambling, his tempestuous marriage, and the loss of his son to cot death, which was one of the first controversial storylines covered by the soap. He was created by Julia Smith and Tony Holland, the creators of EastEnders.
Сюжеттік желілер
Кипрлік түрік Али әйелі Сью Османмен (Сэнди Ратклифф) Уолфордтағы Бридж-стрит кафесін басқарады және такси жүргізушісі. Ол құмар ойыншы, жабылу уақытынан кейін кафеде покер ойынын жиі өткізеді және букмекерлік кеңселерде ставкалар жасайды, бұл Сью үшін үлкен алаңдаушылық тудырады. Әли 1985 жылы бизнесін бір ставкаға салуға шешім қабылдап, едәуір ақша алады. Османның қуанышы шексіз, бірақ келесі күні олардың сәби ұлы Хасан Осман (Михаэль Эванжелу) өзінің төсек-орында өлі болып табылды. Али мен Сью ұлының өліміне төзу үшін бірнеше ай уақыт жұмсайды. Неке тағы бір балаға тырысқанда сыналады, бірақ Әли импотенциядан зардап шегеді және өзінің еркектігіне күмән келтіреді, нәтижесінде ол басқа әйелдерді азғыруға тырысады; Сью 1987 жылы қайтадан жүкті екенін білгенге дейін балаға деген үмітсіздік проблемалар тудырады. Олардың екінші ұлы, Кішкентай Әли Осман (Омер Мұстафа Салих) 1988 жылы дүниеге келді. Сью Уолфордтағы өмірден шаршап қалған кезде, Али олардың көшіп кетуін жеңілдету үшін қаражат жинауға тырысады. Осылайша ол "Фирма" деп аталатын қылмыстық дүниенің мүшесі, "Строкс" шарап барының менеджері Джоанн Фрэнсиске (Памела Салем) үлкен құмар ойындар қарызымен жүреді. Судан шығынды жасыру үшін ақшаны іздеп жүрген Али Иан Билден (Адам Вудиатт) қарыз сұрайды. Иан келісіп, оған 10 пайыз пайызды төлейді. Али ойынға түсіп, Иан жеңіске жеткенше ақшасын төлеуге тырысады. Өзіне-өзі риза болған Алидің мақтануы Донна Ладлоудың (Матильда Зиглер) назарын аударған; ол Алиді азғырады және олар жыныстық қатынасқа түскеннен кейін Донна Алиге шантаж жасап, егер ол Сьюге ақша төлемесе, оған айтамын деп қорқытады. Али төлейді, бірақ Донна Сьюға Сью оны қорлаған кезде айтпай-ақ қояды. Қиындыққа ұшыраған Сью жұбаныш үшін Әлидің ағасы Мехмет Османға (Халюк Билгинер) жүгінеді және кек алуды қалайды, ол оны Әлидің алдында сүйеді. Ағасы әйелімен ұйықтап жатыр деп ойлап, Әли Мехметке шабуыл жасап, оны өмірінен шығарады. Көп дау-дамайдан кейін Сью мен Кішкентай Әли кетеді. Али Сьюды іздеп, ақырында оны Хассанның қабірінен іздеп жүргенін тауып, Кішкентай Алиді қайтарып алады. Тағы бір ұлын жоғалтып, Сью күйзеліске ұшырап, бөлмеге жатқызылады. Қазір жалғыз басты әке болған Али бизнесін жалғастыру үшін күресіп жатыр. Ол жалға төленетін ақыны төлей алмай, сақтандыруды бұрмалауға тырысады. Иан Али өртті әдейі бастағанын біледі және жағдайды өз пайдасына пайдаланады, Алиді кафеге қол қоюға мәжбүр етеді. Бұл олардың арасындағы қақтығысқа әкеледі, өйткені Әли ас үйдің құрал-жабдықтары жалға сатып алынған және кейіннен қайтарып алынғандығын айтпай қалды. Әли жұмысты да, ата-аналық жауапкершілікті де бір уақытта атқаруға тырысады. Ол бала күтімі өз ұлын елемей жүргенін білгенде, Фрэнк Батчердің (Майк Рид) автокөлік паркінен кетуі керек. Ол шағын таксимен жүреді, бірақ оның көлігі ұрланғанда, ол жұмыс істей алмайды, сондықтан ол Кішкентай Алиді ата-анасымен бірге тұруға жіберуге мәжбүр болады. Ақшасы жоқ Али покерге қатысады, бірақ үй иесі Алан МакИнтайрдан (Пип Миллер) жеңіледі, ол 1987 жылдан бері Алимен қақтығысып келді. Нәтижесінде Али үйдің ақысын төлей алмай, үйінен шығарылады. Ашулы Әли пәтерді ломбардпен талқандап, барлық терезелер мен есіктерді сындырады, содан кейін отбасы оны Кіші Әлимен бірге 1989 жылдың қазан айында Солтүстік Кипрге жібереді.
Ali, a Turkish Cypriot, runs Bridge Street Café in Walford with his wife, Sue Osman (Sandy Ratcliff), and also drives a taxicab. He is a gambler and frequently holds poker games in the café after closing time and wages bets at the bookies, which is a huge source of concern for Sue. Ali rashly decides to wager his business on a bet in 1985 and wins a substantial amount of money. The Osmans are overjoyed but the next day their infant son, Hassan Osman (Michael Evangelou), is found dead in his cot. Ali and Sue spend months coming to terms with their son's death. The marriage is tested further when they try for another baby but Ali suffers impotence and questions his masculinity, resulting in him attempting to seduce other women; the desperation for a baby causes problems until Sue learns that she is pregnant again in 1987. Their second son, Little Ali Osman (Omer Mustafa Salih), is born in 1988. When Sue begins to tire of life in Walford, Ali tries to get funds together to facilitate their move. In doing so, he runs up huge gambling debts to Joanne Francis (Pamela Salem), manager of Strokes wine bar, also a member of the criminal underworld known as The Firm. Desperate for money to hide his losses from Sue, Ali asks Ian Beale (Adam Woodyatt) for a loan. Ian agrees and charges him 10 per cent interest. Ali continues to gamble, struggling to pay Ian until he manages to win. Pleased with himself, Ali's boasting catches the attention of Donna Ludlow (Matilda Ziegler); she seduces Ali and after they have sex, Donna blackmails Ali, threatening to tell Sue unless he pays her. Ali pays but Donna tells Sue regardless when Sue insults her. Devastated, Sue turns to Ali's brother, Mehmet Osman (Haluk Bilginer), for comfort and wanting revenge, she kisses him in front of Ali. Thinking that his brother has been sleeping with his wife, Ali attacks Mehmet and banishes him from his life and after much rowing, Sue and Little Ali leave. Ali searches for Sue and eventually finds her visiting Hassan's grave and snatches Little Ali back. Losing another son makes Sue have a breakdown and she is sectioned. Now a single father, Ali struggles to keep his businesses afloat. He cannot afford the rent increase and attempts an insurance scam by torching his cafe. Ian works out that Ali started the fire deliberately and uses the situation to his advantage, forcing Ali to sign the cafe over to him. This causes a feud between them when Ali neglects to mention that the kitchen utilities were bought on hire purchase and are later repossessed. Ali struggles with juggling work and parental responsibilities. He has to resign from Frank Butcher's (Mike Reid) car lot when he discovers his child minder is neglecting his son. He takes up mini cabbing but when his car is stolen, he can't work so he is forced to send Little Ali to live with his parents. With no money, Ali attends a game of poker but loses to his landlord Alan McIntyre (Pip Miller), whom Ali had feuded with since 1987. As a result, Ali is evicted when he can't pay the rent. In a fury, Ali smashes up the flat with a crowbar, breaking all the windows and doors, until his family send him and Little Ali to Northern Cyprus in October 1989.
Жасау
Али Осман – EastEnders сериалын жасаған Тони Холланд пен Джулия Смит ойлап тапқан алғашқы жиырма үш кейіпкердің бірі болды. Түрік кипрлігі Алидің бастапқыда Кристің атымен аталуы жоспарланған еді. Бірақ Холландқа мұсылманға христиан есімін қойғаны туралы хабар жеткен соң, оның аты Али деп өзгертілді. Али – Англияға көшіп, Лондонның Шығыс бөлігінде қоныстанған түрік кипрліктерінің үлесін көрсету мақсатымен жасалған кейіпкер болды. Холланд пен Смит сериалдың сәтті болуы үшін әртүрлі көрермендерге ұнатуы мүмкін, сан алуан кейіпкерлер қажет екенін түсінді. Сонымен қатар, реалистік болу үшін бағдарлама нақты өмірдегі қоғамның әртүрлі топтарын көрсетуі керек еді. Осы себептерге байланысты, бастапқы кейіпкерлер құрамына әртүрлі жынысты, жастағы, әлеуметтік топтағы, дінді және нәсілді адамдар енгізілді. Холланд пен Смит телеарналарда «біріктірілген актерлік құрам» қағидасын қолдануды бастаған еді және осы процесте этникалық әртүрліліктерді көптеп кездестірді. Этникалық азшылық топтарын зерттеу ең қиын міндет саналғанмен, Холланд пен Смит байланыстарын пайдаланып, олардың тарихы мен тұрмыс салты туралы ақпарат жинады, соның арқасында Уолфордқа жаңадан келген иммигранттарды шынайы бейнелеуге мүмкіндік алды. Алидің бастапқы кейіпкерлік суреттемесі Смит пен Холландтың «EastEnders: Ішкі әңгіме» кітабында қысқартылған күйде жарияланған. Бұл үзіндіде Али «Крис» деп аталған: «Крис – түрік кипрлігі, оның әйелі Сью – ағылшын, олар алаңның жанындағы кафеді жүргізеді. Кешкі уақытта Крис такси жүргізеді. Олардың тоғыз айлық ұлы бар, оның аты Кристің әкесі Хасанның құрметіне қойылған, және олар оған қатты бейілді. Крис 1957 жылы Кипрде дүниеге келді. Бірақ 1974 жылы ол грек аймағындағы түрік екені белгілі болды. Содан кейін босқындар лагеріне орналасты. Одан кейін отбасы түрік аймағына көшірілді. Бірақ ол жерде үйдей сезім болмады, сондай-ақ ақша да жетіспеді, сондықтан 1975 жылы олар Лондонға келді. Крис 1982 жылы Сьюге үйленді. Крис жалқау және құмар ойынға бейім. Әлі құмар ойынға тәуелді емес, бірақ ол құмар ойыншы. Ол өзін көрсетуге жатады. Ол әрқашан өзін дәлелдеуге тырысады» (59-бет).
Ali Osman was one of the original twenty three characters invented by the creators of EastEnders, Tony Holland and Julia Smith. Ali, a Turkish Cypriot, was originally intended to be named Chris. His name was changed to Ali when it dawned on Holland that he had given a Christian name to a Muslim. Ali was a well intentioned attempt to represent the proportion of Turkish Cypriots who had immigrated to England and settled in the East End of London. Holland and Smith knew that for the soap to succeed there needed to be a varied group of characters, so that several different sections of the audience had someone to identify with. Additionally, if the programme was to be realistic, it had to reflect the cross section of society that actually existed in the real location. For these reasons, different sexes, ages, classes, religions and races were all included in the original character line up. Both Holland and Smith had been at the forefront of the move towards 'integrated casting' in television and had encountered an array of ethnic diversities in the process. Even though the ethnic minority groups were deemed the hardest to research, Holland and Smith called upon their contacts to relay information about their origins and lifestyles and were then able to portray Walford's most recent immigrants more realistically. Ali's original character outline as written by Smith and Holland appeared in an abridged form in their book, EastEnders: The Inside Story. In this passage Ali is referred to as "Chris". "Chris is a Turkish Cypriot, his wife Sue is English, and they run the cafe just off the Square. In the evenings, Chris is also a minicab driver. They have a nine month old son named after Chris' dad Hassan and they are devoted to him Chris was born in Cyprus in 1957. But, as it turned out in 1974, he was a Turk in a Greek zone. A refugee camp followed. Then, the family was resettled in a Turkish zone. But, it never felt like home, and there was no money so, in 1975 they came to London Chris married Sue in 1982 Chris is basically lazy, and a gambler. Not (yet) a compulsive gambler but he is a passionate one He's a bit of a peacock. He expects to be waited on hand and foot Chris is always having to prove himself." (page 59)
Даму
Шоу эфирге түсер алдында Холланд пен Смит Сью мен оның күйеуінің Хасан есімді нәрестеге ата-ана болатынына келісіп алған. Бірақ, кейіпкерлер көбейген сайын, шоуда барлығы төрт бала болатынын түсінді: Энни Смит, Мартин Фаулер, Вики Фаулер және Хасан. Студия төрт баламен күресе алмайтынын түсінген соң, олар жас балалардың біреуін актерлік құрамнан шығарып тастау үшін сюжет ойлап тапты. 1980-ші жылдары балалардың кенеттен өлімі мәселесі британдық баспасөзде өте кеңінен талқыланды, себебі осы оқиғалардың саны көбейді, сондай-ақ бір дәрігер ата-аналарды осы трагедияға кінәлі деп айыптады. Британдық Балалардың Кенеттен Өлімі Қоры бастапқыда телесериал осы мәселені жеңілдете түседі және жаңа ата-аналарды қорқытады деп қорқып, эпизодтарды эфирге шығаруға қарсы болды. Бірақ соңында олар осы тақырыпты қалай көрсеткеніне риза болды және осы мәселе туралы көбірек білуге ниеттенген көптеген көрермендерге қолдау көрсетті. 2011 жылы EastEnders телесериалында Рони Брэннингтің (Саманта Вомак) баласы балалардың кенеттен өлімінен қайтыс болып, анасы кейіннен өлі баласын басқа кейіпкердің баласымен ауыстырды. Бұл сюжет 1985 жылғы Османның балалардың кенеттен өліміне байланысты оқиғасымен теріс салыстырылды. 2020 жылы The Daily Mirror газетінен Сара Уоллис пен Иан Хайланд Алиді барлық уақыттағы ең жақсы EastEnders кейіпкерлерінің тізімінде 92-орынға қойып, оның құмар ойыны Сьюмен болған "қиын" некесін "бұзып жіберді" деп түсіндірді.
Before the show aired, Holland and Smith had already decided that Sue and her husband would be parents to a young baby named Hassan. However, as further characters were invented they realised that there would be a total of four babies in the show: Annie Smith, Martin Fowler, Vicki Fowler and Hassan. It was decided that it would be impossible for the studios to cope with four babies, and so they invented a storyline to eliminate one of the young babies from the cast. During this time in the 1980s, the issue of cot death was extremely prominent in the British press, partly due to an increase in casualties, but also because a doctor had gone public with the accusation that parents were to blame for the tragic occurrence. The British Cot Death Foundation initially feared that a soap opera would trivialise the subject and frighten new parents. They tried to stop the episodes from airing, but in the end they were pleased with the way the subject was handled, and provided back up support after transmission to many viewers who wanted more information on the subject. In 2011, an EastEnders''' storyline aired featuring the character Ronnie Branning's (Samantha Womack) baby dying of a cot death and the mother subsequently swapping her dead baby with another character's child. This plot has been compared unfavourably to the Osman cot death of 1985. In 2020, Sara Wallis and Ian Hyland from The Daily Mirror placed Ali 92nd on their ranked list of the best EastEnders'' characters of all time and commented that his gambling "ruined" his "rocky" marriage to Sue.