Кіріспе

Америкалық табиғат зерттеушісі Джордж Грисуолд Латимер Бейтс (1863 жылдың 21 наурызы, Абингдон, Иллинойс, АҚШ – 1940 жылдың 31 қаңтары, Челмсфорд, Ұлыбритания), ЛЛ. Д., М. Б. О. У. американдық натуралист болды. Ол Орталық Африкада тұрып, көп саяхат жасап, көптеген жаңа түрлер сипатталған табиғи тарих үлгілерін жинады. Оның жинағынан сүтқоректілердің, жорғалаушылардың және қосмекенділердің 62 жаңа түрі сипатталды, оның ішінде Голиат бақасы, түкті бақа және Голиат егеуқұйрығы Crocidura goliath. Ол Батыс Африка құстары туралы анықтамалық (1930) жариялады және Арабия құстарының каталогын дайындап жатты. Оның құрметіне Batesanthus деп аталатын өсімдік туысы аталды, сондай-ақ құстардың бірнеше түрі оның есімін алып жүреді, оның ішінде сирек кездесетін Бейтс тоқымашысы бар.

Өмір және жұмыс

Бейтс Иллинойс штатының Абингдон қаласының жанында дүниеге келген. Ол мектепте латын тілін оқып, тілдерге қызығушылық танытты. Оның мұғалімі Лианна Хейг табиғи тарихқа деген қызығушылығын оятып, сыныпты ботаникалық сапарларға алып шықты. Ол Линкольн қаласында оқыды, содан кейін Гейлсбургтегі Нокс колледжіне ауысты. Жазда Нокс және Гейлсбург округтерінде Санта-Фе темір жолы үшін карта жасауға көмектесті. 1885 жылы Нокс колледжінде хаттар докторы дәрежесін алғаннан кейін Гавайиде мұғалім болып жұмыс істеді, бірақ бірнеше айдан кейін қызметтен кетті. Содан кейін Теннесси штатындағы теміржол компаниясында геодезист болып жұмыс істеді. Әке-шешесінің тілегімен Чикаго теологиялық семинариясына түсіп, 1892 жылы грек және еврей тілдерін оқып, теология мамандығын бітірді. Кейін Оңтүстік Дакотадағы Уорд академиясында сабақ берді, бос уақытын аймақтың өсімдіктерін зерттеуге арнады. Ричард Боудлер Шарп 1906 жылы Бейтстің үлгілерінің құнды екенін және бірнеше жаңа түрдің табылғанын атап өтті. 1928 жылы мұражайға жіберген үлгілерінің саны 6905-ке жетеді деп есептелді. Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде Бейтс үлгілерді жіберуге мүмкіндік таппады және ол фермасында какао, кофе және резеңке ағаштарын өсіруге көбірек уақыт жұмсады: бұл аймақтағы ең алғашқы резеңке плантацияларының бірі болуы мүмкін. Неміс билігі оны құс жинау үшін пайдаланған қаруларын тапсыруға мәжбүрледі және 1915 жылы аймақтан кетуді талап етті. Содан кейін ол Испан Гвинеясындағы Рио-Бенетоға қарай оңтүстікке жаяу жол тартты. Тек 1916 жылы ол плантациясына оралды және 1921 жылға қарай Ұлыбритания мен Францияның басқаруында болған Камерунды кезіп өтті. Ол 1918 жылы қанат асты қаптамасының құрылымы туралы мақала жазды. 1922 жылы Нигерияға, ал 1927 жылы Чад көлінің солтүстік-батысына сапар шекті.

Англия

Бейтс 1928 жылы Африкадан Англияға, Литтл Уатхэмге көшіп, "Тимбуктоо" деп атаған үйіне қоныстанды. Содан кейін ол Лондондағы Британ мұражайындағы құстар бөлмесіндегі құс коллекцияларын зерттеуге кірісіп, Батыс Африка құстарының анықтамалығын жазуды бастады. 1930 жылы ол Табиғат тарихы мұражайы үшін Сиерра-Леонеге жинау сапарына барды, сондай-ақ Гвинея және Нимба тауына сапар шекті. 1931 жылы Малиге тағы бір экспедиция ұйымдастырды. Оған Гарри Сент-Джон Бриджер Филбидің үлгілер жинағын қарап шығу тапсырылды. 1934 жылы 70 жасында Филбидің шақыруымен Арабияға сапар жасады. Ол үш ай бойы 500-ден астам үлгі жинады. Бейтс Филбидің қызметшісіне құстарды терісінен айыруды үйретті, ал үнді кеңсе қызметкері Махбуб Элахи Казиді 16 калибрлі мылтықпен үлгілер жинауға жіберді. Филбиге құстарды терісінен айыру қиын болғанымен, оған қосымша .410 калибрлі оқ атар қару қалдырды, осылайша оның құс үлгілерінің санын арттыруға көмектесті. Осы себепті Норман Киннер Бомбей табиғат тарих қоғамын Фатех Хан есімді тері айырушыны Арабияға жіберуге ықпал етті. Алайда, тері айырушы жеткіліксіз тәжірибелі болып шықты, ауырып қалды және Үндістанға қайтуға мәжбүр болды. Филбидің үлгілеріне бірнеше жаңа түрлер кірді, соның ішінде Dendrocopus dorae, оны әйелі Дораның құрметіне атауды сұрады. Сондай-ақ, ол "Otus senegalensis pamelae" деген түр тармағына ие болды, ол "Афинеум" клубының кітапханашысы және досы Памела Ловибондтың есімімен аталды. Бейтс "Арабия құстары" еңбегін жариялай алмады, бірақ "Ibis" журналы үшін араб құстары туралы бірнеше мақала жазды. Оның жарияланбаған "Арабия құстары" қолжазбасын кейін Ричард Майнерцхаген пайдаланды, ол түрлі әшекейлер қосып, Бейтстің еңбегіне лайықты баға бермеді. Бейтс операциядан кейін және қайталап туындаған ауыр сырқаттан кейін Челмсфордта қайтыс болды.

Мұра

Африканың бір түрі жылан, Rhamnophis batesii, оның құрметіне аталған, сондай-ақ Африканың үш амфибия түрі (Astylosternus batesi, Phrynobatrachus batesii және Nectophryne batesii), жиырма құс және төрт сүтқоректі жануар осылай аталыпты.