Кіріспе

Терпсидтердің жойылған туысы

Эотитаносухус ("таңғы алып крокодил") – биармосухиан терапсидтерінің жойылған туысы, оның қазба қалдықтары Ресейдің Пермь аймағындағы Очёр қаласында табылды. Ол шамамен 267 миллион жыл бұрын өмір сүрген. Бір ғана түрі белгілі – Eotitanosuchus olsoni.

Сипаттама

Эотитаносух бір ғана үлкен бас сүйегінен белгілі, төменгі жақ сүйегі жоқ. Бас сүйегі сақталған, бірақ жалпы ұзындығы мүмкін, ересектердің салмағынан асып, тіпті одан да көп, салмағынан артық болуы мүмкін. Biarmosuchus tener сияқты, ол да алғашқы түрге жатады, себебі ол жыртқыш болғанымен, көздің артындағы уақ тесік тістеуін әлсіз еткен. Дегенмен, бас сүйегінің жоғарғы бөлігі басқа биармосухтарға қарағанда ірілеу болған.

Палеобиология

Эотитаносухтың қазба қалдықтары Ресейдің Пермь (немесе Cis Urals) аймағында табылды. Эотитаносух өзінің ортасында үстемдік құрған жануар болғаны сөзсіз. Су тасқынының шөгінділерінде (бұрынғы жағажай батпақтарында) көптеген эстемменосухидтердің қаңқалары сақталған, бұл үлкен жыртқыш өте жақсы жүзген, мүмкін жартылай су жануары немесе батпақты жерлерде көп кездесетін болған деген болжам бар. Дегенмен, бұл тек болжау ғана.

Жіктеу

Eotitanosuchus көбінесе Phthinosuchidae және Biarmosuchidae-мен топтастырылады. Шындығында, Ивахненко (1999) Biarmosuchus tener және Eotitanosuchus olsoni – бір ғана организм екенін айтады, бұл Eotitanosuchia-ны жеке таксон ретінде жоюға әкелер еді, бірақ бұл тұжырым кеңінен қабылданбаған сияқты. Бұл пікірталас қандай нәтижемен аяқталғанына қарамастан, Ивахненконың зерттемесі Eotitanosuchus-тың Biarmosuchus-қа өте ұқсас екенін көрсетеді. Бұдан әрі, Eotitanosuchus пен кейінгі терапсидтердің өте жақын ұқсастығын ескере отырып, бұл байқау Biarmosuchia парафилетикалық екенін көрсетеді. Басқалар Eotitanosuchus-ты басқа базальді терапсидтерден айқын түрде ерекшеленеді және мүмкін Горгонопсияға жақын деп санайды, бірақ горгонопсияға тән белгілер Eotitanosuchus-та жоқ немесе көбінесе кейіпкерлердің жағдайы белгісіз. Бұл туысқа бас сүйегінің септомаксилласы, посторбитальды, париетальды, интерпариетальды, базиоципитальді, птеригоидтың төртбұрышты тармақтары және вомерлері сияқты көптеген алғашқы ерекшеліктер тән. Премаксилланың (алдыңғы жақ сүйегінің) арқалық процесінің ұзындығы және посторбитальды бұрылу (бас сүйегінің артқы бөлігі) оның тікелей горгонопсиялық ата-тегі емес екенін көрсететін ерекшеліктерді құрайды. Дегенмен, бұл белгілер антеозаврлар мен биармосухидтерге де тән.