Кіріспе

Температура мен химиялық реакцияның тепе-теңдік константасы арасындағы байланыс

Вант-Хофф теңдеуі химиялық реакцияның тепе-теңдік константасы Keq-тің өзгеруін температура T-ның өзгеруімен байланыстырады, бұл ретте процестің стандартты энтальпиясы ΔrH^(⊖) ескеріледі. Индекс "реакцияны" білдіреді, ал үстін сызықша "стандартты" білдіреді. Бұл теңдеуді 1884 жылы голланд химигі Якобус Хенрикус Вант-Хофф өзінің "Études de Dynamique chimique" (Динамикалық химияны зерттеу) атты кітабында ұсынған. Вант-Хофф теңдеуі термодинамикалық жүйедегі күй функцияларының өзгеруін зерттеуде кеңінен қолданылады. Осы теңдеуден туындаған Вант-Хофф графигі химиялық реакцияның энтальпиясы мен энтропиясының өзгеруін бағалауда ерекше тиімді.

Вант Хоффтың сюжеті

Қайталанатын реакция үшін тепе-теңдік тұрақтысын әртүрлі температураларда өлшеуге болады. Бұл деректерді графикке ln Keq-ті y осінде, ал 1/T-ні x осінде белгілеп салуға болады. Деректердің арасында сызықтық байланыс болуы керек, оның теңдеуін Ван 'т Гофф теңдеуінің сызықтық түрін қолданып деректерге сәйкестендіру арқылы табуға болады.

Бұл график "Ван 'т Гофф графигі" деп аталады және химиялық реакцияның энтальпиясы мен энтропиясын бағалау үшін кеңінен қолданылады. Бұл график бойындағы еңіс –ΔH/R, ал қиылыс –ΔS/R болады. Тепе-теңдік тұрақтысын, Keq, әртүрлі температураларда өлшеу арқылы Ван 'т Гофф графигін температура өзгерген кезде реакцияны бағалау үшін пайдалануға болады. Ван 'т Гофф графигінен еңіс пен қиылысты білгеннен кейін реакцияның энтальпиясы мен энтропиясын оңай есептеуге болады.

Ван 'т Гофф графигін химиялық реакцияның энтальпиясын сапалық және сандық түрде жылдам анықтау үшін қолдануға болады. Энтальпияның өзгеруі оң немесе теріс болуы мүмкін, бұл Ван 'т Гофф графигінің екі негізгі түріне алып келеді.

Механикалық зерттеулер

Химиялық реакция әртүрлі температурада әртүрлі реакция механизмдері арқылы жүруі мүмкін. Мұндай жағдайда, екі немесе одан көп сызықтық жуықтамалары бар Ван-т Гофф графигін пайдалануға болады. Әр сызықтық жуықтаманың өзіндік еңісі мен қиылысы болады, бұл әрбір жеке механизм үшін энтальпия мен энтропияның өзгеше өзгерістерін көрсетеді. Ван-т Гофф графигі әр механизм үшін энтальпия мен энтропияның өзгеруін анықтауға, сондай-ақ әртүрлі температураларда қай механизм басым екенін білуге мүмкіндік береді. Мысал суретте реакция жоғары температурада 1-ші механизм арқылы, ал төмен температурада 2-ші механизм арқылы жүреді.