Кіріспе

Лагуна Пуэблосы (Лагуна Пуэблосы, Нью-Мексико) – АҚШ-тың Альбукерки қаласына жақын, Нью-Мексико штатының батыс-орталық бөлігінде орналасқан, федералды түрде танылған Пуэбло тайпасы. Лагуна аумағының бір бөлігі Альбукерки қалалық аймағына кіреді, көбінесе Лагунаның 66-бағдарламалық курорты мен казиноының маңында. "Лагуна" атауы испан тілінен ("кішкентай көл" деген мағынада) алынған және олардың қорығындағы көлдің атына байланысты. Бұл су қоймасы Лагуна халқы салған ежелгі бөгеттің нәтижесінде пайда болған. 1680-1696 жылдардағы Пуэбло көтерілісінен кейін испандықтар ескі Пуэбло орнында (қазіргі Ескі Лагуна) Сан-Хосе де ла Лагуна миссиясын салған, ол 1699 жылдың 4 шілдесінде аяқталған.

География

Олардың резервациясы төрт округтің аумағында орналасқан: аумағының көлемі бойынша тізімделгенде, олар – Сибола, Сандовал, Валенсия және Берналильо округтері. Оған Енсинал, Лагуна, Месита, Пагуате, Параже және Сеама елді мекендері кіреді. Резервация Альбукерки қаласынан батысқа қарай 72 шақырым (45 миль) қашықтықта жатыр. Резервацияның аумағы шамамен Лагуна Пуэблосынан (және Акома Пуэблосынан) құралған. Лагуна Пуэблосы мен Акома Пуэблосы Сан-Хосе өзенінің бассейнінде орналасқан. Лагуна, яғни көл, бұрын қазіргіден әлдеқайда үлкен болған және түрлі су құстарына – үйректерге, қаздарға және аққуларға толы болған. Сан-Хосе өзені Лагуна резервациясының оңтүстік-шығыс бөлігінде Пуэрко өзеніне құяды.

Демография

2010 жылғы халық санауы бойынша АҚШ-та 6 758 адам өзін тек Лагуна тайпасының мүшесі деп атады, ал 8 358 адам Лагуна тайпасының мүшесі екенін, немесе басқа тайпалармен бірге екенін көрсетті. Нью-Мексико штатының мәліметінше, халық саны 7 700 адамды құрайды.

Тарих

Лагуна халқының Нью-Мексиконың батыс орталығында Сан-Хосе өзенінің бойында тұрып, шаруашылық жүргізу тарихы ұзақ. Лагуна тарихы Оңтүстік-Батыста жазбалар пайда болғанға дейін көп бұрын басталады. Лагуна пуэблосы 1699 жылы, Миссия салынған кезде құрылған деген жалған түсінік бар. Бірақ, 1449 археологиялық ескерткішті зерттеу және Лагуна ауыз әңгімелерін антропологиялық талдау нәтижесінде, адамдар бұл аймақта б.з. алдында 6500 жылдан бері тұрғаны анықталды. Акома пуэблосы мен Лагуна пуэблосының орналасқан жері, тілі және бірлескен орта мектебі сияқты көптеген байланыстары бар. Лагуна пуэблосының толыққанды тайпалық құқық жүйесі бар. Лагуна пуэблосы "Шөптеу және тұқым себу" бағдарламасына қатысқан. Бұл Әділет министрлігінің бағдарламасы, американдық үндістердің жерлерінде заңды сақтау және әлеуметтік бағдарламалардың тиімділігін зерттеді. Лагуна тайпасының көптеген мүшелері 1800 жылдары еуропалық-американдық мәдениетте заңды қолдану үшін ирландтық Райли тегін қабылдады, бірақ тайпалық қолдану үшін Лагуна есімдерін сақтап қалды.

Білім

Бастауыш және орта мектеп білімі Лагуна білім беру департаментімен қамтамасыз етіледі, ол ерте балалар бағдарламасын және ересектерге арналған білім беру бағдарламаларын да жүргізеді. Жоғары мектепті жақын орналасқан Акома Пуэбломен бірлесіп пайдаланады. Лагуна халқы зихияттық қызмет пен білімді құрметтейді, сондықтан стипендия бағдарламасы көптеген білімді лагуналықтардың кәсіби біліміне жол ашты. Лагуна Пуэблосының жеріндегі уран кеніші осы стипендия бағдарламасына, сондай-ақ Лагуна мүшелерінің білікті жұмысшыларға айналуына үлкен үлес қосты. Лагуналықтар және басқа пуэблолар бейсбол ойнауды ұнатады. Көптеген пуэблолар сияқты, лагуналықтар да тоқыма жасау шеберлері.

Тіл

Лагуна тайпасы дәстүрлі түрде батыс кересан тілінде сөйлейді. Көптеген Лагуна ақсақалдары ағылшын тілін білмейді.

Экономика

Laguna Development Corporation; 1998 жылы құрылған, бұл Laguna Pueblo тайпасының толық меншігіндегі еншілес компаниясы. Laguna Development – 1934 жылғы Үндістерді қайта ұйымдастыру туралы заңның 17-тармағына сәйкес құрылған, федералдық бекітілген тайпалық корпорация. Компания тайпаның бөлшек саудаға негіделген кәсіпорындарын дамытумен және басқарумен айналысады, оның ішінде екі саяхат орталығы, супермаркет, дүкен, RV тұрақтары, ойын-сауық орталығы, Superette және Cibola, Bernalillo, Valencia және Sandoval округтерінде орналасқан Laguna Pueblo резервациясындағы үш казино бар. Laguna Construction Company – Laguna Pueblo тайпасының меншігіндегі құрылыс компаниясы, 2004 жылдан бері 300 миллион доллардан астам көлемдегі қайта құрылыс келісімшарттарымен Ирактағы ең ірі американдық мердігерлердің бірі болды. Laguna Industries, Inc. компаниясының штаб-пәтерінен басқа, Альбукерки (Нью-Мексико штаты); Сан-Антонио және Хьюстон (Техас штаты); Бағдад (Ирак) және Амман (Иордания) қалаларында да кеңселері бар. 2007 жылы Laguna Construction компаниясында 75 адам жұмыс істеді, олардың көп бөлігі осы тайпаға жатады. Laguna Pueblo тайпасының бірнеше кәсіпорны туристік және жүк тасымалдау бағыттарында орналасқан, олар Нью-Мексико туристерін, ұзақ және қысқа қашықтыққа жүк тасымалдаушыларды және жақын орналасқан Альбукерки тұрғындарын қызықтырады. Laguna Development компаниясының басқа да кәсіпорындары жергілікті тайпалық қауымдастықтарға қажетті негізгі қызметтерді ұсынады.