Кіріспе

Балықтар тұқымдасы

Lethrinidae – сәуле қанатты балықтар тұқымдасы, Spariformes отрядына жатады. Олар императорлар, император тұмсықтары және шошқа бет тұмсықтары деп белгілі. Бұл балықтар Тынық және Үнді мұхиттарының тропикалық суларында кездеседі, ал Lethrinus atlanticus түрі Атлант мұхитының шығысында да таралған. Олар теңіз түбіндегі организмдермен қоректенеді, омыртқасыздар мен ұсақ балықтарды жейді. Кейбір түрлерінде моллюскалар мен қабықшалы шаяндар сияқты қабықшасы бар омыртқасыздарды жеуге арналған моларифтік тістері болады.

Таксономия

Lethrinidae тұқымдасына атау беруді алғаш рет 1831 жылы француз зоологы Чарльз Люсьен Бонапарт ұсынды. Қазіргі заманғы классификацияларда қолданылатын молекулалық филогенетика Spariformes-ті Percomorpha ішіндегі алты тұқымды қамтитын жарамды рет ретінде мойындайды, Centrarchidae Perciformes-те қалдырылады, ал Callanthidae, Sillaginidae және Lobotidae қосылады. Басқа зерттеушілер Centrarchidae-нің Sparidae-мен синоним екенін және Spariformes-те "Sparoid тұқымдасының" қалған үш тұқымы ғана бар екенін анықтады. Бұл тұқым мен Nemipteridae Sparidae-ге қарағанда бір-бірімен тығыз байланысты.

Этимология

Lethrinidae өз атауын типтік туысы Lethrinus-тан алған, ол грек тілінде Sparid туысына жататын Pagellus балықтарының атауы болған.

Сипаттамалары

Летринидтердің жалғасып жатқан дорсальды қанаты бар, ол 10 тікен және 9 немесе 10 жұмсақ сәулелермен қолдау көрсетіледі, ал анальды қанаты 3 тікен және 9 мен 10 арасындағы жұмсақ сәулелермен қолдау көрсетіледі. Оларда ойық немесе екі бөлікке бөлінген құйрық қанаты бар. Аузы кішкентайдан орташа өлшемге дейін өзгереді және қалың, ет тәрізді еріндері мен иілгіш жоғарғы жақ сүйегіне ие. Екі жақ жағының алдыңғы бөлігінде иттің тісіне ұқсас тістер қатары бар, ал жақтарында жапыраққа немесе конусқа ұқсас тістер және алдыңғы бөлігінде қылшық тәрізді тістердің ішкі қатары бар, ауыздың жоғарғы жағында тістер жоқ. Осы отбасыдағы ең ірі түрі – Lethrinus olivaceus, оның максималды жалпы ұзындығы белгілі, ал ең кішілері – Lethrinus mitchelli және Lethrinus variegatus, екеуінің де максималды жалпы ұзындығы белгілі.

Таралуы және мекендейтін ортасы

Lethrinidae балықтары негізінен тропикалық Үнді және Батыс Тынық мұхиттарында таралған, бір ғана түрі – Lethrinus atlanticus Атлант мұхитының шығысында кездеседі. Бұл балықтар жағалауға жақын мекендейді, рифтермен байланысты болғанымен, құмды және қиыршық тасты төсеніштерді ұнатады.

Биология

Lethrinidae балықтары көбінесе төменгі қабатта тіршілік ететін етқоректілер және олардың әдетте күшті жақтары болады. Тіс түрі мен жақ құрылысы қоректенуіне байланысты, мысалы, Monotaxis grandoculis сияқты түрлердің қысқа, дөңгелек мұрынды үлкен, жақсы жетілген молярға ұқсас тістері бар және олар көбінесе моллюскалармен, теңіз кірпілерімен және басқа да қатты қабықтың иесі бар түбінде тіршілік ететін жәндіктермен қоректенеді, ал Lethrinus olivaceus сияқты түрлердің жақтары бүйірлерінде конустық тістермен жабдықталған және ұзын, көлбеу мұрыны бар, ал олардың қорегі көбінесе басқа балықтар мен шаяндар. Олар көбінесе түнде қоректенеді, ал кейбір түрлері түнде күндізгі мекендеу ортасынан басқа мекендеу ортасына қоректену үшін көшіп жүреді. Летринидтер көбінесе жалғыз тіршілік етеді, бірақ кейбір түрлері шағын топтарға жиналады, бірақ көбею үшін көптеп жиналады. Көбею түнде жүреді және оны аз зерттеген.

Балық шаруашылығы

Lethrinidae тұқымдас балықтары кейбір коммерциялық, қолөнершілік және ойын-сауық балық аулаудың маңызды бөлігі болып табылады, ал олардың балық шаруашылығындағы маңыздылығы географиялық орналасуы мен уақытқа қарай өзгеріп отырады. Балық аулауға ең құнды түрлер – ірі және көп кездесетін түрлер, ал кішкентай және сирек кездесетін түрлерге баға берілмейді. Олар көбінесе Маврикий, Араб түбегі және Фиджиде ұсталады.