Кіріспе

Тифлонарк туысы – Narkidae тұқымдасына жататын ұйқышыл шағаланың туысы, құрамында екі нашар зерттелген түрі бар. Бұл топ өзін қорғау үшін электр тогын өндіруімен белгілі. Екі түрі де Жаңа Зеландия жағалауындағы терең суларда кездесетін теңіз шағалалары. Оларды Benthobatis туысына жататын соқыр электр шағалаларымен шатастырмау керек.

Таксономия

Тифлонарк 1909 жылы Эдгар Р. Уэйт Кентербери мұражайының ғылыми журналы «Records»-та жариялаған еңбегінде жасалған.

Таралуы және мекендейтін ортасы

Тифлонарканың екі түрі де Жаңа Зеландияның туа біткен тұрғындары; екеуінің арасындағы шатасу себепті әр түрдің нақты таралу аймағы белгісіз. Олар Солтүстік аралдың шығыс жағалауының оңтүстігіндегі Ист Кейптен бастап, Оңтүстік арал, Стюарт аралы/Ракиура, Чатем үстірттігі (Мерну банкі және Чатем аралдары), және Снар шельфінде тралмен ұсталған. Олар 46–800 метр тереңдікте кездеседі, бірақ көпшілігі 300–400 метр аралығында болады.

Сипаттама

Соқыр электр сәулелері – электр сәулелеріне тән дөңгелек көкпек жамбасты диск, қысқа, ет тәрізді құйрық және бір арқа жамбасы бар шағын, жалпақ қаңқалы балықтар. Олардың жамбас қанаттарының алдыңғы бөлігі жүруге бейімделген, ал артқы бөлігі дискке біріккен. Көздері сырттан көрінбейді және дерлік пайдасыз, сондықтан осылай аталған. Түсі жоғары қара қоңыр, ал төменгі жағы ашық. T. aysoni ең көбі 38 см, ал T. tarakea 35 см дейін жетеді. Оның орнына, анатомиялық құрылысын зерттеу олардың жамбас қанаттарының "crurae" деп аталатын өзгертілген алдыңғы бөліктерімен төменгі бетке қарай итеріліп жылғанын көрсетеді. Бұл құрылымдар басқа түбінде тіршілік ететін сәулелерде де – Raja, Cruriraja және Anacanthobatis сияқты түрлерде өздігінен дамыған және субстраттағы омыртқасыз жәндіктермен қоректенуге бейімделу деп саналады. Тифлонарканың қорегіне көпқылтыр құрттар кіреді. Көбеюі, отбасының басқа түрлері сияқты, тірі тууға жатады, бір жолдамсада 11-ге дейін балапан тууы мүмкін. Жаңа туған балапандардың ұзындығы 9–10 см шамасында болады.

Адамдармен қарым-қатынас

IUCN Қызыл тізімі екі түрді де деректер жеткіліксіз (DD) деп бағалайды; олар көріне сирек болғанымен, екі түрдің шатасуы олардың таралу аймағы мен популяциясының жағдайына нақтылық әкелмейді. Олар теңіз түбінде тіршілік ететін балықтар болғандықтан, соқыр электр шағалалары түпкі тралмен аулауға осал, себебі олардың ареалы маңызды коммерциялық трал балық аулау аймақтарымен беттеседі. Бұл туыс үшін қазіргі уақытта ешқандай сақтау шаралары қолданылмайды.