Кіріспе
Сэр Иван Артур Райс Стетфорд (28 қаңтар 1897 – 9 ақпан 1975) – британдық өнеркәсіпші және қайырымды. Стетфорд Tube Investments (T. I.) компаниясының төрағасы және бас директоры болды, сонымен қатар 20 ғасырдағы Ұлыбританияның ең ірі өнеркәсіпшілерінің бірі саналады.
Білім
Стейдфорд 1928 жылы Біріккен методист конференциясының президенті болған пастор Чарльз Стейдфордтың ұлы болды. Стейдфорд білімін Солтүстік Девондағы Шеббер колледжінде бастады. Чарльз Стейдфордтың діни қызметі оны елдің әртүрлі аймақтарына алып барғандықтан, отбасы жиі көшіп-қонып жүрді, ал Стейдфорд Бірмингемдегі Король Эдвард VI Астон мектебінде білімін аяқтады.
Ерте мансап
1913 жылы мектепті тастап, «Уолсли Моторс» ЖШҚ-да инженерлік шәкірт болып жұмыс істеді. 1917 жылы ол Бірінші дүниежүзілік соғысқа белсенді қатысуға шешім қабылдады және Корольдік Әскери-Теңіз Әуе Қызметіне офицер болып тағайындалды. Оған әуе шарынан алдыңғы қатардағы әуе бақылаушысы міндеті жүктелді, бұл Бірінші дүниежүзілік соғыстағы басқа да әскери қызметтерге қарағанда өте қауіпті және көшпес жұмыс болды. Соғыс аяқталғаннан кейін ол Бирмингемге оралып, «Рив және Стедфорд» атты автосалон ашу үшін серіктестік құрды. Олардың кеңсесі Брод-стритте орналасқан, ол сол кезде Эджбастонға бағытталған басты жол болатын, сол жерде ең бай азаматтар тұрды. Олар лимузиндер мен спорттық автомобильдерге маманданған, және көп ұзамай табысқа жетті.
Өнеркәсіпші
1928 жылы Стейдфорд Tubes Ltd компаниясына сату директоры болып келуге көндірілді, ол Midlands аймағындағы шағын Tube Investments Ltd компаниясының алға құрылған кәсіпорны еді. T.I. компаниясында оның мансабы жылдам дамыды. Үш жылдан кейін ол Tubes Ltd компаниясының бірлескен басқарушы директоры болды, ал екі жыл өткен соң (1933) T.I. басқармасына сайланды. 1935 жылы ол T.I. компаниясының топтық басқарушы директоры болып тағайындалды, ал 1944 жылы төрағалыққа ие болды. Ол келесі 19 жыл бойы осы екі лауазымды бірге атқарды, осы кезеңде T.I. шағын жергілікті инженерлік компаниядан әлемдегі ең ірі компаниялардың біріне айналды. Ол Ұлттық провинциялық банк (кейін Ұлттық Вестминстер банкі) басқармасына төраға орынбасары ретінде, Atlas Assurance Company компаниясына, Rank Organisation ұйымына және District Bank банкiне мүше болып шақырылды. T.I. басқарған кезінде компания болат құбырларға тәуелділігінен велосипедтер (Raleigh), тұрмыстық тауарлар мен техника, алюминий өнімдері, жоғары дәлдікті инженерлік жабдықтар, қозғалтқышты басқару жабдықтары және электрлік қосқыштар (Simplex GE), газ плиталары мен су жылытқыштары және тағы да көптеген өнімдерді өндіруге көшті. Бір қызықты, бірақ қысқа ғұмырлы жоба – Swallow Doretti спорттық автокөлігін жасау болды. T.I. клиенттерінен шағымдар түскенге дейін шамамен 275 дана автокөлік жасалды. Өнім бәсекелестерінен артық болғанымен, T.I. болат және алюминий бизнесінің ірі клиенттерін ренжітпеуді жөн санады. Doretti-дің сапасын мойындағанына қарамастан, Стейдфорд өзінің танымал қаталдығын көрсетіп, жобаны тоқтатты және қызметкерлерді T.I. тобының басқа бөлімдеріне ауыстырды. Халықаралық деңгейде Азия, Америка және Еуропа елдерінде өндіріс орындары ашылды. Олардың бірі – Murugappa Group тобымен бірлескен кәсіпорын болып табылатын TI of India Ltd – өте табысты серіктестікке және Үндістанның ең ірі өнеркәсіптік топтарының біріне әкелді. Ол халыққа қызмет ететін аурухана салуға шамамен 5000 фунт стерлинг көмектесті, және ол оның құрметіне арналып Sir Ivan Stedeford Hospital деп аталды. Ол 1966 жылы аурухананы ашып, қазір Мадрас қаласының жанындағы Амбатур аймағына қызмет көрсететін ірі емдеу орталығы болып табылады (Мадрас қаласы қазір Ченнай деп аталады). Sir Ivan Stedeford Hospital осы тығыз серіктестіктің тікелей нәтижесі болды. 1954 жылы ол Британ империясы орденінің кавалер-командоры (KBE) атағымен марапатталды.
TI of India Ltd – a joint venture with the Murugappa Group – led to a highly successful partnership and to one of the largest industrial groups in India. He donated around £5,000 as a contribution to build a hospital to serve the people, and it is named as Sir Ivan Stedeford Hospital in his honour. He inaugurated the hospital in 1966, now it is a major hospital serving the Ambattur region near Madras now called as Chennai in southern India, The Sir Ivan Stedeford Hospital, was a direct result of this close partnership. In 1954, he was created a Knight Commander of the Order of the British Empire (KBE).
Алюминий соғысы
1958 жылға қарай Tube Investments бүкіл әлемде мүдделері бар алып компанияға айналды. 1960 жылы оның пайдасы 27 миллион фунт стерлингті құрады. 1958 жылы Стейдфорд «Алюминий соғысында» Ұлыбританиядағы алғашқы жауапкершілікпен жүзеге асырылған компанияны сатып алды. Онда Tube Investments АҚШ-тың Reynolds Metals компаниясымен одақтасып, Зигмунд Джордж Уорбургтың кеңесімен лорд Портал басқарған British Aluminium үшін күресте жеңіске жетті. Стейдфордқа қарсы Лондон қаласының ірі инвестициялық үйлердің көп бөлігі тұрды. British Aluminium үшін болған шайқаста Tube Investments/Reynolds Metals компаниясының артық ұсынысы жеңіп шықты. Портал мен оның қолдаушылары (Hambros Bank және Cazenove, сондай-ақ тағы 30-ға жуық компания) баспасөз қызметін тиімсіз жүргізді, ал Порталдың өзі инвесторларымен қатыгездікпен қарым-қатынас жасады (Стейдфорд ұсынған бағаның бір бөлігіне British Aluminium-ды жасырын түрде сатуға тырысты), бұл қала тарихындағы маңызды оқиғаға айналды. Т.I. мен British Aluminium арасындағы бір маңызды кездесуде, жұма күні кешке Портал тұрып: «Менің банкирлерім енді басқаруды өз қолына алады» деді. Стейдфорд оған: «Егер сіз кетсеңіз, Лорд Портал, мен де кетемін!» деп қарсы айтты. Портал қайта отырды. Тағы бір жағдайда, Т.I.-нің ұсынысын қабылдамағанда, Портал «үлкен компаниялар арасындағы келіссөздердің құпиясын білмейтін адамдар» деп атады. Гарольд Макмилланның үкіметі British Aluminium тарапынан араласуға шақырылды (ол Портал мен Стейдфордты жақсы білетін), бірақ өзгеріс қажет екенін және British Aluminium тарапынан кез келген араласу саяси тұрғыдан қауіпті боларын, Порталдың инвесторларының мүддесін мүлдем ескермегенін түсініп, бас тартты. «Алюминий соғысы» қаланың акционерлер мен инвесторларға қатысты бизнесті жүргізу әдісін өзгертіп, ашық және бәсекеге толы ортаны құрды. Бұл 1986 жылғы «Биг Бенг» реформасына әкелген процестің бастапқы кезеңі болды, бұл қалаға халықаралық қаржы нарықтарында басымдыққа ие болуға мүмкіндік берді.
Harold Macmillan's Government was encouraged to become involved on British Aluminium's side (he knew both Portal and Stedeford well), but declined, realising that change was needed and that any intervention on the side of British Aluminium would be politically disastrous, in light of Portal's total disregard of his investors' best interests. The Aluminium War rewrote the way the City conducted its business in relation to shareholders and investors, resulting in a more open and competitive landscape. It was the first stage in a process that led to the Big Bang reform of 1986, allowing the City to dominate the international finance markets.
Мемлекеттік қызмет
Ол Би-Би-Сидің басқарушысы болды, оның құрылымы бойынша Беверидж комитетінің мүшесі болды. Ол сондай-ақ Англия банкі мен Ұлыбританияның атом энергиясы жөніндегі басқармасының мүшесі болды. Ол Ғылыми зерттеулер департаментінің кеңесінде және Commonwealth Development Finance Company басқармасының мүшесі болды. 1960 жылы премьер-министр Харольд Макмиллан оны британдық көлік жүйесінің жағдайы жөніндегі консультативтік топтың төрағасы болуға шақырды, бұл топ Стейдфорд комитеті деп белгілі болды. Комитет құрамында доктор Ричард Бичинг те болды, және екеуі Бичингтің Ұлыбританияның темір жол инфрақұрылымын күрт қысқарту туралы ұсыныстарына байланысты бірнеше мәселе бойынша келіспеді. Парламентте сұрақтар қойылғандарына қарамастан, сэр Иванның есебі сол кезде жарияланбады. "Бичинг жоспары" (көбінесе "Бичинг қысқартулары" немесе "Бичинг балтасы" деп аталады) деп аталған темір жолдардың болашағына қатысты ұсыныстар жиынтығы Үкімет тарапынан қабылданды, нәтижесінде темір жол желісінің үштен бірі жабылып, үш жүз мыңнан астам жүк вагоны жойылды, бұл Стейдфордтың болжаған және қарсы тұрған нәрсесімен сәйкес келді. Стейдфордтың рыцарлық атағы 1961 жылы қоғамдық қызметі үшін Knight Grand Cross (GBE) дәрежесіне көтерілді.
Кейіпкер
Сэр Иван өзінің жауапкершілігін әрқашан аса қиындықсыз, жарнамасыз атқарды. Ұзын, жіңішке денелі, зор юмор сезіміне және ғылыми көзқарасқа ие болған ол, керемет энергия қорына ие еді. Ол тартымды әңгімеші, жазушы және қайратты дебатшы болды. Барлық қызметкерлердің әл-ауқатын маңызды міндет деп қараса да, оның қарым-қатынасында жоғарыдан қараушылық болған жоқ. Ол әрбір қызметкерден өз күшін салуын күтті. Осыны істеген жағдайда, олардың қабілеттерін толыққанды дамытуы үшін барлық қолдау көрсетілді. Бұл қолдау оның ұйымдастырған көптеген жобалары арқылы көрінді, мысалы, ерекше дарынды жандарды тегін университет біліміне дейін жеткізу. Т. И. "Білім беру орталығы" елдегі осындай алғашқы орталық болды. Ол сондай-ақ барлық қызметкерлерге зейнетақы және тегін өмір сақтандыруын ұйымдастырды, онда мұндай мүмкіндіктер сирек кездесетін еді. ("The Times" газеті, 1975 жылдың 11 ақпанындағы некролог)