Генри Тейт: қант саудагері және қайырымдылық иесі

Кіріспе

Ағылшын қант саудагері және қайырымдылық жасаушы (1819–1899)

Сэр Генри Тейт, 1-ші баронет (11 наурыз 1819 – 5 желтоқсан 1899) – ағылшын қант саудагері және қайырымдылық жасаушы, Лондондағы Тейт галереясын құрғандығымен белгілі.

Өмір және мансап

Тейт Ланкаширдің Чорли қаласына жақын Уайт Коппис ауылында дүниеге келді. 13 жасында Ливерпульде азық-түлік дүкенінде шәкірт болып жұмыс істеді. Жеті жылдық оқудан кейін, ол өз дүкенін ашты. Оның бизнесі сәтті болды және 35 жасқа келгенде ол алты дүкеннің иесіне айналды. 1859 жылы Тейт Джон Райт & Co. қант фабрикасының серіктесі болды, ал 1861 жылы азық-түлік бизнесін сатты. 1869 жылы ол компанияны толық бақылауға алды және оны Генри Тейт & Sons деп атады. 1872 жылы ол неміс Эуген Лангеннен қант кесекшелерін жасауға патент сатып алды және сол жылы Ливерпульде жаңа фабрика салды. 1877 жылы ол Лондонның Сильвертаун қаласында тағы бір фабрика ашты, ол бүгінгі күнге дейін жұмыс істеп келеді. Сол кезде Сильвертаунның көп бөлігі батпақты жер еді. Тейт қарапайым, өзін-өзі шектеуге бейім адам еді және жұмысшылардың жағдайына қатты мән беруімен белгілі болды. Ол Темаза фабрикасының қарама-қарсы жағында Тейт институтын салды, онда жұмысшылардың демалуы үшін бар және би залдары болды. Тейт байлыққа ие болды және қайырымдылыққа жомарт түрде қаржы жұмсады. 1889 жылы ол өзінің 65 заманауи картинадан тұратын жинағын үкіметке сыйға тартты, оларды лайықты галереяда көрсету шартымен, сонымен қатар ол 80 000 фунт стерлинг сыйлады. Қазіргі кезде Тейт Британия деп аталатын Британдық өнердің ұлттық галереясы 1897 жылдың 21 шілдесінде ескі Миллбанк түрмесі орнында ашылды. Тейт көптеген қайырымдылықтар жасады, көбінесе анонимді және әрқашан сыйлы түрде. Ол «балама» және консервативтік емес мақсаттарды қолдады. Мысалы, ол 1786 жылы Манчестерде діни емес адамдарға жоғары білім беру үшін құрылған Манчестер колледжінің кітапханасына 10 000 фунт стерлинг сыйлады. Ол сондай-ақ колледжге (Йорк, Лондон және соңында Оксфордқа көшкенімен атын сақтап қалған) «уағыз теориясы мен өнерін» дамыту үшін 5 000 фунт стерлинг берді. Сонымен қатар, ол 1885 жылы Ливерпульдегі (гомеопатиялық) Ханеман ауруханасына 20 000 фунт стерлинг сыйлады. Ол денсаулық сақтау мен білім беруді ақшасымен белсенді түрде қолдады, Ливерпуль университетіне 42 500 фунт стерлинг, Бедфорд әйелдер колледжіне 3 500 фунт стерлинг және Стреэтхемде тегін кітапхана салуға 5 000 фунт стерлинг берді. Балхэм, Саут-Ламбет және Брикстон кітапханалары үшін қосымша қаражат бөлінді. Ол сондай-ақ Ливерпуль корольдік ауруханасына 8 000 фунт стерлинг, ал Королева Виктория мерекелік институтына 5 000 фунт стерлинг сыйлады, ол Королеваның аудандық медбикелер институты болды. Тейт 1898 жылдың 27 маусымында баронет атағын алды. Ол бұл атақтан бірнеше рет бас тартты, бірақ ол Миллбанк галереясын салуға 150 000 фунт стерлинг жұмсағаннан, оны жеке жинағымен жабдықтағаннан және оны ұлтқа сыйлағаннан кейін, егер ол тағы бас тартса, Патшалық отбасы ренжігенін естіді. Олардың үш ұлы болды. Тейт Оңтүстік Лондондағы Стреэтхэм Коммонның жанындағы Парк Хиллде тұрды және жақын жердегі Батыс Норвуд зиратында жерленді, оның қақпалары ол қаржылаған қоғамдық кітапханаға қарама-қарсы орналасқан. Парк Хилл оның қайтысынан кейін 2004 жылға дейін монастырь болып қызмет етті, содан кейін тұрғын үйге қайта жаңартылды.

Born in White Coppice, a hamlet near Chorley, Lancashire, Tate was the son of a Unitarian clergyman, the Reverend William Tate, and his wife Agnes ( Booth). When he was 13, he became a grocer's apprentice in Liverpool. After a seven year apprenticeship, he was able to set up his own shop. His business was successful, and grew to a chain of six stores by the time he was 35. In 1859 Tate became a partner in John Wright & Co. sugar refinery, selling his grocery business in 1861. By 1869, he had gained complete control of the company, and renamed it as Henry Tate & Sons. In 1872, he purchased the patent from German Eugen Langen for making sugar cubes, and in the same year built a new refinery in Liverpool. In 1877 he opened a refinery at Silvertown, London, which remains in production. At the time, much of Silvertown was still marshland. Tate was a modest, rather retiring man, well known for his concern with workers’ conditions. He built the Tate Institute opposite his Thames Refinery, with a bar and dance hall for the workers' recreation. Tate became wealthy and donated generously to charity. In 1889 he donated his collection of 65 contemporary paintings to the government, on the condition that they be displayed in a suitable gallery, toward the construction of which he also donated £80,000. The National Gallery of British Art, nowadays known as Tate Britain, was opened on 21 July 1897, on the site of the old Millbank Prison. Tate made many donations, often anonymously and always discreetly. He supported "alternative" and non establishment causes. For example, he donated £10,000 for the library of Manchester College, founded in Manchester in 1786 as a dissenting academy to provide religious nonconformists with higher education. He also gave the college (which had retained its name during moves to York, London and finally Oxford), £5,000 to promote the ‘theory and art of preaching’. In addition he gave £20,000 to the (homoeopathic) Hahnemann Hospital in Liverpool in 1885. He particularly supported health and education with his money, giving £42,500 for Liverpool University, £3,500 for Bedford College for Women, and £5,000 for building a free library in Streatham. Additional provisions were made for libraries in Balham, South Lambeth, and Brixton. He also gave £8,000 to the Liverpool Royal Infirmary, and £5,000 to the Queen Victoria Jubilee Institute, which became the Queen's Institute for District Nurses. Tate was made a baronet on 27 June 1898. He had refused this title more than once until – after he had spent £150,000 to build the Millbank Gallery, endowed it with his personal collection, and presented it to the nation – he was told the Royal Family would be offended if he refused again. They had three sons. Tate lived at Park Hill by Streatham Common, South London, and is buried in nearby West Norwood Cemetery, the gates of which are opposite a public library that he endowed. Park Hill became a nunnery after his death until refurbishment as housing around 2004.