Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Британдық кәсіпкер
British businessman
Сэр Джозиа Мейсон (23 ақпан 1795 – 16 маусым 1881) – қалам жасау және басқа да саудалармен айналысқан ағылшын өнеркәсіпшісі және қайырымдылық жасаушы. Ол 1875 жылы Мейсон ғылым колледжін құрды, ол кейін Бирмингем университетіне айналды.
Sir Josiah Mason (23 February 1795 – 16 June 1881) was an English industrialist, engaged in pen manufacture and other trades, and a philanthropist. He founded Mason Science College in 1875, which later became the University of Birmingham.
Өмірбаян
Ол кілем тоқушының ұлы, Киддерминстер қаласының Милл-стрит көшесінде дүниеге келген. Өмірін торт, жеміс-жидек және көкөніс сатумен бастады. Туған қаласында аяқ киім жасау, нан пісіру, ағаш ұстасы, темірші, үй бояу және кілем тоқу шеберлігін үйренгеннен кейін, 1816 жылы Бирмингемге көшіп келді. Мұнда ол алтын жалатылған ойыншықтар саудасында жұмыс істеді. 1824 жылы ол өз күшімен машинамен бөлінген сақиналар жасаумен айналыса бастады, кейіннен болат қаламдар жасауды да қосты. Оның қаламдары Джеймс Перри (Перри & Co. компаниясының негізін қалаушы, лондондық кеңсе тауарлары сатушысы) арқылы сатылғандықтан, ол Джозеф Гиллот және басқа өндірушілерге қарағанда аз танымал болды, бірақ шын мәнінде Англиядағы ең ірі өндіруші болып, Бирмингем қалам саудасына үлкен үлес қосты. 1874 жылы кәсіпорны жауапкершілігі шектеулі компанияға айналдырылды. Болат қалам саудасынан басқа, Мейсон көп жылдар бойы Джордж Элкингтонмен бірлесіп, электропластика, мыс балқыту және үнді резеңке сақиналарын жасаумен айналысты. Мейсон негізінен өзіндік білім алған, аяқ киім шеберінің шәкірті кезінде өзіне жазуды үйреткен, ал кейінірек өмірінде білім жетіспеушілігін қатты сезінді. Осы себепті 1860 жылы ол Эрдингтонда, Саттон Колдфилдке жақын, Бирмингемнен шамамен 6 миль қашықтықтағы үлкен жетім үйін құрды. Оған шамамен 300 000 фунт стерлинг жұмсады, ал осы жомарт қайырымдылығы үшін 1872 жылы рыцарь атағын алды. Бұрын туған қаласына емхана, ал Эрдингтонға кедейлер үйін сыйлаған болатын. 1880 жылы Мейсон колледжі ашылды, ол кейіннен Бирмингем университетінің құрамына кірді. Қайырымдылықтың жалпы құны шамамен 250 000 фунт стерлинг болды. Оның құрметіне Эрдингтонның Честер жолы мен Жетімдер үйі жолының қиылысындағы дөңгелек жолдың ортасында оның бюсті орнатылған. Бұл қола бюстті 1951 жылы Уильям Блой 1885 жылы Фрэнсис Джон Уильямсонның мәрмәр мүсінінен құйды, ол Эдмунд көшесіндегі Мейсон ғылым колледжінің қарама-қарсысында тұрған, бірақ кейіннен жойылған. Уильямсонның мүсіні Мейсонның тірілігінде оның құрылымын қабылдамауына байланысты, оның қайтыс болғаннан кейін орнатылды. Бюст әдетте арнайы іс-шаралар мен маусымдық мерекелерде "киіндіріледі".
He was the son of a carpet weaver, and was born in Mill Street, Kidderminster. He began life as a street hawker of cakes, fruits and vegetables. After trying his hand in his native town at shoemaking, baking, carpentering, blacksmithing, house painting and carpet weaving, he moved in 1816 to Birmingham. Here he found employment in the gilt toy trade. In 1824 he set up on his own account as a manufacturer of split rings by machinery, to which he subsequently added the making of steel pens. Owing to the circumstance of his pens being marketed through James Perry (founder of Perry & Co., the London stationer whose name they bore) he was less well known than Joseph Gillott and other makers, although he was really the largest producer in England, contributing heavily to the Birmingham pen trade. In 1874 the business was converted into a limited liability company. Besides his steel pen trade, Mason carried on for many years the business of electro plating, copper smelting, and India rubber ring making, in conjunction with George Elkington. Mason was almost entirely self educated, having taught himself to write when a shoemaker's apprentice, and in later life he felt his deficiencies keenly. It was this which led him in 1860 to establish his great orphanage at Erdington, near Sutton Coldfield, some 6 miles from Birmingham. Upon it he expended about £300,000, and for this munificent endowment he was knighted in 1872. He had previously given a dispensary to his native town and an almshouse to Erdington. In 1880 Mason College, since incorporated in the University of Birmingham, was opened. The total value of the endowment was about £250,000. In commemoration of him, his bust stands at the centre of the roundabout at the junction of Chester Road & Orphanage Road in Erdington This bronze bust was cast in 1951 by William Bloye from a marble statue by Francis John Williamson in 1885, which stood opposite Mason Science College in Edmund Street, but which has since been destroyed. Williamson's statue was erected posthumously, Mason having vetoed its creation during his lifetime. The bust is often "dressed" on special occasions and seasonal holidays.