Кіріспе

Гонконгтық жекпе-жек шебері және актер Кван Так Хинг, МБЭ (27 маусым 1905 – 28 маусым 1996) – Гонконгтық жекпе-жек шебері және актер, 1940-1980 жылдар аралығында кем дегенде 77 фильмде жекпе-жек шебері, халық қаһарманы Вонг Фэй Хун рөлін сомдағанымен әйгілі. Кино тарихында бір адамды осылай көп рет бейнелеген ешкім болған емес. Барлығында ол 130-дан астам фильмде ойнады. 1955 жылы Гонконгтың қытай суретшілер қауымдастығының төрағасы болып сайланды. 1984 жылы Британ империясы орденінің мүшесі (МБЭ) атағымен марапатталды.

Тарих

Кван 1905 жылы Қытайдың Гуанчжоу қаласында дүниеге келді. Ол отбасында екінші бала болған. Әкесі жас кезінде ауруға шалдығып қайтыс болды. Отбасының қаржылық жағдайын жақсарту үшін, бала кезінде Кван сиыр бағып жұмыс істеді. 12 жасында құрылыс саласында жұмысқа орналасты. 13 жасында Сингапурдағы бір мейрамханада официант болып жұмыс істеді, сосын Чэн Синьпей басқаратын кантон операсы труппасына қосылды. 1928 жылы, 23 жасында, ол "Аяғы байланып тұрған чемпион" (扎腳勝) деген лақап атымен танымал актердің қызы Чан Ят Чорға (陳日初) үйленді, және олардың ұлы Дэвид Кван Хон Чуен (關漢泉) дүниеге келді. Оның кинодағы тұңғыш дебюті – АҚШ-та Grandview Studios үшін түсірілген "Әншілер романы" (The Singing Lovers) фильмі, ол кантон тіліндегі екінші дыбысты фильм болатын. Екі жылдан кейін "Кешегі ән" (Yesterday's Song) және "Қайғылы ән" (Song of Sadness) фильмдеріндегі басты рөлдер оған атақ әкелді (екеуі де 1935 жылы түсірілді). Кванның алғашқы жекпе-жек фильмі – "Шегелі сабының рыцарі" (Knight of the Whip, 1936). Вонг Фэй Хун рөлінде алғаш рет ойнаған фильмі – Ву Панг режиссерлік еткен және Юн Яо кинокомпаниясы шығарған "Хуан Фэй Хунның тарихы" (The Story of Huang Feihong, 1949) фильмінің бірінші бөлімі болды. Фильмде Ши Кьен жау рөлінде ойнады, ал Ли Лан – "Гонконг сұлуы" сайысының тұңғыш жеңімпазы, кейін Гонконгта танымал актриса атанды. Бұл екеуінің серіктестігі үлкен сәттілікке жетті және көптеген жалғау фильмдерге жол ашты, олар кейінірек түсірілген әрекет фильмдерінде қолданылған көптеген идеялар мен жағдайларды зерттеді. 1956 жылы Вонг Фэй Хун туралы 25 фильм шықты. Кван Лам Сай Виннің екі шәкіртімен (өзі де нағыз Вонг Фэй Хунның шәкірті) бірге жұмыс істеді. Біріншісі – Леонг Вин Хан, ол "Вонг Фэй Хун" фильмдерінде және Кванның басқа фильмдерінде, соның ішінде "Бес батырдың қауіпті найзалары" (The Five Heroes' Deadly Spears, 1951) фильмінде әрекет режиссері болып жұмыс істеді. Кейіннен Лау Кар Люн мен Лау Кар Виннің әкесі Лау Чаммен де жұмыс істеді. "Вонг Фэй Хун" фильмдерінің тізбегі 1970 жылы аяқталды, ал Кван жартылай зейнеткерлікке шықты. Осы кезеңде Кван жекпе-жек өнері мектебін және бірнеше шөптік орталықтарды ашты, олардың танымал брендтік сорпасы мен көгалдырға арналған майы Гонконгта жақсы танымал болды. 1974 жылы "Алтын Орақ" студиясы "Аспан қыраны" (The Skyhawk) фильмінде Кванды Саммо Хунгпен жұптастырып, рөлді қайта жандандырды. Содан кейін Кван өзінің ең танымал рөлін ойнаған басқа фильмдер де түсірілді: "Керемет қасапшы" (Magnificent Butcher, 1979), "Керемет тепкі" (Magnificent Kick, 1980) және "Дредноут" (Dreadnaught, 1981). TVB телеканалы 1976 жылы Кванның Вонг Фэй Хун рөлінде ойнаған 13 бөлімді телесериалды эфирге шығарды. Ол 70 жасқа толған кезде, әлдеқандай спорттық көріністерде дублер қолданылса да, әлі де керемет дене бітімі мен икемділігін көрсетті. 1984 жылы Кван қайырымдылық жұмысы мен ойын-сауық индустриясына қосқан үлесі үшін құрметті MBE орденімен марапатталды. 1984 жылы 5 қарашада Кван екінші әйелі Кван Ют Чурға АҚШ-тың Невада штатындағы Рино қаласында үйленді, ол алғаш рет Қытайдың соғысқа қарсы жинау науқаны кезінде АҚШ-қа сапар шеккен кезде танысқан болатын. Қытай халқы үшін Кван конфуцийлік ізгіліктер мен патриархалдық биліктің символы болды, және ол өз сөздерін Сунь Ятсеннің сөздеріне үлгі еткен деп есептеледі. Кван "Отбасы қарсы шабуылдайды" (The Family Strikes Back) және "Астарлардың төртінші орыны" (Aces Go Places 4) фильмдерінде (екеуі де 1986 жылы түсірілді) эпизодтық рөлдерде ойнады. Оның соңғы кино рөлі – 1994 жылы 89 жасында түсірілген "Тамаша өмір!" (It's a Wonderful Life!) отбасылық комедиялық фильмінде болды, актерлік карьерасын бастағаннан кейін 61 жыл өткен соң. Ол 91 жасында асқазан безінің қатерлі ісігінен қайтыс болды. Бей Логанның "Керемет қасапшы" фильміне арналған аудио түсіндірмесінде, Куан аймағында Куан Так Хиннің қабірінің белгісі бар болғанымен, оның күлін Сан-Францискоға екінші әйелімен бірге алып кеткенін айтады.

Әрекеттік стилі

Кван бастапқыда Сун Пак / Чэнь Син Пэй және Лен Юэнь ханның Опералық жекпе-жек өнері мен Фок Хунның Ақ кран және Хун Гар жекпе-жек өнерін меңгерген. Өмірі бойы атақты жекпе-жек шеберлерімен достық қарым-қатынас жасап, көптеген стильдерді үйренді. Вонг Фэй Хунның Хун Гар стиліндегі білімін Леун Винг Ханг пен Лау Джамнан алды, олар екеуі де атақты Лам Саи Виннің шәкірттері болған. Оның қару-жарағына биязық және таяқ кіретін. Кван сонымен қатар арыстан биі мен қытай каллиграфиясындағы шеберлігімен де белгілі болды.

Мұра

Қазіргі заманғы жекпе-жек фильмдерінде көбінесе зорлық-зомбылық көп болғанымен, "Ұлы қасапшының" соңында Кванның Вонг Фэй Хун басты жауды (Ли Хойсан сомдаған) қасапшы Уингтен (Саммо Хунг) өлтіруден құтқарады. Бұл Вонг Фэй Хунның түпнұсқа фильмдердегі бейнесін көрсетеді, онда ол жауды жеңген соң оны емдейтін. Кван есейген Вонг Фэй Хунмен тығыз байланысты болғандықтан, басқа режиссерлер осы кейіпкерді жас адам ретінде ғана көрсетті, соның ішінде Джеки Чан Вонгты жас шағында "Мас шебер" (1978) фильмінде ойнады, ал Юэн Ву Пинг Вонгты бала ретінде бейнеледі (актриса Энжи Цанг ойнады) "Темір маймыл" (1993) фильмінде. Джет Ли Вонг рөлін "Бір кезде Қытайда" сериясында сомдағанда, көптеген қытай көрермендері оны тым жас деп есептеді.