Кіріспе
Румын авиаторы Константин Кантакузино (лақап аты – Бâзу; 11 қараша 1905 – 26 мамыр 1958) – румын авиаторы, Екінші дүниежүзілік соғысындағы елдің басты аскан ұшқышы, сонымен қатар Кантакузино әулетінің мүшесі.
Constantin Cantacuzino (nicknamed Bâzu; 11 November 1905 – 26 May 1958) was a Romanian aviator, the leading World War II fighter ace of his country, as well as a member of the Cantacuzino family.
Ерте өмір
Кантакузино Бухарест қаласында дүниеге келген. Оның әкесі Михаил Кантакузино, ал анасы Мария Тескану Розетти, кейін Марука Кантакузино деп белгілі болды; екеуі де ежелгі румын ақсүйек отбасыларынан шыққан. Әкесі қайтыс болған соң Мария Розетти екінші рет Джордж Энескуға (Румынияның ең ұлы композиторы және әлемдік деңгейдегі скрипкашы) тұрмысқа шықты. Константин Кантакузино Бухарест қаласындағы орта мектепте оқыды. Ол мотор спортын өте жақсы көріп, оны үнемі жаттығуға мүмкіндігі болды. Ол өте жақсы мотоциклші және автокөлік жүргізушісі болды, бірнеше жарыста жеңіске жетті. Париж-Бухарест жарысында жаңа рекорд орнатты. Сонымен қатар, ол теннис ойнады және 1931 және 1933 жылғы әлем чемпионаттарында Румыния хоккей құрамасының капитаны болды.
Екінші дүниежүзілік соғыс
1939 жылы ол өзінің Bü 133 Jungmeister ұшағымен ұлттық әуе акробатикасы бойынша жарыста жеңіске жетті және 1941 жылы Румынияның ұлттық әуе тасымалы компаниясы LARES-тің бас ұшқышы болып тағайындалды. Бұл жұмыс жайлы болғанымен, ол 53-ші истребитель эскадрильясының ұшқышы ретінде фронтқа қатысты. Одессаны жаулап алғаннан кейін румын армиясы фронтқа жақын әскерлердің санын азайтты және ол үйге қайтарылған резервтегілердің бірі болды. Ол LARES компаниясында жұмыс істеді. Бірақ 1943 жылы ол қайтадан әскери қызметке оралуға қол жеткізді. 1943 жылдың 26 сәуірінде ол қайтадан жұмылдырылып, жаңа Messerschmitt Bf 109 ұшақтарымен жабдықталған 7-ші истребитель тобына тағайындалды. 5 мамырда ол фронтқа келді және 58-ші истребитель эскадрильясының командирі болып тағайындалды. 29 маусымда ол өзінің серігімен бірге төрт Як, екі Ла-5 және төрт Спитфайр ұшақтарымен шайқасты, румындық Ju 88 бомбалаушыларын қорғауға тырысқанда. Оның серігі ауыр зардап шегіп, базаға қайта оралуға мәжбүр болды. Ол жеке күшпен шайқасты жалғастырып, екі Спитфайрді атып түсірді. Оның ұшағы зақымдалды, бірақ ол қашып құтылып, жерге қонды. Екі бомбалаушы ұшақ жойылды. Шілде айында ол күндіз де, түнде де ұшты, тіпті оның ұшағы нашар көріну жағдайында ұшуға жабдықталмаған болса да. Кантакузино кеңестік әуе шабуылынан әуежайын қорғауға тырысты. Немістер оған қарсылық білдірді, оны ақылдан безген деп есептеді, сондықтан ол түнгі миссиялардан бас тартты. 1943 жылдың 27 шілдесінде ол кеңес әуе күштерінің аса көрнекті ұшқышы Николай Ф. Химюшинды (12 ұшақ атып түсірген) атып түсірді. 2 және 5 тамыз аралығында ол тоғыз ұшақты (төрт Як және бес Ил-2 шабуылдық ұшақ) атып түсірді, осылайша оның есебі 27-ге жетті. 5 тамызда ол жеке күзетте жүргенде, 40-50 ұшақтың құрамындағы кеңес тобына тап болды (Ил-2 және Як). Ол олардың барлығын жоя алмайтынын, бірақ құрамаға зиян келтіре алатынын түсінді. Ол Ил-2 тобына еніп, екеуін атып түсірді, содан кейін кеңес истребительдері оған шабуыл жасады. Ол олардан құтылып, біреуін атып түсірді. 16 тамыз күні 7-ші истребитель тобының ұшқыштары үшін керемет күн болды. Олар 22 расталған және бес болжамды ұшақты атып түсірді, ал Кантакузино үшеуін атып түсірді (екі Ла-5 және бір Ил-2). 28 тамызда ол 1-сыныпты Темір крестпен марапатталды. 1943 жылдың күзінде Кантакузино ауырып, ауруханаға жатқызылды, оның денсаулығын қалпына келтіру үшін фронттан алыстатылды. 1944 жылдың 10 ақпанында ол 7-ші истребитель тобының құрамында қайтадан әскери қызметке оралды. 15 сәуірде АҚШ әуе күштері шабуыл жасады, Кантакузино мен оның серіктері бомбалаушыларға шабуыл жасап, алты B-24 Liberator ұшағын атып түсірді (принцтің өзі біреуін атып түсірді). Ол кеңес әуе күштеріне қарсы миссияларды жалғастырып, бірнеше жеңіске жетті. 1944 жылдың тамызында Кантакузино 9-шы истребитель тобының командирі болды, 18 тамызда АҚШ истребительдерімен шайқаста атып түсірілген капитан Александру Шербанескудің орнын басты. 1944 жылдың 23 тамызынан кейін Румыния Окпаннан шыққаннан кейін, Люфтваффе Бухарестті бомбалауды бастады, астанаға жақын әлі неміс бақылауындағы әуежайлардан шабуыл жасады. 7-ші және 9-шы истребитель тобының қалдықтары астананы қорғау үшін шақырылды. Кантакузино осы оқиға кезінде үш Heinkel He 111 ұшағын атып түсірді. Кейіннен Кантакузино арнайы миссияға ұшты: Румыниядағы ең жоғары ранкті американдық тұтқын подполковник Джеймс Ганн III-ті Фоггиядағы әуе базасына жеткізіп, 1000-нан астам американдық әскери тұтқынды тасымалдау үшін Б-17 ұшақтарымен Румынияға қайта оралды, бұл операция "Қайта қосылу" деп аталды. Ол Bf 109 зақымдалғандықтан P-51 Mustang ұшағымен оралды. Жаңа ұшаққа бір рет ұшу арқылы үйреніп, американдықтарды өзінің акробатикалық шеберлігімен таң қалдырды. Италияда болған кезде Кантакузино қонақ ретінде күтілді және тіпті Жерорта теңізіндегі операциялардың Жоғарғы Одақтас қолбасшысымен кездесті. 1945 жылдың 25 ақпанында Messerschmitt Bf 109G ұшағымен ұшқан ол Hermann Heim басқарған Focke Wulf Fw 190 ұшағын атып түсірді. Бұл оқиға Чехословакиядағы Зволенска Слатинадан 3 км қашықтықта болды. Кантакузино 43 әуе жеңісімен (біреуі ортақ) және 11 расталмаған жеңісімен марапатталды. Соғыстың көп бөлігінде қолданылған есептеу жүйесі бойынша оның жалпы саны 69-ға жетті, бұл Румыния әуе күштеріндегі ең жоғары көрсеткіш.
Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін
Соғыс аяқталғаннан кейін Кантакузино демобилизацияланып, ЛАРЕС-ке оралды. КСРО жеке меншікті тәркілеп, ескі элита мен режимге қарсылардың қамауға алуын енгізген коммунистік режим орнатты. Кантакузино барлық жерін жоғалтып, көп ұзамай әйелі оны тастап кетті. 1946 жылы ол Надя Грейге үйленді. 1947 жылы Италияға қашып, содан кейін Испанияға қоныстанды. Онда румын қауымы оған әуе шоуларында табыс табу үшін ұшақ сатып алуға көмектесті. 1958 жылдың 26 мамырында қайтыс болды. Ол романисттің әкесі болды.