Кіріспе
Американдық педагог және белсенді (1883–1977) Эдвин Банкрофт Хендерсон (24 қараша 1883 – 3 ақпан 1977) – американдық педагог және Түсті адамдардың теңдігі үшін күресетін ұлттық қауымдастығының (NAACP) пионері. "Қара баскетболдың әкесі" деп танылған ол 1904 жылы Вашингтон қаласында афроамерикандықтарға баскетболды таныстырды және Вашингтондағы алғашқы афроамерикандық дене тәрбиесі мұғалімі (немесе бүкіл елдегі алғашқы мұғалімдердің бірі) болды. 1926 жылдан 1954 жылы зейнеткерлікке шыққанға дейін Хендерсон Вашингтон қаласының қара мектептеріндегі денсаулық сақтау және дене тәрбиесі бөлімінің директоры қызметін атқарды. Жұлдыз емес, командалық ойыншы және спортшы болған Хендерсон афроамерикандықтарға дене тәрбиесін оқытты және Вашингтон қаласында, сондай-ақ Вирджиния штатының Фэрфакс округінде спорттық шараларды ұйымдастырды, онда оның әжесі тұрды және ол 1910 жылы әйелімен бірге отбасын тәрбиелеу үшін қайтып келді. Вашингтон, округ Колумбия және Алабама штатындағы (оның соңғы жылдары көп уақытын өткізген) газеттерге көп хат жазған Хендерсон NAACP-тің Фэрфакс округі бөлімшесін ұйымдастыруға көмектесті және 1950-ші жылдары Вирджиния NAACP президенті қызметін екі рет атқарды. Хендерсон 1904 жылы Дунбар орта мектебін бітірді, содан кейін Шахталық мектепті (қазіргі Колумбия округінің университеті) бітірді. Ол Говард университетінде бакалавр, Колумбия университетінде магистр және Канзас-Ситидегі (Миссури штаты) Орталық хиропрактика колледжінде спорттық жаттығулар бойынша доктор ғылымының дәрежесін алды. Ол Мэри Эллен (Нелли) Мериуэзер Хендерсонға (1886–1976) үйленді, ол да мұғалім және азаматтық құқықтарды қолдаушы, сонымен қатар Скауттар және Әйелдер лигасының белсенді мүшесі болды. Олар 1910 жылы үйленгеннен кейін көп ұзамай Вирджиния штатының Фолс-Черч қаласына көшіп барды және екеуі де Хендерсон отбасының дүкеніне көмектесті. Олар ондаған жылдар бойы 307 Оңтүстік Мейпл көшесінде (бұрынғы 307 Батыс Фэрфакс көшесі) тұрды; Эдвин Хендерсон жұмысына DC мемлекеттік мектептеріне Потомак өзені арқылы түсті трамваймен жүрді. Сондай-ақ, олар Мэриленд штатының Аннаполис қаласына жақын Чесапик шығанағындағы Хайленд-Бич қаласында жазғы үйлері болды. Хендерсондар 63 жыл бойы үйленген күйінде өмір сүрді, оның өліміне дейін (өзінің өлімінен бір жыл бұрын) және екі ұлының аман қалғанын көрді: доктор Джеймс Х. М. Хендерсон (Тускегидің Карвер ғылыми-зерттеу қорының директоры болды), доктор Эдвин М. Хендерсон (Колумбия округінде стоматолог болды).
Edwin Bancroft Henderson (November 24, 1883 – February 3, 1977), was an American educator and National Association for the Advancement of Colored People (NAACP) pioneer. The "Father of Black Basketball", introduced basketball to African Americans in Washington, D. C., in 1904, and was Washington's first male African American physical education teacher (and possibly the first in the country). From 1926 until his retirement in 1954, Henderson served as director of health and physical education for Washington, D. C.'s black schools. An athlete and team player rather than a star, Henderson both taught physical education to African Americans and organized athletic activities in Washington, D. C., and Fairfax County, Virginia, where his grandmother lived and where he returned with his wife in 1910 to raise their family. A prolific letter writer both to newspapers in the Washington, D. C., metropolitan area and Alabama (where he spent many of his last years), Henderson also helped organize the Fairfax County branch of the NAACP and twice served as President of the Virginia NAACP in the 1950s. Henderson graduated from Dunbar High School, then the Miner Normal School (now known as University of the District of Columbia) in 1904. He earned a bachelor's degree from Howard University, a master's degree from Columbia University, and a PhD in athletic training from Central Chiropractic College in Kansas City, Missouri. He married Mary Ellen (Nellie) Meriwether Henderson (1886–1976), also a teacher and civil rights advocate, as well as active with the Girl Scouts and League of Women Voters. They moved to Falls Church, Virginia in 1910 shortly after their marriage, and both helped at the Henderson family store. They lived at 307 South Maple Street (originally 307 W. Fairfax Street) for decades; Edwin Henderson also took the colored streetcar line across the Potomac River to his job with the D. C. Public Schools. They also had a summer home at Highland Beach on Chesapeake Bay near Annapolis, Maryland. The Hendersons remained married for 63 years until her death (almost a year before his demise), and were survived by both their sons: Dr. James H. M. Henderson (who became director of Tuskegee's Carver Research Foundation), Dr. Edwin M. Henderson (who became a dentist in the District of Columbia).
Мансап
1904 жылы мұғалімдік бітірген соң Хендерсон бес онжылдық бойы округтік мектептерде дене тәрбиесінен сабақ берді (кейін басқарды). Алғашқы үш жазғы демалысында ол Гарвард университетінде медицина, денсаулық сақтау және дене тәрбиесін оқыды. Ол жерде Хендерсон баскетболдың жаңа ойынын үйренді және Вашингтонға оралғаннан кейін 12-ші көшедегі (түстілерге арналған) YMCA-да басқа қара жігіттерге таныстырды. Көп ұзамай олар Балтимор, Филадельфия және Нью-Йорк командаларымен ойнай бастады. Оның округ Колумбия командалары (Ховард университеті 12-ші көше командасын өзінің алғашқы баскетбол командасы ретінде қабылдады) 1909 және 1910 жылдары ұлттық баскетбол чемпионаттарын жеңіп алды. Ол жылдардан бастап 1950 жылдарға дейін Хендерсон баскетбол ойнады және жаттықтырды, футбол және бейсбол жарыстарында төрешілік жасады, ал кейде бокс рингінде де жаттықты. Ол афроамерикалықтардың алғашқы спорттық қауымдастығын құруға көмектесті: Интершколалық атлетикалық қауымдастық (1906), Вашингтон, округ Колумбия, мемлекеттік мектептер атлетикалық лигасы (1906) және Шығыс төрешілер кеңесі (1905) (ондаған жылдар бойы жоғары білікті афроамерикалық төрешілерді даярлайтын орталық). Хендерсон баскетболдан Вашингтон аймағындағы жүздеген мың мектеп оқушыларына, соның ішінде Дьюк Эллингтон мен Чарльз Дрюға үйретті және оларға үлгі болды. 1926 жылдан 1954 жылға дейін Хендерсон Вашингтондағы афроамерикалық балаларға арналған дене тәрбиесі бөлімін басқарды. Ол спортты мектепке келмейтін жағдаймен күресу үшін және мінез-құлықты қалыптастыру үшін бесінші және алтыншы сыныптардың әр сыныбында командалар құрды. 1943 жылы оның еңбегі Ұлттық дене шынықтыру кеңесіне және Ұлттық дене шынықтыру комитетінің колледждер мен мектептер жөніндегі кіші комитетіне тағайындалуымен мойындалды. Хендерсон Браун ісі бойынша мектептердегі сегрегация жойылғаннан кейін зейнетке шықты, сондықтан лауазымы жойылды, бірақ ол Америка денсаулық сақтау, дене тәрбиесі және демалыс қауымдастығының мүшесі болды. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Хендерсон армия сарбаздарын даярлауға көмектесті. 1940 жылдары Хендерсон азаматтық құқықтарды, соның ішінде нәсілдер аралық спорт жарыстарын қолдады. 1940 жылдары ол Uline Arena (алғашқыда хоккей алаңы, кейін "Вашингтон Колизеуі" деп аталды) жанында пикетке қатысты, өйткені Uline афроамерикалықтар мен ақ нәсілділердің бір-бірімен бәсекелесуіне рұқсат бермеді. ААУ Алтын қолғап бокс жарыстары Uline-да өтетінін естіген соң, Хендерсон "Вашингтон Пост" газетінің баспашысы Юджин Майер бұл іс-шараны сол жерде өткізуді қолдамай қалғанша пикетке шақырды. Хендерсон мен Майердің күш-жігері ААУ-ға округ Колумбияда интеграцияланған боксты рұқсат етуге әкелді. Хендерсон спортта афроамерикалықтардың қатысуы туралы бірнеше маңызды кітаптар жазды, соның ішінде оның маңызды еңбегі "The Negro In Sports" (Вашингтон, округ Колумбия: Associated Publishers, Inc., 1939). 1910–1913 жылдары Хендерсон "Орталық Атлантика штаттарының мектепаралық атлетикалық қауымдастығының ресми нұсқаулығы" атты жылдық нұсқаулықты бірлесіп жазды, ол афроамерикалықтар арасындағы ұйымдастырылған спорттың туылуын баяндады. Бұл басылым, бір-бірімен жарысқан афроамерикалық командалардың суреттерін қамтыды, өзінің түрінде бірінші болды. Хендерсон сонымен қатар Ұлттық негр баспасөз қауымдастығы арқылы, соның ішінде "The Messenger" және "Crisis" сияқты алғашқы журналдар арқылы үнемі үлес қосты. 1963 жылы ол "Sports" журналымен бірлесіп "Қара спортшы – пайда болу және келу" мақаласын олардың Халықаралық негр өмірі мен тарихы кітапханасының бөлігі ретінде жариялады. Оның соңғы еңбегі, Фелпс Стокс қорының демеушілігімен, "Спорттағы қара американдық" деп аталды. Иронияға орай, Хендерсондар алғашқы қалалық кеңестің жарғылық дауын жеңгенімен, кеңес кейін Жеті бұрыш аймағын Фейрфакс округіне қайтарып берді (себебі, Хендерсон айтқандай, "сол кезде негрлер республикалық болды"), бірақ ондаған жылдардан кейін оны қайтадан қосуға тырысты, өйткені ол Фейрфакс округінің ең үлкен табыс көзіне айналды. Доктор Хендерсон сонымен қатар 1955 жылдан 1958 жылға дейін екі рет NAACP Виргиния Кеңесінің президенті болды, Виргинияның саяси шебері (және АҚШ сенаторы) Гарри Ф. Берд, Аға, АҚШ Жоғарғы Сотының Браун ісі бойынша шешімінен кейін жариялаған жаппай қарсылықтың биіктігінде. Стэнли жоспарының мектептердегі нәсілдік сегрегацияны сақтауға тырысқан бөліктеріне қоса (және үш судьялық федералдық алқа, сондай-ақ Вирджинияның Жоғарғы соты 1959 жылдың 19 қаңтарында конституцияға қайшы деп жариялады), Вирджиния губернаторлары Томас Б. Стэнли және кейіннен Дж. Линдсей Алмонд және Вирджиния Ассамблеясы Хендерсон президенттік кезеңінде NAACP-ты мазақтауға және таратуға тырысты. E. B. Хендерсон сонымен қатар зейнетке шыққаннан кейін, Вашингтон, округ Колумбия, және Вирджиниядағы жергілікті газеттерге көптеген редакторлық хаттар жазды. Ол оннан астам газетте 3000-нан астам хат жарияланғанын айтты. Өмірі бойы Хендерсон кейбір танылуға ие болды, Фолс-Черчтегі екінші баптист шіркеуінен оны Алабамаға аттанғанда жасалған әсем эскорттан басқа. Ол бағдарлама төрағасы болған Фейрфакс округінің Адам құқықтары кеңесі оған 1960 жылы мақтау қағазын табыс етті. 1972 жылы "Black Sports" журналы Хендерсонды "барлық уақыттағы ең көрнекті қара американдықтардың бірі" деп атады. 2002 жылы Фолс-Черч қаласы Фолс-Черч қауымдық орталығының спорт залын оның құрметіне атады. 2005 жылы Мэри Эллен Хендерсон орта мектебі Хендерсонның әйелінің құрметіне аталды, өйткені ол Фейрфакс округінің мемлекеттік мектептерінде және Вирджинияда білім беру мекемелерінде теңдікке қол жеткізу үшін көп жылдар бойы күресті. 1999 жылы Tinner Hill Heritage Foundation Түсті азаматтарды қорғау лигасының (CCPL) негіз қалаушыларын еске алу үшін қызғылт граниттен (тронджемиттен) жасалған аркалық мүсінін орнатты, ол кейіннен NAACP-тың алғашқы ауылдық бөлімшесіне айналды. 1993 жылдан бері жылдық Tinner Blues фестивалі маусымның екінші сенбісінде Фолс-Черчтегі Cherry Hill паркінде өтіп келеді. Көптеген ұлттық және аймақтық блюз музыканттары осы шарада өнер көрсетеді, сонымен қатар Солтүстік Вирджинияда тұрған Piedmont Blues гитарашысы/әншісі Джон Джексонды да еске алады. 2013 жылы Хендерсон қайтыс болғаннан кейін Naismith Memorial Basketball Hall of Fame-ге енгізілді. 2018 жылы Вирджиния кітапханасы Хендерсонды өзінің күшті ерлер мен әйелдерінің бірі деп сақтады. 2022 жылы округ Колумбия университеті кампусының 47-ғимаратын Хендерсонның құрметіне атады.