Кіріспе

АҚШ-тың батыс жағалауындағы теңіз сауда жолы Батыс жағалаудағы ағаш саудасы – АҚШ-тың батыс жағалауындағы теңіз сауда маршруты болды. Ол негізінен Солтүстік Калифорния, Орегон және Вашингтон жағалауларынан Сан-Франциско портына ағаш тасымалдады. Саудаға Тынық мұхитының солтүстік-батыс айманындағы порттардан тікелей шетелге тауар жөнелту кірді, сондай-ақ аймаққа тән тағы бір өнім – лосось тасымалданды. Мысалы, 1918 жылы Вашингтон штатынан Австралияға "шамамен 500,000 фут ағаш және консервіленген лосось" тасыған "Генри Уилсон" шхунасы. Бұл сауда Dollar Steamship Company сияқты кеме тасымалдау империяларын құруға ықпал етті. Оның негізін қалаушы, капитан Роберт Доллар Шотландиядан көшіп келді, Канададағы ағаш кесу лагерьлерінде жұмыс істеді, ал 1888 жылы Сан-Францискоға көшіп, ағаш алқаптарын сатып алғаннан кейін Қытайға дейін жететін кемелер желісін құрды.

Ағаш шкуналары

Калифорниядағы алтын асығы кезінде Жаңа Англия ағашы Сан-Францискоға 13 000 мильдік қашықтықты, Мүйіс Хоронда айналып жеткізіліп келген. Бірақ 1843 жылы капитан Стивен Смит (George Henry) Бодега, Калифорнияның жанындағы секвойя орманында батыс жағалауындағы алғашқы ағаш өңдеу зауытының бірін құрғаннан кейін жағдай өзгерді. Батыс жағалауындағы алғашқы ағаш өңдеу зауытын Джон Б. Р. Купер қазіргі Калифорния штатының Форствилл қаласының жанындағы Ранчо Эль Молинода ашты. 1880-жылдардың ортасына қарай Калифорнияның Гумбольдт округінің ормандарында және Гумбольдт шығанағының жағалауында 400-ден астам мұндай зауыттар жұмыс істеді. Бастапқыда ағаштар ескі төрт қырлы кемелерге тиеліп тасымалданды, бірақ бұл кемелердің жұмыс істеуіне үлкен экипаж қажет болды және оларды тиеу қиын болды, сондықтан тиімді болмады. Көп ұзамай жергілікті кеме жасаушылықтар арнайы кемелермен қамтамасыз ету үшін ашылды. 1865 жылы Ханс Дитлев Бендикссен Гумбольдт шығанағында, Эврикаға жақын Фэрхейвенде мұндай кеме жасаушылықтың бірін ашты. Бендикссен ағаш саудасы үшін көптеген кемелер жасады, соның ішінде қазір Сан-Франциско теңіз ұлттық тарихи паркінде сақталған C. A. Thayer. Ол 1869-1901 жылдар аралығында 92 желкенді кеме, оның ішінде 35 үш мачталы кеме жасады. Әрбір "ит ойығы" ерекше болды, сондықтан шхуна капитандыры жүк тиеу үшін бірдей порттарға қайта-қайта жүзіп отыратын. Теңізшілер көбінесе жүкті қауіпті толқындарда жартастар мен тік жарлардың арасында тиеуге мәжбүр болды. Шхуналардың желкендік құрылымы ағаш саудасында басым болды, себебі оның алдыңғы және артқы жақтары желге жақын жүзуге, кішкентай порттарға оңай кіруге және төрт қырлы кемелерге қарағанда аз экипажға мүмкіндік берді. Бұл кемелер балластты тиеу шығындарызсыз ағаш порттарына қайта оралуы керек еді. Кеме жасаушылар кішкентай шхуналарды жасады, олардың орталық тақталары тартылып тұратын еді. Бұл тегіс түбі бар кемелердің шалшық суға енуіне көмектесті. Джексон 1882 жылы "Гесперус" кемесі салынып жатқанда: "Батыс жағалауындағы ағаштан жасалған кемелердің пішіні қалыптасып, Жаңа Англияда жасалған кемелерден түбегейлі өзгеше болды" деп жазды. Ағаш көлемді жүк болғандықтан, оған баспана қажет емес және палуба астына тиеу қиын болды, сондықтан Вашингтон штатының Порт-Блэкли қаласындағы Холл Бразерс сияқты кеме жасаушылықтардан ағаш кемелері Жаңа Англияның "Доунеастерлері" сияқты палуба аралықтарысыз жасалды. "Жүгінің шамамен жартысы палуба үстінде тиелген". Джексон сондай-ақ бұл кезде үшбұрышты сауда қалыптасқанын, "Австралияға ағаш, Гавайиге көмір, Сан-Францискоға қант. Қайта оралған жүк ықшам және ауыр болды, сондықтан дәстүрлі терең корпус қажет болмады" деп жазады. Бірақ уақыт өте келе бумен жүретін кемелер желкенді кемелерге қарағанда сенімдірек болды және теміржол жағалау аймақтарына кеңінен еніп кірді. Желкенді кемелер 20 ғасырдың басына дейін бу кемелерімен және теміржолмен бәсекелесіп тұрды, бірақ соңғы мақсатты желкенді ағаш шхунасы 1905 жылы суға түсірілді. "Эстер Джонсон" ағаштан жасалған, ұзындығы 63 метр, ені 13 метр, суға бату тереңдігі 5 метр болатын. 1943 жылдың 29 наурызында кемені Соғыс кемесі басқармасы сатып алды және маусым айында X 9 ретінде АҚШ армиясының Оңтүстік-Батыс Тынық мұхиты флотының бөлігі болу үшін Австралияға келді. Эстер Джонсон 1943 жылдың 4 қазанында Милн шығанағына келді және 30 метрлік ағаш үйінділерді тасымалдауға қабілетті болды, бұл Лаэ, Жаңа Гвинеядағы Финшхафен және Филиппиндегі Таклобандағы базалардағы пирлерді салуға жеткілікті болды. Кеме Лаэге келген кезде бомбаланды, сондай-ақ Таклобанда бомбаланды және оққа түсірілді, ал соғыс аяқталғанда кеменің құрттары қатты зақымдады. Жақсы зақымдалған кеме Маниладан Мельбурнға жөндеуге оралды, содан кейін Филиппинге қайта оралды, 1947 жылдың 20 желтоқсанында Субик шығанағында резервтік флотқа қойылды, содан кейін 1948 жылдың 23 ақпанында Филиппин үкіметіне сатылды. Ескі және сәл үлкен "Барбара С", "Пасифик" деп аталған, сондай-ақ Оңтүстік-Батыс Тынық мұхитында сол рөлде қызмет етті.