Кіріспе

Ланфорд Уилсонның бір актілі пьесасы "Үйге еркін!" – американдық драматург Лэнфорд Уилсонның бір актілі пьесасы. Бұл пьеса Уилсонның ерте туындыларының бірі және алғаш рет 1964 жылы Бродвейден тыс Caffe Cino театрында қойылған.

Өндіріс тарихы

Бұл пьесаның премьерасы 1964 жылдың қаңтар айында Нью-Йорктегі Джо Синоның Кафе Синосында өтті және 1964 жылдың тамызында қайта қойылды. Қойылымды Уильям Арчибальд қойды. 1965 жылы бұл пьеса Вильсонның "No Trespassing" пьесасымен бірге La MaMa Repertory Troupe-тің алғашқы Еуропалық гастрольдік сапары үшін қойылды. Ол 1968 жылы Лондонға гастрольдік сапар кезінде "Леди Брайттың ақымақтығы" пьесасымен бірге қойылды. "Еліміз азат!" пьесасы 1965 жылдың ақпанында Бродвейден тыс, "Черри-Лейн" театрындағы "Жаңа драматургтар" сериясында қойылды. Пьеса үш пьесадан тұратын қойылымның бөлігі болды. Қойылымдағы тағы екі пьеса – Сэм Шепардтың "Жұмаға дейін" және Пол Фостердің "Доптар". Серияны Эдвард Альби, Ричард Барр және Клинтон Уайлдер басқарды. Вильсонның пьесасында Майкл Уоррен Пауэлл ойнады.

Кейіпкерлер

Лоуренс пен Джоанна – бұл пьесаның екі маңызды кейіпкері. Лоуренс пен Джоанна Эдна мен Клейпоне есімді қосымша кейіпкерлерді еске алады, бірақ олардың тікелей сөздері жоқ және олар Dramatis personae тізімінде де, сахналық көрсетімдерде де көрсетілмейді. Бұл олардың Лоуренс пен Джоаннаның санасындағы құбылып туған кейіпкерлер екенін көрсетеді. Лоуренс пен Джоанна – аға мен қарындас. Дегенмен, пьеса олардың туысқандық қарым-қатынаста екенін және осының нәтижесінде Джоанна жүкті болғанын күшті түрде білдіреді. Лоуренс (және, шамалы дәрежеде Джоанна) өте күшті агорафобиямен сипатталады. Ол Джоаннаның сыртқы әлем туралы айтқан әр нәрсеге күдікпен қарайды. Пьесаның соңында Лоуренс тіпті Джоаннаның өмірін сақтау үшін де сыртқа шығудан бас тартады. Лоуренс Эдна мен Клейпоне бар деп толық сеніммен қараса, Джоанна да көбінесе осы сенімді бөліседі. Бірақ, Лоуренс Эднаны дәрігер шақыруға жібергенде, Джоанна: "Жоқ, Лоуренс, өзің барып кел! Өзің барып кел!!!" деп айғайлайды. Бұл Джоаннаның Эднаның жоқ екенін, дәрігерді шақыра алмайтынын, және ол Лоуренстің көңілін табу үшін ғана осы ойынды ойнап отырғанын көрсетеді.

Сюжеттің қысқаша мазмұны

Лоуренс пьесаны Плеядаларға назар аударған астрономия сабағымен ашады. Ғаламның кеңеюінің әсерін сипаттап жатқанда ол қатты шатылып, бөлмеде секіріп, әр жаққа лақтырылған жұлдыздарды еліктейді. Соңында ол шаршап, Джоаннаның дүкеннен қайтып келгені және олар бір-біріне сыйлық беру үшін қолданатын, жарқын түсті "Құпия қорапшада" не бар екені туралы өзімен-өзі күңкілдейді. Джоанна үрейлене кіріп келеді, оны Прунфейс немесе Винерфейс, немесе екеуі де деп аталатын қорқынышты бір нәрсе көргенін айтады. Ол жүкті. Олар бірнеше есімсіз, ойыншыл, көрінетіндей кездейсоқ әңгімелерге тартысады. Джоанна Лоуренске метрода колледж студентімен болған кездесуін айтады, ал Лоуренс оны онымен қарым-қатынас жасағаны үшін айыптайды. Олар ойын ойнайды, онда Джоанна патшайым рөлінде, ал Лоуренс Эдна мен Клейпонеге оған түрлі заттар әкелуді бұйырады. Бірақ ол ойынды кенеттен тоқтатады: "Сен патшайым емессің, сен тоңқысың". Соңында Джоанна есін жойып, тұра алмай қалады. Ол Лоуренстен дәрігер шақыруын өтінеді, бірақ ол сыртқы әлемнен қорқады және сыртқа шығудан бас тартады, Эднаны жіберуді жөн көреді. Джоаннаның ауырсынуы, мүмкін, преэклампсия салдарынан, жалғасады. Ақырында ол қозғалмай төсекте құлап түседі. Лоуренс оның үстіне еңкейіп, қайта оралуын жалбарынады, пьеса аяқталғанда сөзі тоқтап қалады.