Кіріспе

Сан-Марино Парламенті

Ұлы және Бас Кеңес – Сан-Мариноның парламенті. Кеңесте бес жылдық мерзімге сайланатын 60 мүше бар.

Тарих

V ғасырдан бастап Сан-Мариноны Аренго деп аталатын, барлық отбасы басшыларынан құралған жиналыс басқарды. Бірақ халық саны арта келе, мұндай орган тиімсіз бола бастады, ал оның жұмысы отбасылар арасындағы жанжалдарға байланысты қиындыққа тап болды. Нақты уақыты белгісіз болғанымен, тарихи деректер 13 ғасырдың басында Сан-Марино азаматтары LX Кеңесі деп аталатын жиналысты сайлағанын көрсетеді, ол сондай-ақ Ұлы және Жалпы Кеңес ретінде де танымал болды. Бұл алғашқы кезеңде билік Аренго мен Кеңес арасында бөлісті, бірақ соңғысы ғасырлар бойында күшін арттырып келді. Бұл процестің нәтижесінде 1600 жылғы жарғылар қабылданды, онда Кеңес қоғамның «жоғары, абсолютті және жалғыз билеушісі» ретінде анықталды, сонымен қатар оған «әрбір азаматтың өмірі, өлімі және мүлігіне қатысты құқық» және елді басқару және басқару үшін қажетті барлық өкілеттіктер берілді. 17 ғасырға дейін Кеңес мүшелері Аренго тарапынан мерзімі бойынша сайланды, бірақ 1600 жылғы жарғылар Кеңеске өз мүшелерін дербес тағайындау құқығын берді. Бұл ең бай отбасылардың қолдарында биліктің шоғырлануына әкелді, олар ғана қажетті білім алуға қаржылай мүмкіндіктерге ие болды. Кеңестің олигархиялық сипаты 17-18 ғасырлар аралығында 20 орынға ие ақсүйектер класын ресми түрде құруға бағытталған заңдар қабылдануымен одан да анық байқалды. Бұл жағдай 1906 жылдың 25 наурызында аяқталды, сол күні Аренго ғасырлар бойына үзілістен кейін қайтадан шақырылды, онда үй иелерінен кеңесшілерді өмір бойына тағайындау жүйесін сақтау туралы сұрақ қойылды. Бұл ұсыныс сайлаушылардың 90,65%-ы тарапынан қабылданбады, нәтижесінде 1906 жылдың 10 маусымында елдегі алғашқы заманауи сайлау өтті. Фашизм кезеңінде, 1923-1943 жылдар аралығында Ұлы және Жалпы Кеңес таратылды және «Принц және Егемендік Кеңесі» (итальян тілінде: Consiglio Principe e Sovrano) деп аталатын жаңа заң шығару органы құрылды, оның барлық 60 мүшесі Саммарин Фашистік партиясына мүше болды. 1959 жылы әйелдерге сайлау құқығы берілді, осылайша олар 1964 жылғы сайлауда алғаш рет дауыс беруге мүмкіндік алды.

Сайлау жүйесі

Елдің сайлау заңы итальяндық муниципалитеттердің сайлау жүйесіне негізделген. 1945 және 2007 жылдар аралығында Сан-Марино пропорционалды сайлау жүйесін қолданды. Бірінші немесе соңғы екінші турда абсолютті көпшілік дауыс алған партиялар коалициясы кем дегенде 35 мандатқа ие болады. Жеке коалициялар ішінде мандаттар Д’Хондт жүйесі бойынша партиялар арасында бөліседі. 3,5% шегімен қатар, әйел кандидаттарға кепілдіктер қарастырылған.

Құзыреті

Кеңес өз мүшелерінен Мемлекеттік Конгресті – үкіметтің атқару билігін, және мемлекет басшылары қызметін атқаратын Капитан-Регенттерді тағайындайды.