Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Непалдың екі палаталы заң шығару органы 2018 жылдан бері жұмыс істеп келеді.
Bicameral legislature of Nepal since 2018
Непалдың Федералды Парламенті – 2018 жылы құрылған Непалдың екі палаталы, федералды және жоғарғы заң шығару органы. Ол Ұлттық жиналыс және Өкілдер палатасынан тұрады, екі палата да тең құқықты.
The Federal Parliament of Nepal is the bicameral federal and supreme legislature of Nepal established in 2018. It consists of the National Assembly and the House of Representatives as parallel houses.
Непал Корольдігінің заң шығарушы органдары
Непалдың бұрынғы Парламенті 2002 жылы король Гьянендра тарапынан маошыл көтерілісшілермен күресуге қабілетсіз деген сылтаумен таратылды. Елдің бес негізгі саяси партиясы корольға қарсы наразылық акцияларын ұйымдастырып, оның жаңа сайлаулар өткізуі немесе сайланған заң шығарушы органды қалпына келтіруі керек екенін мәлімдеді. 2004 жылы король он екі ай ішінде парламент сайлауы өтетінін хабарлады; 2006 жылдың сәуір айында үлкен демократиялық наразылықтарға жауап ретінде Парламентті қайта құру туралы жарияланды.
The former Parliament of Nepal was dissolved by King Gyanendra in 2002, on the grounds that it was incapable of handling the Maoist rebels. The country's five main political parties had staged protests against the king, arguing that he must either call fresh elections or reinstate the elected legislature. In 2004, the king announced that parliamentary elections would be held within twelve months; in April 2006, in response to major pro democratic protests, it was announced that Parliament would be reestablished.
Непалдың уақытша заң шығарушы органы
2006 жылғы сәуірдегі халық қозғалысының табысынан кейін 2007 жылдың 15 қаңтарында ескі парламент таратылып, оның орнына Непалдың 330 мүшеден тұратын уақытша заң шығару органы құрылды. Заң шығару органы уақытша конституцияны әзірледі және 2008 жылдың сәуірінде құрылтай жиналысына сайлау өтті. 2008 жылдың 28 мамырында 601 мүшеден тұратын жиналыс 238 жылдық монархияны жойып, елді республика деп жариялады. Жаңа конституцияны әзірлеуге бастапқыда екі жыл мерзім берілген құрылтай жиналысы, мемлекеттік құрылымды қайта құру мәселелеріндегі келіспеушіліктерге байланысты жаңа конституцияны әзірлемегендіктен 2012 жылдың 27 мамырында таратылды.
After the success of the April 2006 people's movement, on 15 January 2007, the old parliament was dissolved and replaced by a 330 member interim legislature of Nepal. The legislature drafted an interim constitution and a constituent assembly election was held in April 2008. The 601 member assembly on 28 May 2008 abolished the 238 year old monarchy and declared the country a republic. The constituent assembly, which was initially given two years to draft a new constitution, was dissolved on 27 May 2012 after its failure to draft a new constitution due to differences over restructuring the state.
Непал Парламенті
Непалдың екінші Конституциялық жиналысы 2015 жылдың 20 қыркүйегінде конституция қабылданғаннан кейін Непалдың заң шығарушы парламентіне трансформацияланды. Непалдың екінші Конституциялық жиналысы жаңа конституция жобасын әзірлеуде бірінші Конституциялық жиналыстың сәтсіз аяқталғаннан кейін құрылды. Непалдың Заң шығарушы парламенті 2018 жылдың 21 қаңтарында (2074 жылғы 7 Мағай) таратылды.
The second Nepalese Constituent Assembly was converted into a legislative parliament of Nepal after the promulgation of the constitution on 20 September 2015. The second Nepalese Constituent Assembly was formed after the failure of the first Constituent Assembly to draft a new constitution. The Legislature Parliament of Nepal was dissolved on 21 January 2018 (7 Magh 2074 BS).
Құрамы
Непалдың 2015 жылғы Конституциясына сәйкес, Непалда екі палаталы парламент бар, ол Өкілдер палатасы мен Ұлттық жиналыстан құралған, ал олардың төрағасы – Непал Президенті.
According to the Constitution of Nepal 2015, Nepal has a two chamber parliament , consisting of the House of Representatives and the National Assembly, with the President of Nepal acting as their head.
Непал Президенті
Непал Федеративтік Демократиялық Республикасының Президенті – Непал мемлекетінің басшысы және Непал қарулы күштерінің бас қолбасшысы. Бұл лауазым 2008 жылдың мамыр айында ел республика деп жарияланғаннан кейін құрылды. Непалдың тұңғыш Президенті – Рам Баран Ядав. Қазіргі Президент – Рам Чандра Пудель. Ол елдің үшінші Президенті.
The President of the Federal Democratic Republic of Nepal is the head of state of Nepal and commander in chief of the Nepalese Armed Forces. The office was created in May 2008 after the country was declared as a republic. The first President of Nepal was Ram Baran Yadav. The current president is Ram Chandra Poudel. He is the third president of the country.
Өкілдер Палатасы
Өкілдер палатасы 275 мүшеден тұрады. 165 мүше бір мандатты сайлау округтерінен көп дауыс алған үміткерді жеңіске шығару арқылы сайланады, ал 110 мүше пропорционалды сайлау жүйесі бойынша сайланады, онда сайлаушылар саяси партияларға дауыс береді, сонда бүкіл ел бір сайлау округі ретінде қарастырылады. Палата мүшелерінің өкілеттік мерзімі бес жылды құрайды немесе Министрлер кабинетінің ұсынысы бойынша Президент палатаны таратып жібергенге дейін олар өз орындарында қалады.
The House of Representatives has 275 members. 165 members are elected from single member constituencies by first past the post voting and 110 elected through proportional electoral system where voters vote for political parties, considering the whole country as a single election constituency. The members of the house hold their seats for five years or until the body is dissolved by the President on the advice of the council of ministers.
Ұлттық жиналыс
Ұлттық Ассамблея 59 мүшеден тұрады. Жеті провинцияның әрқайсынан сайлаушылар алқасы арқылы сегіз мүше сайланады, ал үкімет ұсынысы бойынша президент үш мүшені тағайындайды. Олардың арасында кем дегенде үш әйел, бір далит және мүгедектер тобынан бір өкіл болуы керек. Мүшелердің өкілеттік мерзімі алты жылды құрайды, оның ішінде мүшелердің үштен бірінің өкілеттігі екі жыл сайын тоқтатылады.
The National Assembly has 59 members. Eight members are elected from each of the seven provinces by an electoral college of each province, and three are appointed by the President on recommendation of the government. They must include at least three women, one Dalit, and one member from disabled groups. Members serve staggered six year terms such that the term of one third members expires every two years.
Парламент комитеттері
Федералды парламентте 16 тақырыптық комитет бар: Өкілдер палатасында он, Ұлттық жиналыста төрт және екі бірлескен комитет.
There are 16 thematic committees in the federal parliament: ten in the House of Representatives, four in the National Assembly and two joint committees.
Әйелдер өкілдігі
Непалдың Конституциясы барлық мемлекеттік органдарда, оның ішінде федералды парламентте әйелдерге 33% квота бөлуге кепілдік береді. 2018 жылдың 16 наурызында доктор Шива Майя Тумбахамфе палатаның төрағасының орынбасары болып сайланды. Конституциялық ассамблеядан бері парламентте әйелдердің өкілдігі артып, нәтижесінде Конституцияда әйелдердің өкілдігін қамтамасыз ету шаралары бекітілді.
The constitution of Nepal guarantees a 33% reservation for women in all public offices including the federal parliament. On 16 March 2018, Dr. Shiva Maya Tumbahamphe was elected as the deputy speaker of the house. Women's representation in the parliament has increased since the Constituent Assembly, which eventually guaranteed provisions for women's representation on the constitution.