Кіріспе
Жергілікті желілерді бөлу (LLU немесе LLUB) – телефон станциясынан тұтынушының үйіне дейінгі қосылымдарды бірнеше телекоммуникация операторларына пайдалануға мүмкіндік беретін реттеуші процестің атауы. Жергілікті станция мен тұтынушы арасындағы физикалық сымдық байланыс "жергілікті цикл" деп белгіленеді және ол қолданыстағы жергілікті станция операторының меншігінде болады (ол "ILEC", "жергілікті станция" деп те аталады, ал АҚШ-та "Baby Bell" немесе тәуелсіз телефон компаниясы болып табылады). Бәсекелестікті күшейту мақсатында, басқа провайдерлерге бөлінген қолжетімділік беріледі.
Үндістан
Әлі күнге дейін Үндістан қалаларында ЖТБ (Жолақтық тікелей қолжетімділік) енгізілген жоқ. Алайда, BSNL компаниясы жақында мыс желілерін жеке секторға ашуға ниет білдірді. Бұған қоса, WiMax және кабельді кеңжолақтың кең таралуы кеңжолақты қолжетімділікті және нарықтағы бәсекелестікті арттырды. 2008 жылға қарай баға соғысы негізгі кеңжолақтың бағасын 250 INR (6 АҚШ доллары) дейін төмендетті, бұл бағаға желіні жалға алу құны да кірді және ұзақ мерзімді шарттар талап етілмеді. Ауылдық аймақтарда мемлекеттік BSNL компаниясы әлі де басты және көбінесе жалғыз жеткізуші болып табылады. BSNL монополияға ие болғанымен, үкімет оны бәсекелестікті қамтамасыз ету құралы ретінде пайдаланады.
Еуропалық Одақ
Жергілікті желіні ажыратуды іске асыру – телекоммуникация секторындағы бәсекелестік туралы Еуропалық Одақтың саясатының талабы және барлық мүше мемлекеттерде әртүрлі даму сатыларында енгізілді (Нарықтағы үлкен күшке ие операторлар 2000 жылдың 31 желтоқсанынан бастап және оны жаңартып отырады) жергілікті желіге және оған байланысты құрал-жабдықтарға ажыратылған қолжетімділік туралы ұсынысты жариялауға міндетті. Ұсыныс жеткілікті түрде ажыратылған болуы керек, сонда пайдаланушы өзінің қызметтерін ұсыну үшін қажет емес желі элементтері немесе құрал-жабдықтары үшін төлемеуі керек, және ұсыныстың құрамдас бөліктерінің, байланысты шарттар мен талаптардың, соның ішінде төлемдердің сипаттамасын қамтуы керек. Еуропалық Одаққа мүшелікке үміткер мемлекеттер өздерінің коммуникация секторын либерализациялау аясында LLU енгізуге міндетті.
Ұлыбритания
2001 жылдың 23 қаңтарында Easynet Ұлыбританияның материктегі алғашқы операторы болып, British Telecom желісінен мыс сымдардың жергілікті тізбегін бөліп, осы арқылы өзінің кеңжолақты қызметін ұсынды. 2006 жылдың 14 қаңтарына дейін BT-нің жергілікті тізбекті бөлу операциясы аясында 210 000 жергілікті тізбек қосылысы бөлінді. Ofcom 2006 жылдың маусым айына дейін 1 миллион жергілікті тізбек қосылысы бөлінеді деп үміттенеді. Алайда, 2006 жылдың 15 маусымында The Register басылымында жарияланған мәліметтерге сәйкес, көрсеткіш тек 500 000-ға жеткен, бірақ аптасына 20 000-ға өсіп келеді. Ofcom 2006 жылдың қараша айында 1 000 000 қосылымның бөлінгенін хабарлады. 2007 жылдың сәуір айында бұл көрсеткіш 2 миллионға жетті. 2006 жылдың маусым айына қарай AOL UK өзінің 120 миллион фунт стерлинг инвестициясы арқылы 100 000 желіні бөліп алды. 2006 жылдың 10 қазанында Carphone Warehouse компаниясы жетекші LLU операторы AOL UK компаниясын 370 миллион фунтқа сатып алғанын жариялады. Бұл Carphone Warehouse компаниясын кеңжолақты қызметтерді ұсынатын үшінші ірі операторға және 150 000-нан астам LLU клиенті бар LLU операторына айналдырды. 2009 жылдың 8 мамырында Carphone Warehouse-қа тиесілі TalkTalk компаниясы Tiscali UK активтерін 235 миллион фунтқа сатып алатынын мәлімдеді. 2009 жылдың 30 маусымында Tiscali өзінің Ұлыбританиядағы еншілес компаниясын Еуропалық Одақтың реттеуші мақұлдағаннан кейін Carphone Warehouse компаниясына сатты. Бұл сатып алу TalkTalk компаниясын Ұлыбританиядағы ең ірі үй кеңжолақты провайдеріне айналдырды, оның 4,25 миллион үй кеңжолақты абоненті бар, бұл BT-нің 3,9 миллионынан асып түседі. Қызмет 2010 жылдың қаңтар айында TalkTalk деп қайта аталды. Көптеген LLU операторлары тек кеңжолақты қызметті бөліп, дәстүрлі телефон қызметін BT-нің негізгі жабдықтарын пайдалану арқылы қалдырады (тасымалдаушыны алдын ала таңдау мүмкіндігімен немесе онсыз). Егер дәстүрлі телефон қызметі де бөлінген болса (толық LLU), операторлар әдетте басқа телефон операторларының желілерін пайдалана отырып, таңдалған қоңырауларды жасау мүмкіндігін шектейді (яғни, «1» цифрынан басталатын үш-бес цифрлы кодты қолдану арқылы). Мұндай қоңырауларды 0800 немесе басқа географиялық емес (NGN) қолжетімділік коды арқылы жасауға болады. Ұлыбританиядағы реттеуші органдар нарықта бәсекеге қабілетті ұсыныстар уақытылы қолжетімді болатынын мойындаса да, Ұлыбританиядағы міндетті жергілікті тізбекті бөлудің мақсаты – тұтынушыларға жетілдірілген қызметтерді жылдам жеткізу болды.
Америка Құрама Штаттары
1996 жылғы телекоммуникациялар заңына сәйкес, Федералдық коммуникациялар комиссиясы (FCC) ILEC операторларын жергілікті желілерді (loop) бәсекелестерге (CLEC) жалға беруге міндеттейді. Бағалар нарықтық механизм арқылы айқындалады.
Жаңа Зеландия
Коммерциялық комиссия 2003 жылдың соңында жергілікті желіні бөлуге қарсы ұсыным жасады, себебі Telecom New Zealand (қазіргі Spark New Zealand) нарық шешімін ұсынды. 2004 жылдың мамырында үкімет бұл туралы, Telecom компаниясының кейбір бәсекелестері ұйымдастырған қарқынды "Call4change" науқанына қарамастан, растады. Telecom компаниясының Коммерциялық комиссия алдындағы міндеттемелерінің бір бөлігі – 2005 жылдың соңына дейін 250 мың жаңа тұрғын үй кеңжолақты қосылымды жеткізуге уәде беру болды, олардың үштен бірі басқа провайдерлер арқылы көтерме саудада сатылатын еді. Telecom компаниясы қажетті көтерме сауда қосылымдарының санына қол жеткізе алмады, менеджмент келісімнің жалпы өсімнің үштен біріне емес, тек өсімнің үштен біріне қатысты екенін мәлімдеуге тырысқанына қарамастан. Бұл талапты Коммерциялық комиссия қабылдамады, ал 250 мыңнан 83 333 көтерме сауда қосылымының жарияланған саны нақты мақсат деп танылды. Нақты жетістік 50 мыңнан аз көтерме сауда қосылымын құрады, жалпы қосылымдар саны 300 мыңнан асты. 2006 жылдың 3 мамырында үкімет жергілікті желіні бөлуді міндетті ету туралы шешім қабылдады. Бұл кеңжолақты қолдану деңгейінің төмендігіне байланысты туындаған алаңдаушылықтарға жауап болды. Ақпарат ашу, Telecom New Zealand бизнес операцияларын жеке есепке алу және Коммерциялық комиссияның бақылауын күшейту сияқты реттеу шаралары жарияланды. 2007 жылдың 9 тамызында Telecom компаниясы Оклендтегі Гленфилд және Понсонби биржаларының кілттерін тапсырды. 2008 жылдың наурыз айында Telecom компаниясы 5 Окленд биржасында – Гленфилд, Браунс-Бей, Эллерсли, Маунт-Альберт және Понсонби – ADSL 2+ қызметтерін іске қосты, Оклендтің қалған бөлігі мен басқа да ірі орталықтар үшін жоспарлармен, басқа ISP-ларға мүмкіндік беру мақсатында. 2023 жылға қарай Жаңа Зеландияда мыс (DSL) қосылымдарының саны күрт төмендегендіктен, интернет қосылымдарының басым көпшілігі енді мыс емес, талшықты желі арқылы жүзеге асырылуда, оны Telecom компаниясының бөлінген еншісі Chorus көтерме саудамен қамтамасыз етеді, бұл DSL қосылымдарында жергілікті желіні бөлу үлесін минималды деңгейге дейін төмендетті.
Швейцария
Швейцария – ЫҚДҰ елдерінің соңғыларының бірі болып, жекелендіруді (unbundling) енгізуде, себебі Швейцарияның Федералды Жоғарғы Соты 2001 жылы 1996 жылғы Швейцарияның телекоммуникация туралы заңында мұндай талаптар қарастырылмағанын мәлімдеді. Содан кейін үкімет 2003 жылы жекелендіруді қамтамасыз ететін қаулы қабылдады, ал Парламент 2006 жылы заңға түзетулер енгізді. Инфрақұрылымға негізделген қолжетімділік қазіргі таңда кеңінен қолжетімді болса, жекелендірілген жылдам биттік ағынға қолжетімділік заң күшіне енгеннен кейін төрт жылға ғана шектелген. Дегенмен, жекелендіру туралы өтініштер көбінесе соттарда қарастырылады, себебі Еурооданынан өзгеше, швейцариялық заңнамада реттеуші орган тарапынан қолжетімділік шарттарын алдын ала реттеу көзделмеген. Оның орнына, швейцариялық кейіннен реттеу жүйесінде әрбір жаңа қатысушы ең алдымен мемлекеттік ILEC компаниясы – Swisscom компаниясымен жеке келісімге қол жеткізуге тырысуы керек.
Гонконг
Міндетті жергілікті желіні бөлу саясаты (Гонконгта ІІ типті өзара байланыс деп аталады (дәстүрлі қытай тілінде: 第二類互連)) 1995 жылдың 1 шілдесінде басталды (телефон нарығын либерализациялау күні), бұл тұтынушыларға таңдау мүмкіндігін беру мақсатында жасалды. 10 жыл өткен соң, жаңа операторлар Гонконгтың кең аумағын қамтитын желілер құрды; үкімет міндетті жергілікті желіні бөлу саясатын кері қайтарудың оңтайлы уақыты келді деп шешті, операторларды өз желілерін салуға және бизнесті мемлекеттік араласуды ең төменгі деңгейде ұстап, дербес басқаруға ынталандыру үшін. 2004 жылғы 6 шілдедегі Атқарушы кеңестің отырысында үкімет Телекоммуникация органының мәлімдемесінде көрсетілген шарттарға сәйкес, телефон станцияларына қолданылатын ІІ типті өзара байланыс саясаты бойынша реттеушілік араласуды тоқтату туралы шешім қабылдады. Осыдан кейін байланыс шарттары телефон операторлары арасында келісіледі. Гонконг – міндетті жергілікті желіні бөлу саясатын кері қайтарған жалғыз дамыған экономика.
Оңтүстік Африка
2006 жылдың 25 мамырында Оңтүстік Африка Республикасының Байланыс министрі доктор Айви Матсепе Касабури жергілікті желіні ажырату жөніндегі комитетті құрды, оған профессор Тшилидзи Марвала төрағалық етті. Жергілікті желіні ажырату жөніндегі комитет 2007 жылғы 25 мамырда министр Мацепе Касабуриге есеп ұсынды. Бұл есепте көптеген компаниялар клиенттерге дауыс және деректерге қол жеткізуге мүмкіндік беретін модельдер ұсынылады. Ұсынылған модельдер – толық ажырату, желіні бөлісу және биттік ағын арқылы қол жеткізу. Клиенттерге операторды алдын ала таңдау мүмкіндігі берілуі керек, осылайша олар қызмет провайдерлерін ауыстыра алады. Сондай-ақ, жергілікті желіні басқару үшін ұйым құру ұсынылады, бұл ұйым реттеуші Icasa-ның басшылығымен жұмыс істейді және Icasa ресурстармен қамтамасыз етілуі керек. Комитет Icasa мақұлдаған қызмет провайдерлеріне телефон станциясының инфрақұрылымына қажет болған кезде қол жеткізуге мүмкіндік беруді ұсынды. Комитет жергілікті желі сапасы сияқты стратегиялық мәселелерді реттеу және қызмет көрсетуді оңтайландыру үшін Icasa басқаруымен реттеушілік нұсқаулық әзірленуін ұсынды. Осы есеп негізінде министр Icasa-ға ажырату процесін жеделдету үшін саяси директивалар берді. 2010 жылдың наурыз айының соңына дейін ешқандай іс-қимыл болған жоқ, алайда байланыс министрі монополия иесі Telkom SA-ға ажырату процесін аяқтау үшін 2011 жылдың 1 қарашасын мерзім ретінде белгіледі.