Кіріспе

Темір жол торабы

Екі жол торабы – екі рельстік темір жолдың екі жеке рельстік жолға бөлінетін торабы. Әдетте, бір жол басты жол болып саналады және тораптан қалыпты жылдамдықпен өтеді, ал екінші жол – тораптан төмендетілген жылдамдықпен өтетін тармақ жолы. Әртүрлі конфигурациялар мүмкін.

Алмаз

Ең қарапайым және ең көне құрылым екі бұрылыс (нокталар) және бекітілген алмастырмадан тұрады. Алмастырма салыстырмалы түрде жалпақ болуы керек, мысалы 1:8 қатынасында, бұл қисық радиусының қажетті түрде кішкентай болуына алып келеді, нәтижесінде жылдамдық шамамен... Бұл типтегі түйіскен жерлер көшеде жүретін трамвайларда жиі кездеседі, онда жылдамдық өте төмен және түйіскен жерлер қолданыстағы жол кеңістігіне сыюы керек. Нүктелер бір-біріне жақын орналасқандықтан, бүкіл түйіскен жерді бір сигналдық посттың механикалық нүктелік сымдары арқылы басқаруға болады. Қауіпті сигналдан өткен (SPAD) қорғанысы – R-ден P-ға 12 нүкте кері бағытта жүретін пойыз, P-дан SPAD жасаған пойызға қарсы 11 нүкте кері бағытта жатқандықтан қорғалады. P-ден Q-ға дейін жүретін пойыз R-ден SPAD жасаған пойызға қарсы қорғалмайды.

Алмаз ауыстырылды

Белгілі бір алмасты, ауыстырылатын алмастың орнына қоюға болады, бұл K қиылысындағы рельстер арасындағы кеңістікті жояды, және геометрия нашар болған жағдайда, жылдамдықты арттыруға мүмкіндік береді. Дегенмен, ауыстырылатын алмастар K қиылысы мәселесіне толыққанды шешім емес, себебі олардың ауыстырғыштары, стрелкалық бұрылыстардың (путевой стрелки) нәзік ауыстырғыштарымен салыстырғанда өте жуан болып келеді және оларға күтіп ұстау жұмыстары жиі қажет. Сонымен қатар, қосымша ұштарын басқару қиын, егер электрмен жұмыс істейтін стрелкалық механизмдер (механизм стрелочного перевода) қолданылмаса.

Жалғыз жетекші сол қол

Жол тығыздығы төмен болған жағдайда бір жетекті түйіспе қолданылады, ол негізгі жол бойындағы бұрылыстардың біреуін қосалқы жолға жылдырады. Бұл негізгі жолдағы тозуға ұшырайтын бұрылыстар санын азайтады. Орын болса, бір жетекті түйіспе жоғары жылдамдықты баспалдақ түйіспесін салуға қадам болуы мүмкін. Бұл диаграммада көк пунктирмен көрсетілген.

Қауіп

Алайда, сатыдан өзгеше, қарама-қарсы бағыттағы тармақ пойыздары 32 нүктесінде, егер біреуі қауіпті сигналды (SPAD) еске алса, бетпе-бет соқтығысуы мүмкін. Бұл жағдай қайғылы оқиғаларға, мысалы, Ұлыбританияда: Глазгоу Беллгроувта 1989 жылдың 6 наурызында және Ньютонда 1991 жылдың 21 шілдесінде болған апаттарға себеп болды. Холл, 6-тарау: Жасырын қауіптер. Бір жетекші тораптар. Бұл тәуекелдерді тұзақтар, АТП немесе ТПВС жүйелері арқылы азайтуға болады.

Жалғыз жетекті оң қол

Оң жақты бір рельстік бұрылыс QP пойзының бұрылысты қорғайтын сигналдан өтуіне байланысты соқтығысуды тоқтаталмайды, және бұл мәселе екі рельстік бұрылысқа қайтару арқылы шешілмейді.

Жылдам жылдамдық

Ла-Манш туннелінің кіреберістерінде ортадағы дәстүрлі алмасты өткелді ауыстыратын екі бұрылыстан тұратын қайшы тәрізді өткел орнатылған. Мұндай конструкция туннель кіреберістерінің кең арақашықтығы мен рельстердің кең өлшемді болуының арқасында ғана мүмкін. Соның нәтижесінде, бұл бұрылыстар арқылы қозғалатын пойыз жоғары жылдамдыққа ие болады және рельстердің тозуы минималды болады. P, Q, R, S, X1 және X2 бұрылыстарының барлығы да бірдей жоғары жылдамдықты қамтамасыз етеді. Рельстердің арақашықтығы, арасында жасырын рельс бар сияқты, қалыптыдан кем дегенде екі есе болуы керек. Барлық бұрылыстар бір-бірінен тек оң және сол жаққа бұрылуымен ғана ерекшеленеді.

Орта жылдамдық

Егер бұл қиылыс ортада ромбтық өткешпен жасалса, бұл өткеш арқылы өту жылдамдығы күрт төмендеп, ромбтың тозуы жоғары болар еді.