Кіріспе

Кадамбини Бос Гангули (18 шілде 1861 – 3 қазан 1923) – Үндістан дәрігері. Ол және Анандабай Жоши екеуі де 1886 жылы Батыс медицинасы бойынша диплом алды. Бірақ Анандабай ерте қайтыс болғандықтан, Кадамбини Бос Гангули Үндістанда тәжірибелік қызмет атқарған алғашқы әйел дәрігер атанды. Ол қазіргі заманғы медицина саласында диплом алған алғашқы үнді әйелі болды. Гангули 1884 жылы Калькутта медицина колледжіне қабылданған алғашқы әйел, содан кейін Шотландияда оқып, Үндістанда сәтті медициналық практика құрды. Ол Үндістан Ұлттық Конгресінде сөз сөйлеген алғашқы әйел болды.

Ерте өмір

Кадамбини бенгалдық Қайаста отбасында, брахма реформаторы Браджа Кишор Басудың қызы Кадамбини Басу ретінде дүниеге келді. Ол 1861 жылдың 18 шілдесінде Британдық Үндістандағы Бағалпур қаласында (қазіргі Бихар штаты) дүниеге келді және Барисалда өсті. Отбасы Чандсиден, Барисалдан шыққан, қазір Бангладештің құрамында. Оның әкесі Бағалпур мектебінің директоры болған. Ол Абхай Чарн Малликпен бірге 1863 жылы Бағалпурда әйелдер бостандығы үшін қозғалысты бастады, Үндістандағы алғашқы әйелдер ұйымы – Бағалпур әйелдер қоғамын құрды. Әйелдердің білім алуына қолдау көрсетпеген жоғарғы касталы бенгалдық қоғамнан шыққанға қарамастан, Кадамбини бастапқыда Дакадағы Брахмо Едем әйелдер мектебінде, содан кейін 1876 жылы Банга Махила Видялай деп аталған Балигундж, Калькуттадағы Хинду Махила Видялайда ағылшын тілінде білім алды. 1878 жылы мектеп Бетуне мектебімен біріктірілді және ол Калькутта университетінің кіру емтиханын тапсырған алғашқы әйел болды. Ол 1880 жылы FA емтиханын тапсырды. Оның еңбегінің танылуының нәтижесінде Бетюн колледжі алғаш рет FA (First Arts) және 1883 жылы бакалавриат курстарын енгізді. Ол және Чандрамухи Басу Бетюн колледжінің алғашқы түлектері, сонымен қатар елдегі алғашқы әйел түлектері болды.

Жеке өмір

Кадамбини Бос 1883 жылғы 12 маусымда Калькутта медицина колледжіне оқуға түсуге 11 күн қалғанда Дварканат Гангулиге үйленді. Сегіз баланың анасы болған ол үй шаруасына көп уақыт арнады. Ол тігінге өте шебер еді. Балаларының арасында Джиотирмайе азаттық күрескері болса, Прабхат Чандра – журналист еді. Оның келіні Сатьяжит Рейдің әкесі Упендракишор Рей Чоудхуриге үйленді. Американдық тарихшы Дэвид Копп Гангулидің "өз заманының ең жетістікке жеткен және азат болған брахма әйелі" екенін, ал оның күйеуі Дварканат Гангулимен арақатынасы "өзара сүйіспеншілікке, сезімталдыққа және зиялылыққа негізделгендіктен ерекше болды" деп атап көрсетті. Копп Гангулидің қазіргі бенгалдық қоғамдағы эмансипирленген әйелдердің арасында да өте ерекше болғанын және "оның жағдайдан жоғары көтерілу қабілеті мен адам ретіндегі әлеуетін іске асыруы Бенгалияның әйелдерін азат етуге идеологиялық тұрғыдан берілген Садхаран Брахмостар үшін құнды мүлік болды" десе, оның айтуынша. Гангули 1923 жылғы 3 қазанда сол күні операция жасап, қайтыс болды.

Танымал мәдениетте

Гангулидің өмірбаянына негізделген бенгал телесериалы "Протома Кадамбини" 2020 жылдың наурызынан бастап "Star Jalsha" телеарнасында көрсетілді, негізгі рөлдерде Соланки Рой және Хани Бафна ойнады. 2020 жылы "Zee Bangla" телеарнасында Ушаси Рай Гангули рөлінде ойнаған "Кадамбини" атты тағы бір бенгал сериалы көрсетілді. 2021 жылдың 18 шілдесінде Google Үндістандағы бас бетінде doodle арқылы Гангулидің 160 жылдығын тойлады.