Кіріспе

Жолдық жағдай

Сары тұзақ – қарсы қозғалысқа қарама-қарсы бұрылыс жасау кезінде, арнайы бұрылыс сигналы болмағандағы қауіпті жағдай. Оң жақ қозғалыс ережесіне сәйкес, бұл солға бұрылуға рұқсат немесе қорғау беретін сигналсыз көлік құралының әрекетіне қатысты. Сары тұзақ бір бағыттағы екі қарама-қарсы қозғалыс үшін "қызғылт" (АҚШ-та "сары" деп те аталады) шамдардың уақыты әртүрлі болғанда туындайды: көлік қарсы қозғалысқа бұрылуға күтіп тұрғанда және шамдардан қызғылт сигнал алғанда, жүргізуші қарсы қозғалыс та қызғылт сигнал алды деп ойлап, бұрылыс жасауға көшеді. Егер қарсы қозғалысқа жасыл шам ұзақ сақталса, бұл апатқа алып келуі мүмкін.

Тізбе

Жоғарғы: Қызыл машинаның жүргізушісі қиылыста тоқтап, көк машина өткеннен кейін қарсы қозғалысқа қарсы солға бұрылуға күтуде. Қарсы қозғалысқа қарсы бұрылыс қорғалмаған, яғни бұрылысқа арналған жеке сигнал жоқ. Ортада: Қызыл машинаның жүргізушісі сары сигналды алғаннан кейін, қарсы қозғалыстағы көліктер де сары сигнал алғандықтан жол береді деп қате ойлайды. Қызыл машинаның жүргізушісі қарсы қозғалысқа қарсы бұрылады (бұл жағдайда солға бұрылады). Төменде: Көк машина, көк сигналға ие болғандықтан, жолдың басымдығын сақтап, қызыл машинаға соқтығысады. Қызыл машинаның жүргізушісі жол беруі керек еді, бірақ көк машина да сары, содан кейін қызыл сигнал алды деп қате түсінді. Екі бағытты қозғалыспен жүретін көлік қиылыста бұрылуға дайындалғанда және қиылыста қарсы қозғалысқа қарсы қорғалған бұрылыс болмаса, "сары тұзақ" пайда болуы мүмкін. Бұрылуға дайындалып тұрған көлікке сары сигнал берілгенде, ал сол уақытта қарсы бағыттағы қозғалысқа әлі де жасыл сигнал беріледі. Бұрылуға ниеттенген жүргізуші, сары (кейін қызыл) сигналды көріп, қарсы бағыттағы қозғалыс та сары немесе қызыл сигналға ие деп ойлауы мүмкін, және қарсы қозғалыс тоқтап немесе жол береді деп күтеді. Егер бұрылатын жүргізуші жолдың басымдығын дұрыс бағаламай, қарама-қарсы қозғалысқа қарамастан бұрылуға тырысса, бұл жағдай апатқа әкелуі мүмкін. Бұрылатын жүргізуші жол бермегені үшін заңды түрде кінәлі болуы мүмкін, бірақ осы қателік екі сигналдың бір уақытта сарыға ауысады деген ақылға қонымды болжамнан туындайды. Бірыңғай жол қозғалысын басқару құрылғылары жөніндегі нұсқаулық (MUTCD) осы асимметриялық сигнал уақытын тек қиылыста "Қарсы қозғалыс жасыл түсті ұзартады" немесе "Қарсы қозғалыс жасыл түсті ұзартуы мүмкін" деген белгілер болған жағдайда ғана рұқсат етеді. Алайда, Солтүстік Америкадағы көптеген мекемелер сары тұзаққа жиі рұқсат береді, әсіресе төтенше жағдайлардағы көліктерге жол беру кезінде, MUTCD-нің айқын тыйым салуына қарамастан. Бұның бір себебі – ескі жол сигналдарын басқару бағдарламалық жасақтамасын сары тұзақтың алдын алу үшін бағдарламалау қиындығы, бірақ көбінесе жол инженерлері мен техниктері сары тұзақтың қаупін түсінбейді немесе оны маңызды проблема деп санамайды. Сол жақтан жүретін қозғалыста да осы жағдай оңға бұрылатын жүргізушілерге қатысты қолданылады.

Шешімдер

Сары тұзақтың шешімдеріне жыпылықтайтын қызыл-сары жебе, Даллас фазалануы, Арлингтон фазалануы, екі бағыттық қозғалысты бірдей аяқтау (дөңгелек жасыл шамдар қызыл-сарыға, содан кейін қызылға ауысады) және екі солға бұрылу қозғалысына (жасыл жебелер) қызмет ету, немесе екі солға бұрылу қозғалысының біреуін тыйым салу кіреді.