Кіріспе

Гагосян галереясы – Ларри Гагосянға тиесілі және оның басқаруындағы қазіргі заманғы өнер галереясы. Галереяда 20-шы және 21-ші ғасырлардағы ең беделді суретшілердің туындылары көрсетіледі. Галереяның 18 көрме залы бар – Нью-Йоркте алты, Лондонда екі, Парижде үш, ал Базельде, Гштадта, Беверли-Хиллсте, Римде, Афиныда, Женевада және Гонконгта бір-бірден.

1980 жылдар

Лари Гагосян өзінің алғашқы галереясын 1980 жылы Лос-Анджелесте ашты. 1980-ші жылдары Лос-Анджелес галереясы Эрик Фишль, Жан-Мишель Баскиат және Дэвид Салле сияқты жас заманауи суретшілердің туындыларын көрсетті, ал Нью-Йорк галереясы Роберт Раушенберг, Рой Лихтенштейн және Виллем де Кунингтің бұрынғы жұмыстарын көрсете отырып, Нью-Йорк мектебінің, абстрактты экспрессионизм және поп-арт тарихына арналған көрмелер ұйымдастырды. 1985 жылы бизнес Лос-Анджелестен Нью-Йоркке кеңейді. 1986 жылы Гагосян Манхэттендегі Батыс 23-ші көшеде екінші галереясын ашты.

1990 жылдар

1989 жылы Нью-Йоркте 980 Мэдисон даңғылында «Жаспер Джонстың карталары» атты тұсаукесерлік көрмесімен жаңа және кеңірек галерея ашылды. Алғашқы екі жылында бұрын Sotheby’s пайдаланған Мэдисон-авеню кеңістігінде Ив Кляйн, Энди Уорхол, Сай Твомбли және Джексон Поллоктың туындылары қойылды. Көп ұзамай Уолтер де Мария, Филип Тааффе, Франческо Клементе және Питер Галли сияқты суретшілер галереяға қосылды. Гагосян галереясының екінші Нью-Йорк орны 1991 жылы Нью-Йорк өнерінің ортасы болған Сохо ауданында ашылды. Осыған дейін галерея Мэри Бун галереясымен ұзақ қарым-қатынаста болған Дэвид Салл мен Филип Тааффеге шақырған болатын. Жаңа орын Ричард Серра, Марк ди Суверо, Барнетт Ньюман және Крис Берден сияқты суретшілердің ірі көлемді туындыларын көрсетуге арналды. Қала орталығында Элен Галлахер, Дженни Савилл, Дуглас Гордон және Сесили Браун сияқты жас суретшілердің туындылары қойылды. Қаланың жоғарғы бөлігіндегі галерея Миро, Кальдер және Мурдың монументалды мүсіндерін көрсету арқылы тарихи көрмелерге деген адалдығын сақтады. Энди Уорхол Нью-Йорктегі екі галереяда да, Энди Уорхол қорымен бірлесіп, оның Роршах картиналары, камуфляж картиналары, қолмен боялған картиналары, тотығу картиналары және алмаз шаңмен жасылған көлеңкелі картиналарынан көрмелер ұйымдастырды. 1996 жылы Дэмиен Хирсттің «Абсолютті бұрылыс сезімі жоқ» көрмесі Америкада Хирсттің формальдегид резервуарларындағы жануарларын көрсеткен алғашқы көрме болды, бұл суретшінің туындыларының даулы сериясы еді. Гагосян 1995 жылы архитектор Ричард Мейер жобалаған Беверли-Хиллстегі орнын ашты. Беверли-Хиллс галереясында Эдвард Руша, Нэн Голдин, Франк Гери, Джефф Кунс және Ричард Принс көрмелерін ұйымдастырды. Сондай-ақ, Пабло Пикассо, Рой Лихтенштейн және абстрактілі экспрессионизм тобының көрмелері де көрсетілді. Кунстың алып «Мереке» мүсіндерін қаржыландыру үшін Гагосян сияқты дилерлер консорциумы суретшіге оларды алдын ала төлеуге дайын сатып алушыларды табуға көмектесуге жылдар жұмсады. Сатып алушылар суретшінің автокөлік мөлшеріндегі шашы бар иттің және қант түстес жүректердің мүсіндерін иелену үшін әрқайсысы 2 миллионнан 8 миллионға дейін төледі. 1999 жылы Гагосян галереясы Соходан Нью-Йорктің индустриалды Челси ауданындағы Батыс 24-ші көшеге көшті. Ричард Глюкман галереяны жобалады, онда Ричард Серра 1999 жылдың қарашасында монументалды «Switch» мүсінін таныстырды. Жаңа кеңістік қыркүйек айында толыққанды аяқталды. Батыс 24-ші көшедегі үлкен көрме алаңы Гагосян суретшілері, мысалы Ричард Серра мен Дэмиен Хирстке үлкен масштабтағы туындыларын үлкен икемділікпен көрсетуге мүмкіндік берді.

2000 жылдар

2000 жылдың көктемінде Гагосиан Лондонның ең ірі коммерциялық өнер галереясы болған, Пикадиллиге жақын Хедон көшесінде Карузо Сент-Джон жобалаған кеңістікті ашып, халықаралық галереяға айналды. Ұлыбритания галереясы өз көрме бағдарламасын итальян суретшісі Ванесса Бикрофттің қойылымымен ашып, одан кейін Крис Берденнің туындыларының көрмесі өтті. 2000 жылдың қыркүйегінде Нью-Йоркте Гагосиан «Дэмиен Хирст: Модельдер, әдістер, тәсілдер, болжамдар, нәтижелер және қорытындылар» атты Хирсттің көрмесін өткізді. 2004 жылдың мамырында Британия көшесінде Карузо Сент-Джон жобалаған Лондонның екінші галереясы Сай Твомблидің суреттері мен мүсіндерінің көрмесімен ашылды. Бұл кеңістік көлемі жағынан Челсидегі көрме алаңына тең болатын, сол кезде Лондонның ең үлкен коммерциялық өнер галереясы еді. 2008 жылдың қарашасында Гагосиан галереясы Мэдисон-авеню галереясын төртінші қабатқа дейін кеңейтті. Фрэнсис Бэкон мен Альберто Джакометтидің «Изабел және басқа да жақын бейтаныстар» атты шығармаларының тұсаукесерлік көрмесі Джакометти қоры мен Бэкон қорымен бірлесіп ұйымдастырылды. 2003 және 2008 жылдар аралығында Гагосианға бұрын басқа танымал галереялармен өкілдік еткен суретшілер қосылды, мысалы, Ансельм Рейл – Гавин Браунның Enterprise галереясынан, Джон Керрин – Андреа Розен галереясынан, Майк Келли – Metro Pictures галереясынан, Том Фридман – Feature галереясынан, Такаши Мураками – Марианна Боски галереясынан және Ричард Филлипс – Фридрих Петцель галереясынан. Алайда, бірнеше суретшілер, соның ішінде Том Фридман, Марк ди Суверо және Гада Амер кішірек галереяларға кетіп қалды. Виллем де Кунингтің мұрагерлері 2010 жылы бәсекелес Pace галереясына өтті. Женеваның іскерлік ауданында, Рю-дю-Роннан шалқап жатқан 140 шаршы метрлік арт-деко стиліндегі кеңістік сол жылдың соңында галереяның швейцариялық бөлімшесі ретінде ашылды. 2011 жылдың басында, 2008 жылдан бері Гонконгта өкілі бар галерея Педдер ғимаратында жаңа нысан ашты. Бұл бөлімше Дэмиен Хирсттің көрмесімен ашылды. Сол жылы The Wall Street Journal газетінде жарияланған сауалнама бойынша Гагосиан галереясының жылдық сатылымы 1 миллиард долларға жуық екені есептелді. 2011 жылдың мамыр айында Нью-Йорктегі ірі аукциондық үйлерде (кешкі сатылымдар бойынша) сатылымға шығарылған туындылардың шамамен жартысы галерея тізіміндегі суретшілерге тиесілі болды. 2012 жылдың қазан айында Гагосиан галереясы Париждің сыртында, Ле Буржеде жаңа галерея ашты. Архитектор Жан Нувель жобалаған бұл кеңістік Гагосианның әлемдегі 12-ші орны болды. 2016 жылдан 2021 жылға дейін Гагосиан галереясы Сан-Францискодағы Говард көшесінде кеңістік ұстады. Төрт жыл ішінде Ричард Принс, Эд Руша, Джонас Вуд және Джей ДеФео сияқты суретшілердің көрмелерін өткізді, сондай-ақ 2020 жылдан 2021 жылға дейін Форт Мейсон қаласында Джузеппе Пенонның екі ірі мүсінін орнату үшін Голден Гейт ұлттық демалыс аймағы мен Голден Гейт ұлттық парктерін қорғау ұйымдарымен серіктестік жасады. Гагосиан Нью-Йорк, Беверли-Хиллз, Сан-Франциско, Лондон, Париж, Рим, Афина, Женева, Гонконг және Базельде 17 көрме алаңына ие, олар әлемдік танымал сәулетшілер, соның ішінде Карузо Сент-Джон, Ричард Глюкман, Ричард Мейер, Жан Нувель, Selldorf Architects және wHY Architecture компанияларымен жобаланған.

Қосымша кеңейту

2008 жылдан бастап, Ресей және бұрынғы Кеңес Одағының басқа да республикаларынан келген сатып алушылар Гагосян галереясының жалпы әлемдік сатуларының шамамен 50 пайызын құрады. Ресейлік коллекционерлермен берік қарым-қатынас және Ресей өнер өнерінің кеңеюі Гагосянды Мәскеуде уақытша көрмелер ұйымдастыруға ынталандырды. 2007 жылы "Инсайт?" көрмесінде Джефф Кунс, Дэмиен Хирст, Виллем де Кунинг және Пабло Пикассоның туындылары Барвиханың сәнді ауылында көрсетілді. 2011 жылдың соңында, "Бразилия: Модернизмді қайта жаңарту" атты 2011 жылғы көрмеден кейін, Гагосян галереясы Париждегі филиалында 1960 және 70-жылдардағы нео-конкрет суретшілер Серджио де Камарго, Лигия Кларк, Амилкар де Кастро, Хелио Ойтичика, Лигия Папе және Мира Шенделдің туындыларын ұсынды. Галерея Рио-де-Жанейродағы қоймада ArtRio көрмесі аясында ірі мүсін көрмесін өткізеді. 2011 жылы Гагосян галереясы Гонконгтағы Педдер ғимаратында 5200 шаршы фут алақанды кеңістік ашу арқылы Азиядағы қызметін кеңейтті, бұл аймақтағы оның тұңғыш тұрақты галереясы болды. 2011 жылы Гонконгқа келгеннен бері өткізілген 26 жеке көрмесінің тек біреуі ғана әйел суретшінің туындыларын қамтыды.

Аукциондық жазбалар

Гагосян галереясы өз суретшілерінің баға деңгейін сақтап тұру үшін көркем аукциондарында белсенді түрде қатысады. 2010 жылы Кристис Анри Матисс үшін бронза рельефін 48,8 миллион долларға сатқанда аукциондық рекорд орнатты, осы туындыны Гагосян галереясы сатып алды. Сондай-ақ, Гагосян галереясы 2010 жылы Филлипс де Пури аукционында Эд Рушаның "Ашулы, себебі бұл гипс, сүт емес" (1965) туындысын 3,2 миллион долларға сатып алып, осы суретші үшін тағы да аукциондық рекорд орнатты. 2003 жылы Гагосян галереясына қосылғаннан кейін көп ұзамай, суретші Джон Керрин 847 500 долларлық аукциондық рекорд жасады; оның бұрынғы ең жоғары бағасы осыдан сәл ғана көп болған.

Салық төлеуден жалтару

2003 жылы Ішкі кірістер қызметі Ларри Гагосян мен оның үш әріптесін сотқа берді, оларды 1990 жылы заманауи өнерді сатудан 26,5 миллион доллар салықтан, үстеме төлемдерден және айыппұлдан жалтарған деп айыптады. Ішкі кірістер қызметі Гагосян мен оның серіктестерін салық төлеуден қашу үшін олар құрған «Contemporary Art Holding Corp.» компаниясынан активтерді әдейі шығарып алған деп мәлімдеді. 2016 жылдың шілдесінде Гагосян галереясы Шнайдерман мен Нью-Йорк штатының Салық және қаржы департаменті компанияның және оның Беверли-Хиллстегі «Pre War Art Inc.» еншілес компаниясының 2005 жылдан 2015 жылға дейін жүздеген өнер саудасы бойынша Нью-Йорк штатының сату салығын төлемегенін анықтағаннан кейін, артта қалған салықтар, үстеме төлемдер және айыппұлдар бойынша 4,28 миллион долларлық өтемақы төлеуге келісті.

Авторлық құқықтарды бұзу

Француз фотографы Патрик Карио 2009 жылы Ричард Принске қарсы авторлық құқыққа қатысты сот процесін бастағанда, бұл іске Ларри Гагосян да айыпталушы ретінде тартылды, ол "Канал аймағы" атты көрмеде даулы суреттер сериясын көрсеткен болатын.

Басқа мәселелер

2009 жылы Гагосиан галереясы Крис Берденнің «Бір тонна, бір кило» атты туындысы үшін 3 миллион долларлық алтын кірпіштерді сатып алу туралы келісім жасаған еді. Бірақ бұл келісім тоқтатылып, АҚШ тарихындағы ең ірі Понци схемаларының бірі арқылы 20 жыл ішінде 7 миллиард доллардан астам қаражатты алдап алғандығы үшін кінәлі танылып, 110 жылға бас бостандығынан айырылды. 2011 жылдың наурыз айында британдық коллекционер Роберт Уайлд Гагосиан галереясын 2,5 миллион долларлық Марк Тансидің «Күнәсіз көзбен сынақ» (1981) картинасын сатқаны үшін сотқа берді. Ол картинаның иесі Ян Коулз бұрын Метрополитен өнер мұражайына оны беруге уәде берген екен. Кейіннен бұл мәселе 2011 жылы 4,4 миллион долларға реттелді. Одан кейін Гагосиан галереясы Ян Коулздің өзінен Нью-Йорк оңтүстік округінің АҚШ округтік сотына шағым түсті. Ол галереяның 2008-2009 жылдары оның келісімінсіз Рой Лихтенштейннің «Көзілдірік киген қыз» (1964) картинасын сатқанын мәлімдеді. Коулз бен Гагосиан 2013 жылдың наурызында сот ісін аяқтады. 2018 жылы Стивен Тананбаум Нью-Йорк Жоғарғы сотына Гагосиан галереясы мен Джефф Кунстың студиясына қарсы іс қозғады, олар суретшінің үш туындысын жеткізбегендігіне шағымданып, олар үшін 13 миллион доллардан астам төлеген еді.