Кіріспе

Израильдік экономист және жазушы (1951–2017)

Стивен Плаут (1951 – 17 қаңтар 2017) – израильдік экономист, ғалым және жазушы. Ол Хайфа университетіндегі Бизнес басқару кафедрасының доценті болды, сондай-ақ Middle East Forum талдау орталығының жарияланымы – Middle East Quarterly журналының редакторылық алқа мүшесі еді.

Өмірбаян

Стивен Плаут Филадельфияда дүниеге келген. 1981 жылы Плаут отбасымен бірге Израильге көшіп келді. Ол 2017 жылдың 17 қаңтарында Хайфа қаласында, 65 жасында көп жыл бойы қатерлі ісікпен күрескеннен кейін қайтыс болды.

Академиялық мансап

Плаут Филадельфиядағы Темпл университетінен бакалавр дәрежесін және Иерусалимдегі Еврей университетінен магистр дәрежесін алды. Ол Принстон университетінде экономика ғылымдарының докторы дәрежесін алды, халықаралық және қалалық экономика, содан кейін қаржы саласында маманданған. Плаут Федералды резервтік банкте жұмыс істеді.

Әдеби мансап

1985 жылы жарық көрген «Капитализмнің қуанышы» атты кітабында Плаут еркін нарық экономикасын жақтаушылық танытып, пайда табуға ұмтылысты либидомен салыстырады. Кітапта ол энергетика, тұрғын үй шаруашылығы, банк ісі және ауыл шаруашылығы саясатын, сондай-ақ теңдік және табыстың таралуын талқылайды. Стивен Плаут 2002 жылы жазған «Скаут» кітабында бүйрек қатерлі ісігімен күрескен кезінде жан сақтау бөлімінде өлімге жуық жағдайды баяндайды. Бұл тарихи роман – оның және сол бөлімдегі тағы бір науқас, израильдік бедуин скауты арасындағы өмір тарихтарынан құралған серия.

Саяси көзқарастар

Плаут Израиль-араб бейбіт процесін және Израильдің бір жақты әскер шығару саясатын ашық сынаған. Осло келісімдерінен бастап, араб көшбасшылары Израильді зорлық-зомбылық және терроризм арқылы жоюға тырысады деп саққан. Оның кейбір саяси жазбалары Нәкба күнін сынап жазады. Плаут көптеген ізраилдік солшыл саясаткерлерді, сондай-ақ Майкл Лернер және Норман Финкельштейн сияқты американдықтарды да сынаған. Оларды өзін-өзі жек көретін еврейлер және Израильдің құрылуын жоюды қолдайтын терроризмді ақтаушылар деп сипаттаған. Плаут ізраилдік университеттердегі солшыл экстремизмге қарсы болды және Израильге қарсы адамдар мен ұйымдарды жариялайтын, өзін-өзі бақылаушы ұйым деп жариялаған Isracampus ұйымының жұмысына белсенді қатысты. Канадалық еврей трибунасында ол Израильдің Батыс жағалаудағы тосқауылға қарсы наразылық білдірген "Қабырғаға қарсы анархистер" тобын "зорлық-зомбылыққа бейім бұзақылар мен анархо-фашистік қарақшылар" деп айыптады.

Жамандау туралы іс

Плаутты Нев Гордон, Негевтің саясат және үкімет кафедрасының Бен-Гурион университетінің оқытушысы, қорлау үшін сотқа берді. Гордон Плауттың бірнеше мақалаларында және күдікті электрондық хаттарда оны жала жапқандарын айтты. 2006 жылдың мамыр айында Назарет қалалық соты Гордонның пайдасына шешім шығарып, Плаутқа Гордонға 80 000 шекел өтемақы және 15 000 шекел сот шығындары төлеуді бұйырды. Екі тарап та Назарет облыстық сотына шағымданып, 2008 жылдың ақпан айында сот төрт талаптың үшеуін қабылдамады, бірақ төртіншісі бойынша – Плаут Гордонды "Judenrat Wannabe" деп атаған жарияланымға қатысты – қорлау туралы сот шешімін күшінде қалдырды. Сот Плауттың Гордонды сынауға құқылы екенін ескере отырып, өтемақы сомасын 10 000 шекелге (шамамен 2700 доллар) дейін төмендетті.

Түркия Премьер-Министріне хат

2013 жылдың наурызында Түркия премьер-министрі Режеп Тайип Ердоғанның кеңсесіне Плауттан хат келді. Хатта Түркияның Солтүстік Кипрді заңсыз оккупациялауы айыпталды және Түркия премьер-министрі Израиль әскеріне жасалған Газа флотилиясының «террористік шабуылына» қатысы бар деп шабуылға алынды. Плаут Израильдің флотилиядағы көбірек «террористерді» өлтірмегеніне өкініш білдірді. Ол «оккупацияланған Константинопольді» оның «нағыз иесі» Грекияға қайтару уақыты келді деп мәлімдеді.