Кіріспе

Израильдік дипломат, саясаткер және тарихшы Шломо Бен Ами (; 1943 жылдың 17 шілдесінде туған) – Израильдің бұрынғы дипломаты, саясаткері және тарихшысы.

Өмірбаян

Шломо Бенабу (кейін Бен Ами) Марокконың Танжер қаласында дүниеге келген. Ол 1955 жылы Израильге көшіп келді. Тель-Авив университетінде және Оксфордтың Сент-Энтони колледжінде білім алған, онда тарих ғылымдарының докторы (D.Phil.) дәрежесін алды. Дисквалификацияға қарамастан, Бен Ами Израильдің палестиналықтармен қарым-қатынасында қатал идеолог саналмады және Барак үкіметінде болған кезінде Шимон Переспен саяси бәсекелес болды. Бен Ами қазіргі уақытта Толедо халықаралық бейбітшілік орталығының (TICpax) вице-президенті, оның миссиясы бойынша "адам құқықтары мен демократиялық құндылықтарды құрметтеу және насихаттау негізінде, халықаралық немесе ішкі қақтығыстардың алдын алуға және оларды шешуге, сондай-ақ бейбітшілікті нығайтуға үлес қосуды мақсат етеді". Бен Ами "Соғыстың іздері, бейбітшіліктің жаралары: Израиль-Араб трагедиясы" (Оксфорд, 2006) кітабының авторы, ол Израильдің қазіргі тарихындағы, әсіресе тәуелсіздік соғысына қатысты көптеген мифтерге күйреу береді. Оның соңғы кітабы – "Ар-намысы жоқ пайғамбарлар: 2000 жылғы Кемп-Дэвид саммиті және екі мемлекеттік шешімнің аяқталуы" (Оксфорд, 2022). Бен Ами 2009 жылғы Кнессет сайлауында "Мерец" партиясын қолдады.

Кейінгі мансап

Қазіргі уақытта ол Толедо халықаралық бейбітшілік орталығының вице-президенті және оның құрылтайшыларының бірі. Орталық арқылы ол Колумбия, Доминикан Республикасы (Гаитимен қарым-қатынастағы шиеленістер), Боливия (мәдениеттер аралық мәселелер), Ресей-Грузия, Ливия, Батыс Сахара және Израиль-Араб әлемі сияқты конфликтілерді реттеу процестеріне қатысты. 2006 жылдан бері Project Syndicate жобасына тұрақты автор болып табылады.

Сұхбаттар

Democracy Now! бағдарламасына берген сұхбатында доктор Бен Ами өзінің көзқарасы жаңа тарихшылардан қалай ерекшеленетінін түсіндірді: [T] еврей мемлекетін құрудың негіздемесі, жағдайлар қаншалықты қиын болса да, және палестиналықтар үшін салдары қаншалықты жаман болса да. Міне, мен жаңа тарихшылардың түсіндіруімен келіспеймін. Олар Израиль мемлекетінің пайда болу тарихын түсінуге зор үлес қосты, өте маңызды үлес қосты, бірақ менің ойымша, тарих бойы халықтар осылай туды – өкінішке орай, трагикалық, қасіретті жайт. Одан әрі ол бейбіт процестің мақсатына және оның нәтижесіне қатысты өз пікірін былай жеткізеді: Біздің міндетіміз, осы буынның міндеті – мен осы себеппен саясатқа келдім және бейбіт процеске шамалы үлес қосуға тырысамын – палестиналықтарға жасалған осы әділетсіздікке нүкте қоюымыз керек. Израиль мемлекеті мен тәуелсіз Палестина мемлекеті арасында шекара салып, мәселені ең жақсы жолмен шешуіміз керек, босқындарға тиісті өтемақы төлеп, босқындарды Палестина мемлекетіне қайтару арқылы, Израиль мемлекетіне қайтару жолы болмайды, себебі бұл әдепсіздік емес, бірақ оның іске асуы мүмкін емес, мүмкін емес. Біз шындыққа сүйене отырып әрекет етуіміз керек және соңғы бейбіт келісімге қажетті шарттар қандай екенін қарастыруымыз керек. Менің ойымша, біз сол соңғы бейбіт келісімге өте жақын келдік. Өкінішке орай, біз оны іске асыра алмадық. Бірақ 2001 жылы біз өте жақын болдық.