Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Қадағалаулық бақылау – көптеген жеке контроллерлерді немесе басқару контурларын, мысалы, таратылған басқару жүйесіндегідей, бақылау үшін қолданылатын жалпы термин. Бұл әрбір контроллердің жұмыс істеуі үшін қажет емес, бірақ операторға жалпы өндіріс процесін көруге және контроллерлер арасындағы өзара әрекеттесуді үйлестіруге мүмкіндік беретін процестерді басқарушыларды жоғары деңгейде бақылауды білдіреді. Терминнің нақтырақ қолданылуы – қадағалау және деректерді жинау жүйесі немесе SCADA, ол процесс бақылауында қолданылатын, көбінесе құбыр арқылы тасымалдау, су тарату немесе сарқынды суларды басқару жүйелерінің станциялары сияқты салыстырмалы түрде шағын және қашық объектілерде қолданылатын жүйелердің нақты класына жатады.
Supervisory control is a general term for control of many individual controllers or control loops, such as within a distributed control system. It refers to a high level of overall monitoring of individual process controllers, which is not necessary for the operation of each controller, but gives the operator an overall plant process view, and allows integration of operation between controllers. A more specific use of the term is for a Supervisory Control and Data Acquisition system or SCADA, which refers to a specific class of system for use in process control, often on fairly small and remote applications such as a pipeline transport, water distribution, or wastewater utility system station.
Нысандар
Қадағалау бақылауы көбінесе екі нысанның бірін қабылдайды. Біреуінде, басқарылатын машина немесе процесс өздігінен жұмыс істей береді. Оны адам уақыт-уақыт бақылап отырады және қажет деп тапса, басқару алгоритмін өзгертуге араласады. Екіншісінде, процесс нұсқау алады, оны автономды түрде орындайды, нәтижелерін хабарлайды және келесі командаларды күтеді. Қолмен басқаруда оператор басқару құралдарын – коммутаторларды, тұтқаларды, бұрандаларды, клапандарды және т.б. пайдаланып, басқарылатын процесспен немесе міндетпен тікелей әрекеттеседі. Бұл тұжырым алғашқы машиналарда қолданылды, олар адамның физикалық қабілеттерін кеңейтуге бағытталған. Керісінше, автоматты басқаруда машина өзгеріп отыратын жағдайларға бейімделеді және белгілі бір мақсатқа жету үшін шешімдер қабылдайды, мысалы, бөлме температурасын белгілі бір шекте ұстап тұру үшін жылыту жүйесін қосу және өшіру сияқты қарапайым шаралар да болуы мүмкін. Шеридан қадағалау бақылауын былай анықтайды: "қатаң мағынасында, қадағалау бақылауы дегеніміз – бір немесе бірнеше адам операторлары компьютерді үзіліссіз бағдарламалап, одан үнемі ақпарат алып отыруы, ал компьютер өз кезегінде жасанды құралдар арқылы автономды басқару тізбегін басқарылатын процесске немесе міндет ортасына жабады".
Supervisory control often takes one of two forms. In one, the controlled machine or process continues autonomously. It is observed from time to time by a human who, when deeming it necessary, intervenes to modify the control algorithm in some way. In the other, the process accepts an instruction, carries it out autonomously, reports the results and awaits further commands. With manual control, the operator interacts directly with a controlled process or task using switches, levers, screws, valves etc., to control actuators. This concept was incorporated in the earliest machines which sought to extend the physical capabilities of man. In contrast, with automatic control, the machine adapts to changing circumstances and makes decisions in pursuit of some goal which can be as simple as switching a heating system on and off to maintain a room temperature within a specified range. Sheridan defines supervisory control as follows: "in the strictest sense, supervisory control means that one or more human operators are intermittently programming and continually receiving information from a computer that itself closes an autonomous control loop through artificial effectors to the controlled process or task environment."
Басқа тармақтар
Робототехника қолданыстары дәстүрлі түрде автоматты басқаруға бағытталған. Автоматты басқару, өте күрделі проблемалар тудыруы мүмкін, барлық жағдайларды сезінуді және оларға тиісті жауап беруді қажет етеді. Жоғары деңгейдегі басқару схемасы автоматтандыру мәселесін кезең-кезеңмен шешу мүмкіндігін ұсынады және осы мәселелерді адам операторы шешуге қалдырады. Коммуникациялық кешігу осы басқару схемасына бірдей әсер етпейді. Барлық уақытқа сезімтал кері байланыс құрылғыда жүзеге асады, онда кешігулер ескерілмейді. Осылайша, кері байланыс тізбегін өзгертпестен тұрақсыздықтан сақтануға болады. Коммуникациялық кешігу, осы жағдайда, оператордың құрылғыға тапсырмалар беру және олардың сәтті орындалғанын анықтау жылдамдығын баяулатады.
Robotics applications have traditionally aimed for automatic control. Automatic control requires sensing and responding appropriately to all combinations of circumstances which can present problems of overwhelming complexity. A supervisory control scheme offers the prospect of solving the automation problem incrementally and leaving those problems unsolved to be handled by the human supervisor. Communications delay does not have the same impact on this control scheme. All time critical feedback occurs at the slave where the delays are negligible. Instability is thus avoided without modifying the feedback loop. Communications delay, in this case, slows the rate at which an operator can assign tasks to the slave and determine whether those tasks have been successfully carried out.
Анықтама: Адамның бақылау бақылауы
Амалберти, Р. және Деблон, Ф. (1992). Ұрыс ұшағының процесін басқарудың когнитивтік модельдеуі: Интеллектуалды борттық көмек жүйесіне жасалған қадам. Адам-машинаны зерттеудің халықаралық журналы, 36, 639–671. Холлнагел, Э., Манчини, Г. және Вудс, Д. (ред.) (1986). Процесс орталарындағы шешімдерді интеллектуалды түрде қолдау. Нью-Йорк: Академиялық баспа. Джонс, П. М. және Жасек, С. А. (1997). Активтілікті басқаруды интеллектуалды түрде қолдау (ISAM): Үлестірілген қадағалауды қолдауға арналған архитектура. IEEE Systems, Man, and Cybernetics Transactions, Кешенді жүйелердегі адамдар арасындағы өзара әрекеттесуге арналған арнайы шығарылым, 27-том, 3-нөмір, 1997 жылғы мамыр, 274–288. Джонс, П. М. және Митчелл, К. М. (1995). Адам-компьютерлік ынтымақтастықта проблемаларды шешу: Қадағалауды басқаруға арналған интеллектуалды серіктес жүйенің теориясы, жобалауы және бағалауы. IEEE Systems, Man, and Cybernetics Transactions, 25, 7, 1995 жылғы шілде, 1039–1053. Майлин, Дж. Т., Шрекенгост, Д. Л., Вудс, Д. Д., Поттер, С. С., Йохансен, Л., Холлоуэй, М. және Форбус, К. Д. (1991). Интеллектуалды жүйелерді командалық ойыншыларға айналдыру: Кейс-студиялар және жобалау мәселелері. 1-том: Адам-компьютерлік өзара әрекеттесуді жобалау. NASA техникалық меморандумы 104738, NASA Джонсон ғарыш орталығы. Митчелл, К. М. (1999). Кешенді жүйелермен адамның өзара әрекеттесуін модельдеуге негізделген жобалау. А. П. Сейдж және В. Б. Раус (ред.) (ред.), Жүйелік инженерия және басқару нұсқаулығы (745–810 беттер). Уайли. Расмуссен, Дж., Пейтерсен, А. және Гудштейн, Л. (1994). Когнитивтік жүйелер инженериясы. Нью-Йорк: Уайли. Сартер, Н. және Амалберти, Р. (ред.) (2000). Авиация саласындағы когнитивтік инженерия. Лоренс Эрлбаум және серіктестері. Шеридан, Т. Б. (1992). Телероботика, автоматтандыру және адамның қадағалау бақылауы. MIT Press. Шеридан, Т. Б. (2002). Адамдар және автоматтандыру: Жүйелік жобалау және зерттеу мәселелері. Уайли. Шеридан, Т. Б. (ред.) (1976). Мониторингтік мінез-құлық және қадағалау бақылауы. Спрингер. Вудс, Д. Д. және Рот, Э. М. (1988). Когнитивтік инженерия: Құралдармен адамның проблемаларды шешуі. Human Factors, 30, 4, 415–430.
Amalberti, R. and Deblon, F (1992). Cognitive Modelling of Fighter Aircraft Process Control: A Step Towards an Intelligent On Board Assistance System. International Journal of Man Machine Studies, 36, 639 671. Hollnagel, E., Mancini, G. and Woods, D. (Eds.) (1986). Intelligent decision support in process environments. New York: Academic Press. Jones, P. M. and Jasek, C. A. (1997). Intelligent support for activity management (ISAM): An architecture to support distributed supervisory control. IEEE Transactions on Systems, Man, and Cybernetics, Special issue on Human Interaction in Complex Systems, Vol. 27, No. 3, May 1997, 274 288. Jones, P. M. and Mitchell, C. M. (1995). Human computer cooperative problem solving: Theory, design, and evaluation of an intelligent associate system for supervisory control. IEEE Transactions on Systems, Man, and Cybernetics, 25, 7, July 1995, 1039 1053. Mailin, J. T., Schreckenghost, D. L., Woods, D. D., Potter, S. S., Johannsen, L., Holloway, M. and Forbus, K. D. (1991). Making intelligent systems team players: Case studies and design issues. Volume 1: Human computer interaction design. NASA Technical Memorandum 104738, NASA Johnson Space Center. Mitchell, C. M. (1999). Model based design of human interaction with complex systems. In A. P. Sage and W. B. Rouse (Eds. ), Handbook of systems engineering and management (pp. 745 – 810). Wiley. Rasmussen, J., Pejtersen, A. and Goodstein, L. (1994). Cognitive systems engineering. New York: Wiley. Sarter, N. and Amalberti, R. (Eds.) (2000). Cognitive engineering in the aviation domain. Lawrence Erlbaum Associates. Sheridan, T. B. (1992). Telerobotics, automation, and human supervisory control. MIT Press. Sheridan, T. B. (2002). Humans and automation: System design and research issues. Wiley. Sheridan, T. B. (Ed.) (1976). Monitoring behavior and supervisory control. Springer. Woods, D. D. and Roth, E. M. (1988). Cognitive engineering: Human problem solving with tools. Human Factors, 30, 4, 415 430.