Кіріспе

АҚШ-тың Индиана штатындағы латын католик шіркеуінің юрисдикциясы

Гари епархиясы (Dioecesis Gariensis) – Америка Құрама Штаттарының Индиана штатының солтүстік-батысындағы католик шіркеуінің латын дініндегі шіркеу аумағы, яки епархия. Бұл Индианаполис митрополиялық архиепископтығының шіркеулік провинциясындағы қарасты епархия. Гари епархиясының бас шіркеуі – Индиана штатының Гари қаласындағы Қасиетті періштелер кафедралық соборы. Епархия 1956 жылдың 17 желтоқсанында Папа Пий XII-нің жарлығымен құрылды. 2023 жылғы мәлімет бойынша, қазіргі епископ – Роберт Дж. МакКлори.

Аумағы

Гари епархиясы Индиана штатындағы Лейк, Портер, ЛаПорт және Старк округтерін қамтиды.

1675 жылдан 1800 жылға дейін

XVII ғасырда қазіргі Индиана Жаңа Франция француз колониясының бір бөлігі болды. Квебек епархиясы осы аймаққа француз миссионерлерін жіберді. Бірінші француз иезуит миссионерлері шамамен 1675 жылы Винсен аймағына келді. Тарихи жазбаларда 1712 жылы Винсенге Мермет әке келгені көрсетілген, бірақ оның сапары қанша уақытқа созғаны белгісіз. Винсендегі ең көне католик шіркеуі – Санкт-Франциск Ксавьер, ол шамамен 1732 жылы салынған. 1763 жылы британдықтар Жаңа Францияны басып алғаннан кейін, Квебек архиепископиясы Индиана аймағындағы билігін сақтап қалды. 1776 жылы жаңа Құрама Штаттар Индиана аймағына құқық талап етті. 1787 жылы Индиана АҚШ-тың Солтүстік-Батыс территориясының құрамына кірді.

1800 жылдан 1956 жылға дейін

1810 жылы Кентуккиде Бардстаун епархиясы құрылғаннан кейін Индиана территориясының басқаруы сонда көшті. 1827 жылы Сент-Луис епархиясының епискобы жаңа Индиана штатының билігін өз мойнына алды. 1834 жылы Рим папасы Григорий XVI Индиана және Иллинойс штаттарын қамтитын Винсенс епархиясын құрды. 1857 жылы Рим папасы Пий IX Гэри аймағын қоса, тек Индиана үшін Форт-Уэйн епархиясын құрды. Гари келесі 100 жыл бойы осы епархияның құрамында болып қала берді. 1867 жылы құрылған Әулие Марияның Таза Концепциясы приходы Мичиган қаласындағы алғашқы католик приходының бірі болды. Гаридегі алғашқы католик приходының бірі 1906 жылы құрылған Holy Angels болды. 20 ғасырдың бірінші жартысында Шығыс Еуропа мен Мексикадан көптеген католик иммигранттар Индианаға аймақтың дамып келе жатқан болат өнеркәсібінде жұмыс істеу үшін келді. Форт-Уэйн епархиясы осы иммигранттарды қабылдау үшін болат зауыттарының жанында бірнеше ана тіліндегі приходтар құрды.

1956 жылдан 2000 жылға дейін

1956 жылы Папа Пий XII Форт-Уэйн епархиясынан Лейк, Портер, ЛаПорт және Старк округтерін бөліп алып, Гэри епархиясын құрды. Ол Форт-Уэйн епархиясының әулие Эндрю Груткасын Гэридің бірінші епископы етіп тағайындады. Грутка өзінің кафедралық соборы ретінде Holy Angels шіркеуін таңдап, оны Holy Angels соборы деп атады. Жаңа епархияда 129 діни қызметкер, 77 приход, 60 приходтық мектеп және 135 485 католик болды, бұл төрт округтің халқының шамамен 25 пайызын құрады. Грутка 1984 жылы зейнетке шықты. Папа Иоанн Павел II 1984 жылы Гринсбург епархиясының көмекші епискобы Норберт Гоганды Гэридің екінші епископы етіп тағайындады. Епископтық қызметін атқару кезінде Гоган үш діни қызметкерді тағайындады және «Солтүстік-Батыс Индиана католигі» деген епархиялық газетті іске қосты. 1986 жылы ол Католиктерге қызмет көрсету жөніндегі үндеуді құрды. Гоган пасторлық кеңестер құру үшін «Біз болашақты өзгерте аламыз» бағдарламасын жасады. Гоган инсульт алғаннан кейін, папа 1995 жылы Детройт архиепископтығының көмекші епискобы Дейл Мелчекті Гоганға көмекші епископ ретінде тағайындады. 1996 жылы Гоган зейнетке шыққаннан кейін Мелчек Гэридің епископы болды.

2000 жылдан қазіргі уақытқа дейін

2002 жылы Мелчек «Біздің шіркеудің көптеген жақтары: Мәдени әртүрлілік туралы пасторлық хат» атты еңбегін жариялады, онда әртүрлі нәсілдер мен мәдени топтардың католик шіркеуіне қосқан үлесі талқыланды. Melczek келесі жылы «Құдайдың бейнесінде жаратылған: Расизмнің күнәсі туралы пасторлық хат және тәубеге шақыру» атты еңбегімен осы тақырыпты жалғастырды.

Мелчек 2013 жылы зейнетке шыққаннан кейін, 2014 жылы Папа Франциск Милуоки архиепископтығының көмекші епискобы Дональд Дж. Хайнгті Гари епархиясының келесі епископы етіп тағайындады. 2016 жылы Хайнг «Барыңыз, барлық елдерді шәкірт қылыңыз» атты пасторлық хатын жариялап, Гаридегі алғашқы синодты шақырды. 2017 жылы ол епархиядағы жаңару, діни шақыру және басқа да мәселелерге назар аударуға бағытталған бастаманы қолға алды. 2019 жылы Папа Франциск Хайнгті Мэдисон епархиясының епископы етіп тағайындады және Хайнгтің орнын басатын Детройт архиепископтығының монсеньоры Роберт МакКлориді тағайындады. 2023 жылғы мәліметтер бойынша, МакКлори Гари епархиясының қазіргі епископы болып табылады.

Жыныстық қатынас

2005 жылдың қаңтар айында Гари епархиясы Орландо, Флоридадан, преподобный Ричард Эмерсон жыныстық қатынаста зорлық-зомбылық жасады деп мәлімдеген адаммен сотқа жүгінді. 1978 жылдан бастап Эмерсон Гари епархиясында қызмет етті, содан кейін 1986 жылы Орландо епархиясына уақытша тағайындалды. Шағымшы Эмерсонның оны 1980 жылдардың аяғы мен 1990 жылдардың басында Орландода Жасөспірім кезінде жыныстық қатынаста қылғанын мәлімдеді. 1991 жылы Орландоның епископы Норберт Дорси Эмерсонды Гариге қайта жіберді, өйткені Дорси Эмерсонның екі жігітпен достығына алаңдайтын болды. 2004 жылы Гари епархиясы Флоридадағы айыптау туралы білгеннен кейін Эмерсонды қызметінен алып тастады. Эмерсонның өтініші бойынша Ватикан 2006 жылы оны дінге жатқызды. 2005 жылғы іс бойынша талапкер Гарри епархиясы Эмерсонның Индианадағы алғашқы тұруы кезінде оған қатысты бұрын жасалған жыныстық зорлық-зомбылық туралы айыптарды елемегенін мәлімдеді. 2008 жылы Индиана штатының бір адамы Емерсонның оны Уайт округінде кәмелетке толмаған кезінде жыныстық қатынасқа түскенін айтып, епархияға шағым түсірді. 2010 жылдың шілдесінде Орландоның екінші адамы епархияны Флоридадағы Эмерсонның 15 жасында өзін қорлаған деп қудалады. 2003 жылдың желтоқсан айында Мелчек Монсеньор Дон Грассты он жасқа толмаған қызды жыныстық қатынаста қорлағандығын мойындағаннан кейін қызметінен алып тастады. Жәбірленуші 2003 жылдың қараша айында бұл оқиға туралы епархияға хабарлап, қылмыс 1960 жылдары Грасс Қасиетті періштелер кафедрасының шіркеуінде болған деп айтты. Грасс ешқашан министрлікке қайтарылмаған. 2018 жылдың тамызында епархия кәмелетке толмағандарды жыныстық қорлықтау туралы сенімді айыптаулар бар он діни қызметкердің тізімін жариялады.

Колледждер

Калумет колледжі, Әйін-Жүсіп – Уайтинг

Ерекше нысан

2017 жылдан бастап, Рим діни рәсімінің ерекше түріндегі жалғыз месса Мюнстердегі Кармелиттер ғибадатханасында өткізіледі. Ол 1990 жылы епископ Гоганның ұсынысы бойынша құрылған. Бұрын, Мичиган-Ситидегі Сент-Станислау шіркеуінде жексенбі күндері дәстүрлі латынша месса болған, бірақ ол мессаны өткізуші қайтыс болғаннан кейін тоқтатылды. Гаридегі Әулие Жозеф Жұмысшы шіркеуінде ерекше және қалыпты формалардың қосылған ай сайынғы мессасы өткізілді. 2015 жылы NWI Латынша месса қауымы діншілер тарапынан діндегі ерекше форманы қолдау және насихаттау үшін құрылды. 2018 жылы Чикаго архиепископтығының көмекші епискобы Джозеф Перри Қасиетті Періштелер соборында салтанатты жоғары месса өткізді. 2018 жылы Мәсіх Патша институты Хаммондтағы Әулие Жозеф шіркеуінде ерекше формадағы мессаны апта сайын өткізе отырып, миссионерлік қызметін бастады. Дьердегі Әулие Жозеф шіркеуінде де ай сайынғы ерекше формадағы месса өткізілді.