Вичита епархиясының тарихы

Кіріспе

Католик шіркеуінің епархиясы

Вичита епархиясы (Dioecesis Wichitensis) – АҚШ-тың Канзас штатындағы Католик шіркеуінің латын католик діни-әкімшілік аймағы, яғни епархиясы. Ол Канзас штатындағы Канзас қаласының митрополиттік архиепископтығының шіркеулік провинциясындағы суфрагандық епархия болып табылады.

1850 жылдан 1900 жылға дейін

1850 жылы Папа Пий IX Роки тауларының шығысындағы Үндістан аумағының апостолдық викариатын құрды. Бұл викариат сол кездегі Канзас аймағын да қамтитын Миссури территориясының барлық бөлігін қамтыды. Жеті жылдан кейін Пий IX жаңадан құрылған Канзас территориясын қамтитын Канзас апостолдық викариатын жеке құрды. Вичита аймағындағы тұрақты пастор алғаш рет 1873 жылы тағайындалды. Канзастың барлық аймағын қамтитын Ливенворт епархиясы 1877 жылы Пий IX-тарптан құрылды. Ол Луис Финкты алғашқы епископ етіп тағайындады. Хеннесси миссионерлік сипаттағы, қиын жағдайдағы жаңа епархияны тапты. 1889 жылғы алғашқы халық санауы бойынша католиктердің саны 8000 адамды, ал дін қызметкерлері 16 адамды құрады. 1890 жылы Хеннесси Қайғылы Ана әйелдер қауымын Уичитадағы Сент-Франциск ауруханасын басқаруға көндірді. 1898 жылы ол алғашқы епархиялық синодты шақырды.

1900 жылдан 1950 жылға дейін

Хэннесси 1906 жылы Уичитадағы Кемелсіз Тұжырым шіркеуінің іргесін қалады және келесі қазанда іргетасын салды; оны 1912 жылы кардинал Джеймс Гиббонс бағыштады. Швертнер Уичитаға келгенде, епархияда 110 діни қызметкер, 81 приход, 49 приходтық мектеп және сегіз аурухана болды. 1939 жылы оның епископтық қызметінің соңғы жылында епархияда 56 248 католик, 155 діни қызметкер, 97 приход, 65 мектеп және 13 аурухана болды. Уичитадағы Sacred Heart Junior College 1933 жылы құрылды. 1939 жылы Швертнер қайтыс болғаннан кейін Папа Пий XII Уичитаның келесі епископы ретінде Сент-Луистің көмекші епископы Кристиан Герман Винкельманнды тағайындады. Винкельман 1946 жылы қайтыс болды. Содан кейін Пий XII Винкельманның орнына Сент-Луистен Монсеньор Марк Кэрроллді тағайындады. 1948 жылы Кэрролл алкогольді сатуға тыйым салған мемлекеттік заңның күшін жоюды талап етіп, оны "нақты еркіндікке" "негізсіз араласу" деп атады. Ол экуменизмді және жергілікті тілдегі миссаға қолдау көрсетуді жақтады. Винкельман сонымен қатар Америка азаматтық құқық қозғалысын қолдады және өзінің мойындаған миссиясы "адамның теңдігін, қадір-қасиеті мен құндылығын уағыздау" екенін айтты. 1967 жылы Кэрролл зейнеткерлікке шыққаннан кейін Папа Пауль VI Уичитаның жаңа епископы ретінде Денвер архиепископтығының көмекші епискобы Дэвид Малониді тағайындады. 1977 жылы Малони жұмысқа орналасу, тұрғын үй және қоғамдық орындарда жыныстық бағдарламаға негізделген кемсітушілікке тыйым салатын қалалық жарлыққа қарсы шығатынын мәлімдеді. Малони 1982 жылы зейнетке шықты. Уичитаның келесі епископы 1982 жылы Папа Иоанн Павел II тағайындаған Додж-Сити епархиясынан Евгений Гербер болды. 1999 жылы Линкольн епархиясынан Томас Ольмстедті Герберге көмекші епископ ретінде Уичита епархиясының епископы Иоанн Павел II тағайындады. 2001 жылы Гербер зейнеткерлікке шыққаннан кейін, Ольмстед автоматты түрде жаңа епископ болды. 2003 жылы Уичитада екі жыл болғаннан кейін Иоанн Павел II Ольмстедті Финикс епархиясының епископы етіп тағайындады. 2005 жылы Иоанн Павел II Линкольн епархиясының Монсиньор Майкл Джекельсті Вичитаның епископы етіп тағайындады. Ол католиктік білім беруді насихаттауда белсенді болды және епархиядағы қаржылық қиындыққа тап болған католик мектептеріне көмек көрсететін Дрексел қорын құруға көмектесті. Оның билік етуі кезінде епархияда 48 семинарист болды. 2013 жылы Папа Франциск Джекельсті Дубуки архиепископының архиепископы етіп тағайындады. Уичита епархиясының қазіргі епискобы Иллинойстағы Спрингфилд епархиясынан Карл А. Кемме. Франциск оны 2014 жылы атады. 2018 жылы епархия он семинаристті екінші жыл қатарынан діни қызметкер етіп тағайындағанын хабарлады. Вичитадағы Ассенсион Виа Кристи Сент-Франциск ауруханасын 2023 жылдың шілдесінде үш әйел науқас зорлаған. Олар католик ауруханасын қауіпсіздікті сақтамауда айыптап, зорлаған. Күдікті Мигель Родела үшінші шабуылдан кейін тұтқындалды.

Hennessy broke ground for the Cathedral of the Immaculate Conception in Wichita in 1906 and laid the cornerstone the following October; it was dedicated by Cardinal James Gibbons in 1912. When Schwertner arrived in Wichita, the diocese contained 110 priests, 81 parishes, 49 parochial schools, and eight hospitals to serve a Catholic population of 36,905. By his final year as bishop in 1939, the diocese had 56,248 Catholics, 155 priests, 97 parishes, 65 parochial schools, and 13 hospitals. Sacred Heart Junior College in Wichita was established in 1933. After Schwertner died in 1939, Pope Pius XII named Auxiliary Bishop Christian Herman Winkelmann of St. Louis as the next bishop of Wichita. Winkelmann died in 1946. Pius XII then appointed Monsignor Mark Carroll from St. Louis as Winkelmann's replacement. In 1948, Carroll called for the repeal of the state prohibition law against alcohol sales, calling it "an unwarrantable infringement" on "reasonable liberty". He was an outspoken proponent of ecumenism and of the use of vernacular in the Mass. Winkelmann also supported the American Civil Rights Movement, and stated that his self confessed mission was "to preach equality of man and dignity and worth." After Carroll retired in 1967, Pope Paul VI appointed Auxiliary Bishop David Maloney of the Archdiocese of Denver as the new bishop of Wichita. In 1977, Maloney publicly declared that he would defy a city ordinance that prohibited discrimination in employment, housing and public accommodations based on sexual orientation. Maloney retired in 1982. The next bishop of Wichita was Bishop Eugene Gerber from the Diocese of Dodge City, named by Pope John Paul II in 1982. In 1999, Thomas Olmsted of the Diocese of Lincoln was appointed coadjutor bishop of the Diocese of Wichita by Pope John Paul II to assist Gerber. When Gerber retired in 2001, Olmsted automatically became the new bishop. In 2003, after only two years in Wichita, John Paul II named Olmsted as bishop of the Diocese of Phoenix. John Paul II appointed Monsignor Michael Jackels of the Diocese of Lincoln as bishop of Wichita in 2005. He was active in promoting Catholic education, and helped establish the Drexel Fund, which aided financially strapped Catholic schools within the diocese. The diocese had 48 seminarians during his tenure. In 2013, Pope Francis named Jackels as archbishop of the Archdiocese of Dubuque. The current bishop of the Diocese of Wichita is Carl A. Kemme from the Diocese of Springfield in Illinois. He was named by Francis in 2014. In 2018, the diocese announced that it had ordained ten seminarians as priests for the second year in a row. Ascension Via Christi St. Francis hospital in Wichita was sued in July 2023 by three female patients who had been raped by an intruder, accusing the Catholic hospital of lax security. The alleged rapist, Miguel Rodela, was captured immediately after the third attack.

Жыныстық қатынас

1995 жылы Уичита қаласындағы бір адам Уичита епархиясын сотқа беріп, діни қызметкер Роберт Д. Бланпид өзін жыныстық тұрғыдан зорлаған деп мәлімдеді. Бұл шабуылдар 1965 жылы, талапкер он жаста болған кезде басталып, төрт жылға созылды. 1997 жылы сот іс бойынша мерзімнің өтіп кеткенін анықтады. 1994 жылы Пуэбло епархиясының епископы Артур Тафоямен Колорадодағы жыныстық зорлық-зомбылыққа қатысты айыптаулар туралы кездесуде Бланпид Уичитада екі баланы зорлағанын мойындады. Тафоя сол жылы Бланшидті қызметтен шеттетуге мәжбүр болды. 2000 жылдың қараша айында епархияның Католик қайырымдылық қорының бұрынғы басшысы Роберт Ларсон 1980 жылдары Ньютон қаласындағы Әулие Мария католик шіркеуінде төрт алтарь қызметкерін жыныстық тұрғыдан зорлағаны үшін айыпталды. 2001 жылдың ақпанында ол бір баламен ұятсыз әрекет жасағаны және үш жыныстық зорлыққа қатысқаны туралы айыптамаларды мойындады және үштен он жылға дейін бас бостандығынан айырылды. Кейіннен епархиялық тізілімдерде Ларсонға қарсы 1981 жылға дейін епархияға жыныстық зұлымдық жасады деген он бес айыптама тіркелгені анықталды. 2001 жылдың маусым айында епархия Ларсонның бірнеше құрбандарымен қаржылық келісімге келді. 2019 жылдың ақпанында Канзас Тергеу бюросы (KBI) 2018 жылдың қарашасынан бастап Канзастағы барлық католик епархияларындағы жыныстық зорлық-зомбылық туралы айыптауларды тергеп жатқанын хабарлады. 2020 жылдың 14 тамызында KBI өкілі Мелисса Андервуд Канзас штатының барлық аймағын атап өтіп: "7 тамызға дейін біз 205 зорлық-зомбылық туралы хабарлама алдық және 120 іс қозғадық" деді. 2019 жылдың қыркүйек айында епископ Кемме кәмелетке толмағандарды жыныстық зорлау туралы сенімді айыптауларға тап болған 15 епархиялық діни қызметкердің тізімін жариялады. Олардың он бірі қайтыс болды, ал қалғандары діни қызметтен шеттетілді. 2021 жылдың қараша айында Кемме Бел-Эйрдағы Қайта тірілу шіркеуінің Майкл Шемм діни қызметкерін тергеу аяқталғанша қызметтен уақытша шеттетуге мәжбүр болды. Епархияға 1990 жылдардан бастап Шеммге қарсы жыныстық зорлық-зомбылық туралы бірнеше шағым келіп түсті. Епархия бұл шағымдарды жергілікті полицияға жіберді. 2022 жылдың наурыз айында Шемм діни қызметке қайта оралды. Седжвик округінің прокуроры Марк Беннет бұл іс бойынша мерзімнің өтіп кеткенін мәлімдеді. Епархия Шеммге қарсы айыптауларды растауға жеткілікті дәлелдер жоқ деген қорытындыға келді. Епархия епархияда қызмет ететін барлық адамдар үшін "Virtus оқуын" енгізді; "Діни қызметкерлер, діни ұйымдардың мүшелері, қызметкерлер және кәмелетке толмағандармен үнемі байланыста болатын еріктілердің барлығы "Ересектерге арналған Құдайдың балаларын қорғау" деп аталатын тікелей хабардар ету сессиясына қатысуы міндетті. Сертификатталған VIRTUS жетекшілері ұйымдастырған бұл сессия қатысушыларға балаларға қарсы жыныстық зорлық-зомбылықтың белгілерін, зорлаушылардың зорлық-зомбылық жасау әдістерін және қауіпсіз ортаны құру және зорлық-зомбылықтың алдын алу үшін 5 нақты қадамды түсіндіреді".

A Wichita man sued the Diocese of Wichita in 1995, claiming that he had been sexually assaulted by Reverend Robert D. Blanpied. The alleged attacks started in 1965, when the plaintiff was ten years old, and continued for four years. A court ruled in 1997 that the statute of limitations on the case had expired. In a 1994 meeting with Bishop Arthur Tafoya of the Diocese of Pueblo regarding sexual abuse allegations in Colorado, Blanpied admitted to abusing two boys in Wichita. Tafoya permanently removed Blanchid from ministry that year. In November 2000, Reverend Robert Larson, the former head of Catholic Charities for the diocese, was charged with sexually abusing four altar boys at St. Mary's Catholic Church in Newton in the 1980s. He pleaded guilty in February 2001 to one count of indecent liberties with a child and three counts of sexual battery and was sentenced to three to 10 years in prison. Diocesan records would later show as many as fifteen accusations to the diocese of sexual abuse against Larson going back to 1981. In June 2001, the diocese reached a financial settlement with several of Larson's victims. In February 2019, the Kansas Bureau of Investigation (KBI) announced that it had been investigating sex abuse allegations against all the Catholic dioceses in Kansas since November 2018. On August 14, 2020, Melissa Underwood, KBI spokeswoman, referring to the entire State of Kansas, stated, "As of Aug. 7, we have had 205 reports of abuse and have opened 120 cases." In September, 2019, Bishop Kemme published a list of 15 diocesan priests that faced credible accusations of sexual abuse of minors. Eleven of the priests were deceased and the others were no longer in ministry. In November 2021, Kemme placed Reverend Michael Schemm from Resurrection Parish in Bel Aire on suspension pending investigation. The diocese had received sexual abuse allegations again Schemm dating back to the 1990s. The diocese forwarded the allegations to local police. In March 2022, Schemm was returned to ministry. Sedgwick County District Attorney Marc Bennett reported that the statute of limitations for this case had expired. The diocese concluded that there was insufficient evidence to the allegations against Schemm. The diocese instituted "Virtus Training" for all individuals serving in the diocese;"Members of the clergy, religious, employees and each volunteer who has regular contact with a minor is required to attend a live awareness session called Protecting God’s Children for Adults. This session, provided by certified VIRTUS Facilitators, gives participants an awareness of the signs of child sexual abuse, the methods and means by which abusers commit abuse and 5 concrete steps to create safe environments and to prevent abuse."

Білім

Томас Б. Фордэм институты 2008 жылы АҚШ-тағы қалалық католик мектептері туралы зерттеу жариялады. Зерттеуде Уичита католик мектептері қалалық католик мектептерінің үздік алты үлгісінің бірі деп көрсетілді. 2023 жылғы мәлімет бойынша, епархия құрамында 34 бастауыш мектеп және бір балабақша жұмыс істейді.