Кіріспе
IC 443 (Егіздер шоқжұлдызындағы супернова қалдығы, сондай-ақ Медуза тұмандығы және Sharpless 248 (Sh2 248) деп те аталады) – Егіздер шоқжұлдызында орналасқан галактикалық супернова қалдығы (SNR). Аспан жазықтығында ол Eta Geminorum жұлдызының жанында орналасқан. Оның қашықтығы Жерден шамамен 5000 жарық жылы. IC 443 – 30 000 – 35 000 жыл бұрын болған супернованың қалдықтары болуы мүмкін. Сол суперновалық оқиға, әдетте, CXOU J061705.3+222127 нейтронды жұлдызын жаратқан, бұл жұлдыз ядросының құлдыраған қалдығы. IC 443 – супернова қалдықтарының айналасындағы молекулалық бұлттармен өзара әрекеттесуінің ең жақсы зерттелген мысалдарының бірі.
IC 443 (also known as the Jellyfish Nebula and Sharpless 248 (Sh2 248)) is a galactic supernova remnant (SNR) in the constellation Gemini. On the plane of the sky, it is located near the star Eta Geminorum. Its distance is roughly 5,000 light years from Earth. IC 443 may be the remains of a supernova that occurred 30,000 35,000 years ago. The same supernova event likely created the neutron star CXOU J061705.3+222127, the collapsed remnant of the stellar core. IC 443 is one of the best studied cases of supernova remnants interacting with surrounding molecular clouds.
Жалпы қасиеттері
IC 443 – бұрыштық диаметрі 50 доға минуты болатын кеңейтілген көз (салыстыру үшін, толық айдың диаметрі 30 доға минуты). Жерден шамамен 5000 жарық жылы (1500 парсек) қашықтықта орналасқан, бұл шамамен 70 жарық жылы (20 парсек) физикалық өлшеміне сәйкес келеді. SNR-дың оптикалық және радио морфологиясы қабықша тәрізді (мысалы, SNR сияқты прототиптік қабықша SN 1006), ол әртүрлі орталықтары мен радиустары бар екі байланысқан субқабықшадан тұрады. Бастапқыда IC 443-ке жатқызылған үшінші, үлкен субқабық қазір басқа және көне (100 000 жыл) SNR ретінде танылған, оны G189.6+3.3 деп атайды. IC 443 рентгендік сәулелер морфологиясы орталыққа қарай шоғырланған және өте жұмсақ рентгендік қабықшасы мүсіркеуге келмейтіндей көрінбейді. Плерион қалдықтарынан, мысалы, Жүгіртке тұмандығынан айырмашылығы, ішкі рентген сәулелерін шығаруда орталық пульсарлық жел тұмандығы басым емес. Оның шығу тегі шынымен де термиялық. IC 443 аралас морфологиялы SNR-лер класына өте ұқсас ерекшеліктерді көрсетеді. Оптикалық және рентген сәулелері де алдыңғы пландағы алып молекулалық бұлтпен күшті сіңіріледі, ол солтүстік-батыстан оңтүстік-шығысқа дейін қалдықтың барлық денесін кесіп өтеді. Қалдықтың жасы әлі белгісіз. Супернова шамамен 3000 жыл бұрын болған деген келісім бар. Жақында Чандра және XMM-Ньютон обсерваторияларының бақылаулары қалдықтың оңтүстік жиегіне жақын жерде плерионды тұмандықты анықтады. Тұмандықтың төбесіндегі нүктелік көз – SN жарылысының қалдығы, нейтронды жұлдыз. Жұлдыздар пайда болатын аймақта орналасқандығы және нейтронды жұлдыздың болуы II типті суперноваға, ата-баба жарылысы ретінде массивті жұлдыздың соңғы тағдырына ықпал етеді.
identified a plerion nebula, close to the remnant southern rim. The point source near the apex of the nebula is a neutron star, relic of a SN explosion. The location in a star forming region and the presence of a neutron star favor a Type II supernova, the ultimate fate of a massive star, as the progenitor explosion.