Кіріспе

Американдық баскетбол жаттықтырушысы (туған 1949)

Джеймс Джозеф Ларраняга (,/l//ɛər//ə/'/n//eɪ//ɡ//ə/ LAIRəNAYgə; 2 қазан 1949 жылы туған) – жоғары оқу орны баскетбол жаттықтырушысы және 2011 жылдан бері Майами университетінің «Үркіттер» ерлер баскетбол командасының бас жаттықтырушысы. Майами университетіне келмес бұрын Ларраняга 1977-1979 жылдары Америка халықаралық колледжінің, 1986-1997 жылдары Боулинг Грин мемлекеттік университетінің және 1997-2011 жылдары Джордж Мейсон университетінің бас жаттықтырушысы болды, онда ол «Патриоттарды» 13 қатарынан жеңісті маусымға жеткізді және 2005-2006 маусымында «Финал төрттігіне» (Final Four) жеткенде бұқаралық ақпарат құралдарында кеңінен танымал болды. 2022-2023 маусымында ол Майами «Үркіттерін» бағдарлама тарихындағы алғашқы «Финал төрттігіне» (Final Four) жеткізді. Ларраняга бірнеше рет ұлттық жыл жаттықтырушысы наградасын жеңіп алды және 2022-2023 маусымының соңына қарай бас жаттықтырушы ретінде 725 ойын жеңіп алды.

Ерте өмір және білім

Ларраньяга алты баланың бірі және Нью-Йорк қаласындағы Бронкстің Паркчестер ауданында өсті. Ларраньяганың әкесі Кубада баск отбасында дүниеге келген және Кубаның «Пор Ларраньяга» сигары компаниясының бір бөлігі болған. Ол NBA-ның «Лос-Анджелес Клиперс» командасының көмекші жаттықтырушысы Джей Ларраньяганың әкесі. Ларраньяга Куинс қаласындағы Архиепископ Моллой орта мектебінде оқыды, онда ол жаттықтырушы Джек Курран басқаратын баскетбол командасының негізгі құрамында ойнады және 1967 жылы бітірді. Ол Род-Айленд штатының Провиденс колледжінде колледж баскетболымен айналысты, онда 1970–71 маусымда команда капитаны болды және «Фрайарс» командасын 20–8 есебімен және NIT турниріне қатысуға жеткізді. Ол мектеп тарихында 1258 ұпай жинап, ең көп ұпай жинаған ойыншылардың бірі болды, сондай-ақ екінші және үшінші курста команданың үздік мергені атанды және 1969 жылы Жаңа Англияның I дивизионындағы екінші курс студенті ретінде танылды. 1991 жылы Ларраньяга Провиденс колледжінің Даңқ залына енгізілді. Ол 1971 жылы Провиденс колледжін экономика мамандығы бойынша бітірді және 1971 жылғы НБА драфтының алтыншы турында «Детройт Пистонс» командасымен таңдалды. Командаға ілігу мүмкіндігінің аз екенін естігеннен кейін, ол «Пистонс» командасының жаңашылдар лагерін тастап, Дэвидсон колледжінде жаттықтырушылық қызметке кірісті.

Жаттықтырушылық мансап

Дэвидсон колледжінде Ларраньяга Терри Холландтың көмекшісі және жаңадан келген студенттер командасының жаттықтырушысы болды. Холландтың басшылығымен өткен бес жылда Дэвидсон үш рет Оңтүстік конференциясының тұрақты маусымдық чемпионатында жеңіске жетті, бір рет NIT турниріне қатысты, ал ол жаңадан келгендер командасының жаттықтырушысы ретінде 47–12 есебін көрсетті. 1976 жылы ол Бельгияға кәсіби клубтың ойыншы-жаттықтырушысы болу үшін кетті, бірақ онда бір маусым ғана тұрды. 1977 жылы ол АҚШ-қа оралды және Америка Халықаралық колледжінде бас жаттықтырушы болып жұмыс істеді, бұл колледж алдыңғы бес жылда жеңіліс рекордтарын көрсеткен II дивизиондық бағдарлама болды. AIC-дегі екі жылда оның командалары 28–25 есебін көрсетті, соның ішінде Джим Калхун жаттықтырған Солтүстік-Шығыс университетіне қарсы жеңіске де жетті. 1979 жылы ол бұрынғы Дэвидсон жаттықтырушысы Холландпен қайта қауышты, ол сол кезде Вирджиния университетінің бас жаттықтырушысы болған еді. Ларраньяга АСС конференциясында күшті команда ретінде көзге түсе бастаған бағдарламаға көмекші жаттықтырушы болып келді, сонымен бірге жоғары бағаланған жаңадан келген Ральф Сэмпсон да келді. Вирджиниядағы жеті маусымда Ларраньяга 1980 жылы NIT турнирінің жеңімпазы және 1981 және 1984 жылдары NCAA Final Four турниріне қатысу үшін командамен бірге болды.

Боулинг-грин

1986 жылы Ларраняга Вирджиния университетінен Боулинг Грин мемлекеттік университетінің бас жаттықтырушы лауазымына кетті. Оның алғашқы маусымында «Фолконз» 1985–86 маусымымен салыстырғанда сегіз ойынмен жақсарып, 15–14 есебімен аяқтады. Ол 11 жыл ішінде 170–144 есебін көрсетті және Боулинг Грин тарихында «Фолконз» командасын қатарынан екі жыл (1990 және 1991 жылғы NIT турнирлері) постсезондық ойындарға алып шыққан екінші жаттықтырушы болды. Боулинг Гриндегі қызметі барысында «Фолконз» Кентукки, Мичиган штаты (екі рет), Огайо штаты, Пенсильвания штаты және Пердью сияқты ұлттық деңгейдегі үздік командаларды жеңді. Боулинг Гриндегі соңғы маусымында (1996–97) ол «Фолконз» командасын Орталық Америка конференциясындағы тұрақты маусымдағы тең чемпиондыққа және тағы бір NIT турниріне жолдады, сондай-ақ конференцияның жыл жаттықтырушысы атанды. Ол мектеп тарихында ең көп жеңіске жеткен екінші жаттықтырушы (тек құрметті зал мүшесі Харольд Андерсоннан кейін ғана), сондай-ақ Орталық Америка конференциясындағы ең көп жеңіске жеткен жаттықтырушылардың бірі. Ларраняга үшін ойнаған белгілі НБА ойыншысы – 1997 жылғы драфта төртінші нөмірмен таңдалған Антонио Дэниелс.

Джордж Мейсон

Ларраньяга 1997 жылы Джордж Мейсонға келді. Оның алғашқы командасы 9–18 есебін көрсетті, бірақ жақсарудың белгілері байқалды. 1998–99 маусымында «Патриоттар» 19–11 есебімен жеңіс оді, мектеп тарихындағы тұңғыш рет Колониалдық атлетикалық қауымдастығының регулярлық маусым чемпионатында жеңіске жетті және NCAA турниріне қатысу үшін конференция турнирін ұтып алды. «Патриоттар» 2001 жылы NCAA турниріне, ал 2002 және 2004 жылдары екі рет NIT турниріне қатысты. 2004 жылғы команда 14 жылдың ішінде Джордж Мейсонның 20 жеңіске жеткен алғашқы командасы болды, сондай-ақ мектеп тарихында алғаш рет қатарынан постсезондық ойындарда жеңіске жетті.

2004-2005 жылғы маусым

2004–05 жылғы командада үш кіші курс студенті бастап ойнаса, негізгі құрамды бірінші және екінші курс студенттері құрады. Команда 16–13 есебімен ойынды аяқтады. Дегенмен, бұл ойыншылар келесі маусымда өзінің қабілетін көрсетті.

2005-06: армандық маусым

Патриоттар 2005–06 маусымға CAA титулына күшті үміткер ретінде кірді. Олар конференциялық турнирге 22–6 есебімен келді, тұрақты маусымдағы титул үшін UNC Уилмингтонмен тең бөлісті. Маусым соңында олар ESPN/USA Today сауалнамасында қысқа мерзімге алдыңғы 25-ке енді, бұл мектеп тарихындағы тұңғыш рет болды және Associated Press сауалнамасына жақындап келді. Сонымен қатар, олар Уэйк Форест және Миссисипи штатына шамалы есебімен жеңіліп, ESPN демеушілігімен өткен BracketBusters іс-шарасында Уичита штатында қиын ойынды жеңіп өтті. Бірақ Мейсонның пікірінше, CAA турнирі олардың күткеніне сай болмады. Патриоттар ширек финалда Джорджия штатынан қосымша уақытта жеңіліп қалды, ал жартылай финалда Хофстрадан жеңілді. Осы ойында бастапқы қорғаушы Тони Скинн Хофстра ойыншысын белден төмен ұрып, осы әрекеті үшін бір ойынға қатысудан шеттетілді. Көптеген сарапшылар Мейсонды NCAA турниріне іліккен команда деп санады; кейбіреулері Скинннің шеттетілуі NCAA іріктеу комиссиясын Мейсонды турнирге кіргізбеуге итереді деп ойлады. Алайда комиссия Патриоттарды турнирге қабылдап, 20 жыл ішінде CAA-дан шыққан алғашқы үлкен команда етіп таныды. Кейбір комментаторлар, әсіресе Билли Пакер, Мейсонның турнирге қатысуын сынады. Патриоттар турнирге №11 ретінде кірді, Вашингтон, округтік аймақтық турнирде 2005 жылғы Final Four қатысушысы Мичиган штатымен кездесті. Олар 75–65 есебімен жеңіске жетіп, Ларраньяга мен Джордж Мейсонға NCAA турниріндегі алғашқы жеңісті сыйлады. Келесі қарсыласы – ұлттық чемпион атанған Солтүстік Каролина болды. Ойын алдында Ларраньяга ойыншыларына: "Олардың жанкүйерлері өздерін супермен деп есептейді. Ал біздің жанкүйерлеріміз біздің криптонит екенімізді біледі" деді. Патриоттар 16–2 есебімен артта қалды, бірақ одан шығып, 65–60 есебімен жеңіске жетіп, Вирджиния штатындағы Ферфакс кампусынан 30 минуттық қашықтықтағы Verizon орталығындағы аймақтық турнирге жолдама алды. Патриоттар келесі ойында Уичита штатынан кездесуде жеңіске жетіп, ойынды толық бақылап, 63–55 есебімен жеңді. Бұл оларды 2004 жылғы чемпион және аймақтық турнирдің бірінші нөмірі Коннектикутқа қарсы аймақтық финалға жеткізді. Патриоттар бірінші жартылайда 12 ұпайға, ал екінші жартылайдың басында 9 ұпайға артта қалды. Алайда олар қалған уақытта ойынды жақындатуға тырысты. Ларраньяга тайм-аут кезінде командасын UConn ойыншылары Джордж Мейсонның қай лигада ойнайтынын білмейтінін айтып ынталандырды. Ол оларға сол күні "CAA" дегені "Коннектикут қырып-жоюшылар қауымдастығы" дегенді білдіретінін айтды. Мейсон қосымша уақытта 86–84 есебімен жеңіске жетіп, BCS AQ лигасынан емес, соңғы ширек ғасырда Final Four-ға шыққан төртінші команда атанды (1987 және 1991 жылдары UNLV, 1996 жылы Массачусетс және 1998 жылы Ютадан кейін). Олардың күтпеген жолы 1 сәуірде Индианаполисте аяқталды, ұлттық жартылай финалда ұлттық чемпион атанған Флоридаға 73–58 есебімен жеңіліп қалды. Ларраньяга осы маусымдағы жетістіктері үшін Clair Bee жылдың жаттықтырушысы сыйлығын алды. Ларраньяганың Final Four-ға дейінгі жалпы бас жаттықтырушы рекорды 366–273 болды.

2010-11 жж: Қайта өрлеу

2010–2011 жылғы маусым «Патриоттарға» үлкен үміттер сыйлады. Кэм Лонг пен Исаия Тейттің жетекшілігімен «Патриоттар» командасы «NC State» және «Wofford» командаларына қарсы екі ойында жеңіліске ұшырағандықтан, маусымды ара-жібір сезімдермен бастады. Содан кейін «Патриоттар» жеті ойын қатарынан жеңіске жетті, оның ішінде Джордж Вашингтон университетімен «Қызыл желі шайқасында» өз алаңында маңызды жеңіс оді. Келесі төрт ойын GMU үшін сынаққа ұшырады: Дейтон университетіне сапар, Делавэр университетімен өз алаңында және Хофстра және Олд-Доминион университеттерінде сыртқы ойындар. Осы төрт ойынның үшеуінде жеңіліске ұшырағаннан кейін «Патриоттар» өте табысты болды, тұрақты маусымда 16 ойынды жеңіліссіз аяқтады, оның ішінде Вирджиния Комонвелл университетінде өткен маңызды конференция ойынында жеңіске жетті. CAA турниріне қатысқанда, ESPN/USA Today жаттықтырушылар сауалнамасы Джордж Мейсонды елдегі 25-ші команда деп бағалады, бұл олардың 2006 жылдан бергі алғашқы ұлттық рейтингі, ол жылы олар Финал төрттігіне (Final Four) үлкен жетістікке жеткен еді. Кэм Лонг ағасы команданың бірінші құрамына енді, ал жаттықтырушы Ларраньяга «Жылдың жаттықтырушысы» атағын алды. GMU конференция турнирінің жартылай финалында VCU-ға жеңілгеннен кейін рейтингтен шықты. 2011 жылғы NCAA турнирінде Мейсонға 8-ші нөмір берілді және олар Big East турнирінің тұрақты қатысушысы – Виллановаға қарсы шықты. Ұсынып-тартып ойнаған ойында Мейсон Люк Хэнкок соңғы секундта үш ұпайлық лақтырғанда және Майк Моррисон соңғы секундта қарсы шабуылдап, допты себетке енгізгенде жеңіске жетті. Келесі раундта Мейсон жалпы есеп бойынша бірінші орын алған Огайо штатына жеңілді.

Майами университеті

2011 жылдың 22 сәуірінде Ларраняга Майами университетінің бас жаттықтырушы лауазымына қабылданды. Алғашқы маусымында ол команданы конференцияда 9-7 есебімен жеңіске жеткізді, бұл университет тарихындағы АСС лигасындағы алғашқы жеңісті маусым болды. Екінші маусымында Ларраняга команданы Рик Барри дәуірінен бергі ең жақсы маусымға жеткізіп, АСС тұрақты маусым чемпионатының титулын жеңіп алды. Бұл 11 жылдың ішінде алғаш рет және 32 жылдың ішінде төртінші рет Солтүстік Каролина штатынан емес команданың титулдың кем дегенде бір бөлігін жеңіп алуы болды. Маусымның ең жарқын сәті – жоғары рейтингтегі Дьюк командасын 90:63 есебімен ойсыратып жеңуі, бұл Майами үшін жоғары рейтингтегі команданы жеңген алғашқы рет және жоғары рейтингтегі команданың ең үлкен есебінен жеңілісі болды. 2013 жылдың 17 наурызында Ларраняга команданы бағдарлама тарихындағы алғашқы АСС турнирінің чемпионы етіп, Солтүстік Каролинаға 87:77 есебімен жеңіске жеткізді. 2013 жылдың 4 сәуірінде Ларраняга Associated Press америкалық колледж баскетбол жаттықтырушысы ретінде танылды. Бір аптадан кейін «Харрикенз» NCAA турнирінің «Sweet Sixteen» (16-шы кезеңіне) өтті, бұл команданың тарихындағы 29-шы жеңіс болды. Маусым келесі демалыс күні Маркетке ұтылып аяқталды. Ларраняга команданың Реджи Джонсонның жарақаты және Шейн Ларкиннің сырқаты салдарынан жеңуге жеткілікті күші болмағанын мәлімдеді. 2022–23 маусымында Ларраняга Майами «Харрикенз» командасын бағдарлама тарихындағы алғашқы «Final Four» турниріне жеткізді.

Басқа жетістіктер

2007 жылдың тамызында Ларраняга Джордж Мейсон университетінің Менеджмент мектебінің доценті болып тағайындалды, және мектептің Executive MBA бағдарламасында оқыды. Баскетбол кестесі оған толық емес уақыт оқытуға мүмкіндік берсе де, ол көшбасшылық, менеджмент және команданы дамыту тақырыптарындағы сабақтарды жиі өткізді, сондай-ақ мектеп ұйымдастырған семинарларда жиі сөз сөйледі. Ол 1997 жылы Джордж Мейсонға келгеннен бері SOM-да қонақ лекторы болып келді. Джордж Мейсондағы 271 жеңісі оны мектеп және CAA тарихындағы ең көп жеңіске жеткен жаттықтырушы етеді. Ол екі рет – 1999 және 2011 жылдары – CAA жыл жаттықтырушысы атағын жеңіп алды. Екінші сыйлық Патриоттардың мектеп рекордтық 15 тізбектеп жеңіске жеткеннен кейін, тұрақты маусымды жеңіспен аяқтағаннан соң берілді, Патриот орталығында жеңіліске ұшырамады, тұрақты маусымдағы жеңіс рекордтарын жаңартты (25 жеңіс) және CAA турниріне бірінші нөмірлі үміткер ретінде қатысуға мүмкіндік алды. Жаттықтырушы Джим Ларраняга 2023 жылдың 4 мамырында Майами университетінің Спорттық Даңқ залы мен мұражайының 53-ші жылдық қабылдау банкетінде құрметті мүше ретінде қабылданды. https://www.umsportshalloffame.com/jim-larranaga.html