Кіріспе
Американдық баскетбол жаттықтырушысы және комментатор Ричард Джон Витале (/v/aɪ/'t/æ/l/; 9 маусым 1939 жылы туған), сондай-ақ "Дики V" деп белгілі, американдық баскетбол спорты комментаторы. Колледж және кәсіби деңгейдегі бұрынғы бас жаттықтырушы, ол ESPN арнасында колледж баскетболын 41 жылдан астам уақыт бойы комментарийлегенімен танымал. Ол "Бұл керемет, жаным!" және "diaper dandy" (көрнекті бірінші курс студенті) сияқты сөздерімен, сондай-ақ ойын барысындағы көтеріңкі және әртүрлі пікірлерімен белгілі. Ол сонымен қатар он төрт кітап жазып, бірнеше фильмде түскен.
Richard John Vitale (/v//aɪ/'/t//æ//l/; born June 9, 1939), also known as "Dickie V", is an American basketball sportscaster. A former head coach in the college and professional ranks, he is well known for his 41 year tenure as a college basketball broadcaster for ESPN. He is known for catchphrases such as "This is awesome, baby!" and "diaper dandy" (outstanding freshman player), as well as his enthusiastic and colorful remarks during games. He has also written fourteen books and appeared in several films.
Ерте өмір
Виталь Нью-Джерси штатының Пасаик қаласында дүниеге келді және Гарфилд қаласында өсті. Ол жоғары мектепке бірінші курста Шығыс Патерсонға (қазіргі Элмвуд Парк) көшіп келді. Оның әкесі Джон, киім-кешек тігуде жұмыс істейтін және күзетші болып қосымша жұмыс істеген. Оның анасы Мей, инсульт алғанға дейін фабрикада тігінші болып жұмыс істеді және пальто тікті.
Білім
Витале 1958 жылы Шығыс Рутерфорд орта мектебін бітірді. Ол Сетон-Холл университетінде оқып, 1962 жылы бизнес-әкімшілік мамандығы бойынша диплом алды. Ол отбасында алғаш рет жоғары білім алған адам. Кейін ол бұрын Патерсон мемлекеттік колледжі деп аталған Уильям Патерсон университетінде білім беру саласында магистр дәрежесін алды.
Орта мектептегі жаттықтырушылар
Витале өзінің алғашқы жаттықтырушылық жұмысын 1958 жылы Нью-Джерси штатының Гарфилд қаласындағы бастауыш мектепте бастады. Кейін ол орта мектеп деңгейіне көтеріліп, Гарфилд орта мектебінде бір маусымға бас жаттықтырушы болды, содан кейін өзі бітірген Шығыс Рутерфорд орта мектебінде 1964 жылдан 1971 жылға дейін 131–47 есебімен жеңіс тіркеді және командаларын екі Нью-Джерси штатының чемпионатына жетектеді.
Колледждік коучинг
1971 жылы Витале бас бапкер Дик Ллойдтың көмекшісі ретінде Рутгерс университетіне ауысты. 1973 жылдың 31 наурызында ол Детройт университетінің бас бапкері болып тағайындалды. 1977 жылы ол «Титанс» командасын 32 командадан тұратын NCAA турниріне қатыстырды. Детройт университетіндегі қызметі барысында Виталенің көрсеткіші 78-30 болды, соның ішінде 1977 жылғы маусымда 21 ойын қатары жеңіске жетті. Осы жеңіс тізбегінде «Титанс» командасы Висконсин штатының Милуоки қаласында, қарсыласының алаңында бола тұрып, ақтық чемпион «Маркетт» командасын жеңді. 1977 жылғы маусымнан кейін, Детройттың бас бапкері қызметінде төртінші жылында, Витале университеттың спорт директоры болып тағайындалды.
НБА жаттықтырушысы
Витале 1978 жылғы 1 мамырда «Титанс» командасын тастап, «Детройт Пистонс» командасының бас жаттықтырушысы болды. Ол 1977 жылғы 15 желтоқсанда Герб Браун жұмыстан босатылғаннан кейін 4,5 ай уақытша жаттықтырушы болған Боб Кауфманның орнын басты. Ол 3 жылдық келісімшартқа қол қойды, жылдық жалақысы 100 000 доллар және жаңа «Кадиллак» көлігімен қамтамасыз етілді. «Пистонс» 1978–79 маусымын 30–52 (.366) есебімен аяқтады. Витале команданың күйреуіне байланысты асқазан проблемаларымен ауруханаға түсті, ол «Детройт» командасының жаттықтырушысы болып алғашқы маусымында қиындықтарға тап болды. Екінші жылы, 1979 жылғы 8 қарашада «Пистонс» командасының иесі Билл Дэвидсон Витальдің үйіне келіп, команда жаттықтырушыны алмастыратынын мәлімдеді. 1979–80 маусымының алғашқы 12 ойынынан кейін, «Пистонс» 4–8 есебімен бастағандықтан, Витале 1979 жылғы 8 қарашада жұмыстан босатылды, ал оның орнына көмекші жаттықтырушы Ричи Адубато уақытша тағайындалды. Витальдің «Пистонс» командасындағы сәтсіздігіне басты себеп – Боб МакАдуды «Детройтқа» әкелуге жасалған амал болды. М. Л. Каррдың 1979 жылы бос агент ретінде «Бостонмен» келісімге келгені «Пистонс» командасын, ойыншы құрамын басқаратын Виталемен бірге, Карр үшін компенсация талап етуге мәжбүр етті. «Селтикс» командасы жарақаттарға байланысты МакАдудан құтылуды қалағандықтан, «Пистонс» оны талап етті. «Пистонс» (Каррдан басқа) 1980 жылғы екі бірінші раунд таңдауын «Селтикске» МакАдуға алмастыру үшін бос агент ретінде келісім-шарт/сауда комбинациясы ретінде жіберді. «Пистонс» 1979–80 маусымында франшиза тарихындағы ең нашар маусымын өткізді, ал олардың таңдауы 1980 жылғы драфтта бірінші орынға ие болды. «Бостон» кейін екі таңдауды «Уорриорс» командасына Роберт Пэриш пен үшінші таңдау (Кевин МакХейл) үшін сатты, ал «Уорриорс» Джо Барри Кэрроллды бірінші және Рики Браунды он үшінші нөмірмен таңдады.
Хабар тарату
Детройт Пистонс командасының бас жаттықтырушысы лауазымынан кеткен соң Скотти Коннал Виталеге сол кездегі ESPN кабельдік арнасында алғашқы теледидар мүмкіндігін берді. Оның радиокомментатор болуға деген алғашқы реакциясы: «Мүлдем жоқ. Мен теледидар туралы ештеңе білмеймін. Мен өзімнің және рухымның тиесілі жеріне қайта оралуды қалаймын». Ол бұл ұсынысты қабылдауға тартынды, бірақ әйелі Лорейн оған «телевизорға шығып, көңіл көтеруді» айтты, сондықтан Витале басқа жаттықтырушылық қызметке орналасқанға дейін уақытша келісімшартқа отырды. Ол 1979 жылдың 5 желтоқсанында ESPN арнасында өткен алғашқы колледж баскетбол ойынын шақырып берді, онда ДеПол Висконсин командасын 90:77 есебімен жеңді. Оның алғашқы әріптесі – Джо Бойл болды. Витале бастапқыда радиокомментаторлыққа бейімделген жоқ. Ол Чикаго көшелерінде серуендеп жүргенде алғашқы өндірістік жиналысын өткізіп алды. Сонымен қатар, ол продюсерлер құлаққап арқылы сөйлескенде, жарнама кезінде және ойын комментаторы сөйлегенде сөйлейтін. Витале өзінің радиокомментаторлыққа жарамайтынынан күмәнданды. Оны жұмысқа алған Коннал оған: «Сізде біз үйрете алмайтын қасиет бар» деді. Витале 1983 жылғы «Финал төрттігінде» көптеген адамдар одан автограф сұрағанға дейін мұны түсінбеді. Ол өзінің жетістіктерінің көп бөлігін мансабының басында Джим Симпсонмен жұмыс істегеніне қарыстырады. 1985 жылы American Broadcasting Company ESPN арнасын сатып алғаннан кейін Витале ABC арнасында да комментаторлық жасады. 1999 жылы Витале «Hoops Malone» атты жоба үшін отыз секундтық промороликтер сериясында түсті. ESPN арнасында жиі көрсетіліп тұрған бұл роликтер Витале, Джордж Гервин және «O'Hoolix» деп аталатын қуыршақ сияқты кейіпкерлерді қамтитын ситком ретінде ұсынылды. ESPN «Hoops» жобасын баннерлер мен басқа да маркетингтік сыйлықтармен насихаттады, мақсаты – шоу туралы қызығушылық тудыру болды, бірақ ешқандай эпизодтар шығарылмады. Бұл Виталеге нақты ситком жасау туралы ұсыныс келгенімен, ол одан бас тартты. 2002 жылдың желтоқсан айында Витале Сент-Винсент – Сент-Мэри – Ок-Хилл академиясының дайындық ойынын шақырып берді, онда болашақ жұлдыз Леброн Джеймс қатысты. Ол ойынды Дэн Шульман және НБА-ның көрнекті ойыншысы Билл Уолтонмен бірге түсіндірді. 2004/05 маусымында Витале жылына шамамен 40 ойынға комментарий берді. Витале ESPN арнасымен 2023/24 колледж баскетбол маусымына дейін келісімшартқа отырды. 2015 жылдың ақпан айында ESPN Виталені Дьюк – UNC баскетбол ойындарын жабудан шеттетіп тастады. Ол 1979 жылдан бері ESPN арнасында көрсетілген Дьюк – UNC командаларының барлық ойындарын түсіндірген. Витале AP Top 25 ерлер баскетбол тізіміне, жыл сайынғы Naismith сыйлығына және John Wooden сыйлығына дауыс береді. Витале 1984 жылғы НБА плей-оффынан бері теледидардағы алғашқы НБА ойынын 2009 жылдың 7 қаңтарында Дэн Шульманмен бірге шақырып берді, осы кезде Майами Хит Денвер Наггетс командасымен өтеді, ESPN өзінің НБА және NCAA командаларын алмастырды. ESPN-нің НБА-ны жабудың алғашқы кезеңінде ол жүйелі түрде ойындарды түсіндірді. 2022 жылдың қаңтарында Витале жоспарланған дауыстық операциядан бұрын дауысын демалдыру үшін маусымның қалған бөлігін демалысқа шығатынын және сол маусымда колледж баскетбол ойындарына түсініктеме бермейтінін мәлімдеді. Ол 2022 жылғы Чемпиондар классикалық ойынына, Кентукки мен Мичиган штатының арасындағы ойынға түсініктеме беру үшін қараша айында эфирге оралды.
Телерадио хабарларын тарату серіктестері
2009 жылға қарай Витале шамамен мыңға жуық ойынға түсініктеме берген. Түсті комментатор Витале көбінесе ойынды баяулап берушілер Майк Патрикпен, әсіресе ACC ойындарында; және Дэн Шульманмен сенбілік Primetime және басқа да ACC емес ойындарда жұптасады. Маусымнан кейін ол студиядағы талдаушы ретінде жүргізуші Ресе Дэвиспен және талдаушылар Джей Билас, Диггер Фелпс, Хьюберт Дэвис және Боб Найтпен бірге көрінеді. Бұрын ол ABC арнасында Кит Джексон, Роджер Твибелл және Брент Масбургермен, сондай-ақ Джим Симпсон, Тим Брандо, Майк Тирико, Дейв О'Брайен, Шон Макдонау және Брэд Несслермен жұмыс істеген. Ол Боб Лей, Джон Сондерс, Тирико және Крис Фаулермен, сондай-ақ Джим Вальваномен студияда да жұмыс істеді.
Бейне ойындар
Дик Витале өзінің атын, дауысын және келбетін 1994 жылғы Sega Genesis колледж баскетбол видео ойынына – Дик Виталедің "Керемет, Сәби!" Колледждік баскетбол ойынына берді, оны Time Warner Interactive әзірледі және сатты, және ол тек АҚШ-та ғана шығарылды. Кейін Витале мен Брэд Несслер 2010 жылға дейін EA Sports-тың NCAA Basketball (бұрынғы NCAA March Madness) видео ойындары сериясы үшін комментатор дауыстарын қамтамасыз етті, содан кейін ол тоқтатылды.
Кино және теледидар
1988 жылы Витале бейсболдан түс комментаторы ретінде эпизодтық рөлде ойнады, "The Naked Gun: From the Files of Police Squad!" фильмінде Курт Гоуди, Джим Палмер, Дик Энберг, Мел Аллен, Тим Маккарвер және Джойс Брэдспен бірге тығыз комментатор кабинасын бөлісті. Ол "The Cosby Show" телесериалының сегізінші маусымындағы "The Getaway" атты эпизодында досы Джим Вальваномен бірге жиһаз тасымалдаушылар рөлінде түсті. Басқа фильмдерде Витале көбінесе өзін-өзі ойнайды және сол фильмдердегі ойдан шығарылған ойындарға комментарий береді.
Жеке өмір
1971 жылы Витале Лорейн Макгратқа үйленді. Олардың екі қызы бар – Терри мен Шерри, сондай-ақ бес немересі бар. 1990 жылдардан бері ол Флорида штатының Лейквуд Ранч қаласында, Тампа шығанағының үлкен аймағында тұрып келеді және Тампа Бэй Буканерс, Лайтнинг және Рейс командаларының белгілі жанкүйеріне айналды. Ол – римдік католик. 2021 жылдың тамызында Витале дәрігерлер анықтаған меланоманы жою үшін емделіп жатқанын хабарлады. Сол жылдың қазан айында Витале дәрігерлерінің оған лимфома диагнозы қойғанын және оған қарсы ем алатынын мәлімдеді. 2021 жылдың желтоқсанында оған дауыс жолдарында қатерлі ісікке дейінгі дисплазия және ойық жаралар анықталды, содан кейін операциядан өткеннен кейін төрт айға дауысынан айырылды. 2022 жылдың тамызында Витале дәрігерлерінің оны "қатерсіз" деп жариялағанын айтты. 2023 жылдың шілдесінде ол көмей қатерлі ісігі анықталғанын және алты апталық сәулелік терапиядан өтетінін хабарлады. 2023 жылдың желтоқсанында Витале тағы да қатерлі ісіктен құтылғанын және денсаулығының жақсы екенін мәлімдеді.