Кіріспе
Гилдерсом – Батыс Йоркширде, Англиядағы ауыл және азаматтық приход. Гилдерсом Лидс қаласы метрополиялық округінің орталығынан 5 миль (7 км) оңтүстік-батысқа қарай орналасқан. Гилдерсом Ауыр Жүнді Ауданның бір бөлігі болып табылады.
Gildersome is a village and civil parish in the City of Leeds metropolitan borough 5 miles (7 km) south west of Leeds city centre in West Yorkshire, England. Glidersome forms part of the Heavy Woollen District.
Орналасқан жері
Тарихи тұрғыдан Йоркширдің Батыс Ридингінің бір бөлігі болған, ол Лидс, Уэйкфилд және Брэдфордтың арасында орналасқан, бірақ LS27 (Лидс) пошта индексі аймағында, ал ауылдың телефон кодтары "0113" – Лидс префиксі. Гилдерсом 1894 жылы құрылған қалалық округ болды. 1937 жылы ол Морли қалалық муниципалитетіне қосылды. 1974 жылы округ таратылып, көршілес аудандармен бірігіп Лидс қаласын құрады. Ауыл халық санағы бойынша әлі де Морли қалалық аймағының бөлігі ретінде есептелсе де, ол техникалық тұрғыдан бөлек және Морли қалалық кеңесі басқару құқығына ие емес. 2004 жылы азаматтық приход құрылды және ауылда енді приходтық кеңес бар. 2011 жылғы халық санағы бойынша осы азаматтық приходтың халқы 5 804 адамды құрады. Гилдерсом Морли Солтүстік сайлау округінде орналасқан, ол Лидс қалалық кеңесіне үш кеңесші және Морли мен Аутвуд парламенттік округін сайлайды. Гилдерсом Лидс ауданының ең жоғары нүктелерінің бірі болып табылады, теңіз деңгейінен 561 фут биіктікте (Харт Хилл). M621 тас жолы M62 тас жолының 27-ші қиылысынан басталады, ол Гилдерсомда орналасқан. A62 Лидс – Хаддерсфилд (Гелдерд жолы) тас жолы да ауылдың жанынан өтеді.
Ыңғайлылықтар
Гилдерсомда кітапхана, дәрігерлік пункт, жылдам тамақтандыру орындары, кір жуу қызметтері және шағын кооператив дүкені сияқты көптеген қызметтер бар. Кітапхананың қасында ойын алаңы орналасқан. Ауылдың орталық алаңында соғыс ескерткіші тұрғызылған. Өз тарихы бойында, ауылдың мөлшеріне қарамастан, әрқашан бірнеше мектеп болған. Қазіргі таңда екі бастауыш мектеп бар: Гилдерсом бастауыш және Бирчфилд бастауыш мектебі. Бұл мектептер аймақтағы жоғары мектептерге оқушылар беретін мектептер болып табылады, себебі ауыл Фарнли академиясы, Морли мектептері (Брунтклифф академиясы және Морли академиясы) арасында орталықтан бөлінген. Гилдерсомда, әсіресе футбол және крикет салаларында, белсенді спорттық қауымдастық бар. Ауыл командасы, Гилдерсом Спёрс, футболдан жасөспірімдерден бастап командаларды жаттықтырып, ойын өткізеді және жыл сайын мерекелік гала ұйымдастырады. Стрит Лейн көшесінің жоғарғы бөлігінде орналасқан крикет клубы ондаған жылдар бойы сәтті жұмыс істеп келеді. 2007 жылы олар рекордты жаңартты: жасөспірімдер командасы 12 сағаттың ішінде әр елде төрт матч ойнады, бұл оқиға жергілікті және ұлттық бұқаралық ақпарат құралдарында жарияланды. 2007 жылдың қыркүйегінде Гилдерсом регби лигасынан CMS Йоркшир лигасының 4-ші дивизионында ойнайтын командамен қатысты.
Этимология
Гилдерсома атауы алғаш рет 1181 жылы Гилдехусум ретінде тіркелген. Ағылшын жер атаулары қоғамының зерттеулері бұл атау ескі норвеж тіліндегі gildi ("мереке, салық, гильдия") және húsum ("үйлер", hús, "үйдің" көпше жақ дөңгелегі) сөздерінен шыққан екенін анықтады. Осылайша, бұл атау бір кезде "гильдия үйлері" деген мағынаны білдірген. Бұл этимология бұрынғы болжамдарды, соның ішінде 1913 жылы Армитаж Гудоллдың атаудың бірінші бөлігі архаикалық солтүстік ағылшын диалектісіндегі gill ("ағын, шатқал, тар аңғар") деген пікірін, сондай-ақ Гилдерсома Голландия жер атауларынан туындаған деген бұрынғы идеяны жоққа шығарады.
Тарих
Ауылдағы алғашқы шіркеу, Гилдерсом баптистік шіркеуі 1707 жылы салынған. Ол жалпы ғибадат ету үшін салынған, сыйымдылығы 250 адамға есептелген. 2007 жылы ғибадат орнының 300 жылдығына орай көптеген мерекелік шаралар мен іс-шаралар өткізілді. 1866 жылы шамамен 2000 фунт стерлингке жаңа капелла салынды, ол бастапқыдан әлдеқайда үлкен болды. Ол 1866 жылдың 2 мамырында ашылды, ал бастапқы ғимарат әлі де сақталған. Дегенмен, соңғы жылдары шіркеу жаңартылды, оған іргелес залдар мен үй-жайлар пәтерлерге айналдырылды. Бастапқы зал жаңа, заманауи интерьермен және жаңа жабдықтармен қайта жаңартылды. Әртүрлі гранттар, еріктілер жобалары және көмектер арқасында зират қоғамдық баққа айналды, ол жергілікті мектеп оқушыларын қоршаған орта мен табиғат туралы білім алуға ынталандырады. Гилдерсомдағы Туртон Холл (қазір үш тұрғын үй) 1700 жылдары жоғары білім беретін көрнекті және бай мектеп болды. Уағыздаушы Джон Уэсли осы залға келіп, уағыз айтқан деген әңгіме бар. Зал 1879 жылы жеке меншікке қайтарылды және қазіргі күні ІІ санаттағы ескерткіш болып саналады, ал аумағында бірнеше ағаштарды қорғау бұйрықтары (TPO) қолданылады. Гилдерсомда бұрын екі толыққанды жұмыс істейтін теміржол станциясы болған. Біреуі 20 ғасырдың басында Уэйкфилдтен Брэдфордқа дейінгі Ұлы Солтүстік теміржол желісінде орналасқан, ол ауылдың үстіңгі жағындағы (Морлиге қарай) жол торабында болды. Бұл станция 1962 жылы тағы бір теміржол станциясымен бірге жабылды. Жақындағы айналма жолдарды ауыстыру кезінде GNR желісіндегі туннель ашылып, кейін қайта жабылды. Екінші теміржол станциясы Румс-Лейнде орналасқан, ол 1900 жылы ашылған Лидс-Хаддерсфилд LNWR "Лидс жаңа желісіне" қатысты. Бұл станция 1923 жылы жолаушылар тасымалы үшін жабылды. Гилдерсом 100 жыл ішінде танымастай өзгерді, ол кезде ауыл көптеген жергілікті шахталармен өркендеген кеншілер қауымы болған. Бастапқы шахталардың көпшілігі, мысалы, Гилдерсом мен көршілес Дриглингтонды бөлетін үлкен аумақ – "браунхиллз" әлі де сақталған. Кеншілерге арналған жағдайлар, оның ішінде тұрғын үйлердің санының артуы бүгінгі күнге дейін сақталған, соның ішінде Стрит-Лейнде салынған қалалық үйлер мен қатарлы үйлер бар. Жердің көп бөлігі кейіннен қайта жаңартылды. Милл-Лейн және оның кейінгі тұрғын үйлері орналасқан жер, аты айтқандай, үлкен өнеркәсіптік аймақ болды, бұл жерде Мейден Миллз салынған. Алғашында бұл зығыр өңдеу зауыты болған, бірақ 1914 жылы өрт шығып, жаңа зауыт салынды. 1974 жылдың 4 ақпанында ауыл мен айналасындағы аймақ M62 автобусының бомбалануынан ұлттық назар аударды: оқиға кезінде сарбаздар мен олардың отбасы мүшелерінің ішінде 12 адам қаза тапты, бұл оқиғаны БАҚ ИРА жасады деп мәлімдеді. 1990 жылдары Гилдерсомдағы бұрынғы өнеркәсіптік жерлердің көп бөлігі тазартылып, тұрғын үйлер салу үшін қайта жаңартылды.