Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
1973 жылғы Атлантикалық тропикалық дауыл
Atlantic tropical storm in 1973
1973 жылғы «Гильда» тропикалық дауыл – субтропикалық циклонға айналған алғашқы тропикалық циклон болып тіркелген. Ол 16 қазанда Кариб теңізінің батысындағы тропикалық толқыннан пайда болды және Кубаға соққанша 70 миль/сағ (110 км/сағ) ең жоғары жел жылдамдығына жетті. Кейін Багама аралдары арқылы баяу жылжып, тропикалық депрессия деңгейіне дейін әлсіреді. 24 қазанда АҚШ-тың шығыс жағалауындағы суық фронттың әсерінен «Гильда» субтропикалық дауылға айналып, өте ірі және күшті болды. Дауыл кейін солтүстік-шығысқа қарай жылдамдап, тропиктік белдеуден шығып, Гренландия маңында тарап кетті. Бұл дауыл алдымен Ямайкаға нөсер жаңбыр әкеліп, алты адамның қаза болуына және топырақ сығуынан зардап шегуіне себеп болды. Куба мен Багама аралдары арқылы өтетін кезінде дауыл аз ғана әсер етіп, тек егінге зиян келтірді. Субтропикалық дауыл ретінде «Гильда» АҚШ-тың шығыс жағалауының көп бөлігінде күшті жел мен биік толқындарды тудырып, жағажайлардың эрозиялануына және жағалаудағы мүліктерге залал келтірді.
Tropical Storm Gilda in 1973 was the first documented tropical cyclone on record to transition into a subtropical cyclone. It formed on October 16 in the western Caribbean Sea from a tropical wave, and strengthened to reach peak winds of 70 mph (110 km/h) before striking Cuba. It later moved slowly through the Bahamas before weakening to tropical depression status. On October 24, with the assistance of a cold front off the coast of the eastern United States, Gilda transformed into a subtropical storm, becoming very large and strong. The storm later accelerated northeastward and became extratropical, ultimately dissipating near Greenland. The storm first brought heavy rainfall to Jamaica, causing six deaths and some damage from mudslides. While crossing Cuba and later the Bahamas, the storm caused little impact, limited to some crop damage. As a subtropical storm, Gilda brought gusty winds and high waves to much of the east coast of the United States, causing minor beach erosion and coastal property damage.
Дауыл тарихы
3 қазанда Африканың батыс жағалауынан тропикалық толқын көтерілді. Ол батысқа қарай қозғалып, 10 қазанда Кариб теңізіне жетті. 13 қазанда Испаньоладан оңтүстік-батысқа қарай Панамаға дейін үлкен аумақта конвекция сақталды, ал келесі бірнеше күнде конвекция ұйымдасып, солтүстік-батыс Кариб теңізінде шоғырланды. 15 қазанда Ямайканың жанында антициклон орналып, желдің қиылысын азайту арқылы жүйе үшін қолайлы жоғары деңгейлі жағдай жасады. Сонымен бірге, Никарагуа жағалауынан солтүстікке қарай бағытталған тропикалық конвергенция аймағынан төменгі деңгейлі ойыс пайда болды. 16 қазанның таңында жүйе Орталық Америка мен Ямайканың арасында кең тропикалық депрессияға айналды. Жаңбырдан жер көшкіндері болды, әсіресе Сент-Эндрю округінде алты үй қирады. Аралдың басқа жерлеріндегі лас көшкіндері мүлікке зиян келтіріп, кейбір жолдарды жарамсыз етті. Ел бойынша алты адам қаза тапты. Дауыл Кубаға елеулі әсер етпеді. Сол кездегі Ориенте провинциясының тауларындағы станцияда желдің жылдамдығы сағатына 95 шақырымға жетті. Кубаның солтүстік жағалауындағы Морон қаласында дауылдан бұрынғы 6 сағатта 155 мм жауын-шашын жауды. Багам аралдарында дауыл күні мектептер жабылып, көптеген кәсіпорындар ерте жабылды. Дауылдың тұрақсыз қозғалысы бірнеше күн бойы жоғары толқындар мен қатты жаңбырларға әкелді. Андрос аралында тропикалық дауыл күшімен жел соғып, Голден-Кейде желдің жылдамдығы 120 км/сағ-қа жетті. Гилданың өтуі бірнеше аралдарда егінге зиян келтірді, бірақ елдегі ақшалай шығын аз болды. Гилда Флориданың оңтүстік-шығысына жақын жерге қарай жылжыса, Солтүстік Ки-Ларгодан Форт-Лодердейлге дейін дауыл туралы ескертулер шығарылды. Флорида жағалауында теңіздің күшті толқындары шамамен 72 сағатқа созылып, жағалаудағы мүлікке орташа зиян келтірді және жағажайлар эрозиясына ұшырады. Үлкен субтропикалық циклонға айналғаннан кейін, Солтүстік Каролина штатының Хатеррас мысынан Массачусетс штатындағы Мерримак өзенінің сағасына дейін әр түрлі уақытта дауыл туралы ескертулер шығарылды. Жағалау бойында қатты толқындар мен жағажай эрозиясы байқалды, ал Солтүстік Каролинадан Нью-Джерсиге дейін дауыл күшті жел соқты. Атлантикалық мұхиттың батысында дауыл қатты жел мен толқындар тудырды. Бір кеме толқынның биіктігі 8,5 метрге (28 фут) жететінін хабарлады, бірақ маңызды теңіз шығындары тіркелмеді. Тропикалық циклоннан экстатропикалық циклонға айналған кезде, Жаңа Шотландия жағалауындағы Сейбл аралында желдің жылдамдығы 119 км/сағ-қа (74 миль/сағ) жетті. Гилда тропикалық дауылдың субтропикалық циклонға айналуының алғашқы тіркелген жағдайы болды; бірнеше субтропикалық циклон тропикалық циклогенезден өтті, бірақ керісінше ешқашан болған емес. Гилдадан бері бірнеше дауыл осы жетістікке қол жеткізді. 1980 жылы тропикалық депрессия тарап, субтропикалық депрессияға айналып, кейін Атлант мұхитында Джордж дауылына айналды. Келесі жылы Жозе тропикалық дауыл өмірінің соңында субтропикалық дауылға айналды, ал 1984 жылы Клаус дауылы Атлант мұхитының батысында субтропикалық дауылға айналды. 2001 жылы Аллисон тропикалық дауыл Техастағы апатты су тасқынынан кейін Мексика шығанағында субтропикалық дауылға айналып, АҚШ-тың оңтүстік-шығысының көп бөлігін кезіп өтті. 2011 жылы Ли тропикалық дауыл Луизианаға жақындағанда субтропикалық дауылға айналды.
A tropical wave moved off the west coast of Africa on October 3. It tracked westward, reaching the Caribbean Sea on October 10. By October 13, a large area of convection persisted from Hispaniola southwestward through Panama, and over the next few days the convection organized and concentrated in the northwestern Caribbean Sea. An anticyclone became established near Jamaica on October 15, which created a favorable upper level environment for the system by reducing wind shear. Around the same time, a low level trough emerged from the Intertropical Convergence Zone, heading north off the coast of Nicaragua. Early on October 16, the system developed into a broad tropical depression about halfway between Central America and Jamaica. The rains produced landslides, particularly in Saint Andrew Parish where six houses were destroyed. Elsewhere on the island, the mudslides caused further property damage and left some roads unpassable. Six people were killed throughout the country. The storm did not have significant impact in Cuba. A station in the mountains of what was then known as Oriente Province recorded winds of 60 mph (95 km/h). The city of Morón, located along the northern coast of Cuba, recorded 6.13 inches (155 mm) of rainfall in the 6 hour period prior to the storm passing the area. In the Bahamas, officials closed schools, and many businesses closed early on the day the storm moved through the country. The storm's stationary motion caused several days of high tides and heavy rains. Tropical storm force wind gusts were reported on Andros Island, and gusts peaked at 75 mph (120 km/h) on Golden Cay. Gilda's passage left crop damage on several islands, although monetary losses in the country were minor. When Gilda was forecast to move near southeastern Florida, gale warnings were issued from North Key Largo to Fort Lauderdale. Rough seas affected the Florida coastline for about 72 hours, causing moderate coastal property damage and beach erosion. After becoming a large subtropical cyclone, gale warnings were issued at various times from Cape Hatteras, North Carolina to the mouth of the Merrimack River in Massachusetts. High surf and minor beach erosion were reported along the coastline, and gale force winds were observed from North Carolina to New Jersey. Over the western Atlantic Ocean, the storm produced strong winds and rough seas. One ship reported a wave height of 28 ft (8.5 m), though no significant marine losses were reported. Around the time of it becoming extratropical, Sable Island off the coast of Nova Scotia recorded a wind gust of 74 mph (119 km/h). Tropical Storm Gilda was notable as being the first observed tropical cyclone to transition into a subtropical cyclone; several subtropical cyclones have undergone tropical cyclogenesis, but never the opposite. Since Gilda, a few other storms accomplished the feat. In 1980, a tropical depression dissipated, reformed as a subtropical depression, and later became Hurricane Georges over the open Atlantic Ocean. The next year, Tropical Storm Jose became subtropical near the end of its duration, and in 1984, Hurricane Klaus became a subtropical storm over the western Atlantic Ocean. In 2001, Tropical Storm Allison, after causing devastating flooding in Texas, became a subtropical storm over the Gulf of Mexico and moved across much of the southeastern United States. In 2011, Tropical Storm Lee transitioned into a subtropical storm while approaching Louisiana.