Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Хетц (әдетте "Жебе" деп аударылады, сонымен қатар Hilonit Tzionit, חילונית ציונית, "Зайырлы сионистік") Израильдегі зайырлы саяси партия болды.
Hetz (, lit. "Arrow", also an acronym for Hilonit Tzionit, חילונית ציונית, "Secular Zionist") was a secularist political party in Israel.
Тарих
Хетц 16-шы Кнессеттің соңында «Шинуи» партиясының тарап кеткенінен кейін құрылды. Авраам Пораз, Томми Лапидтен кейін «Шинуи» партиясының екінші тұлғасы, 2006 жылғы сайлауда партия тізімінің басшысы болу үшін Рон Левинталдан күтпеген жерден жеңіліс тапты. Бұл нәтижеге жауап ретінде Пораз «Шинуи» партиясынан бөлінуге шешім қабылдады. Оған Лапидті қоса алғанда, барлығы 15 депутаттың ішінде тағы он «Шинуи» депутаты қосылды. Олар 2006 жылдың 26 қаңтарында секулярлық фракцияны құрды, бірақ 5 ақпанда Хеми Дорон мен Елиезер Сандберг «Ұлттық үй» партиясын құру үшін жаңа партиядан шықты. Пораз 2006 жылдың қаңтар айында «Хетц» партиясын жаңа партия ретінде құруға тырысты, алайда сайлауға жаңа партияны тіркеу үшін уақыт жетіспеді. Ол «Тафнит» партиясымен одақ құруға тырысты, бірақ олар одан бас тартты. Ақырында партия сайлауға шағын «Азаматтар және мемлекет» партиясымен бірігіп қатысты, сайлау үшін партияның атауы «Хетц» деп өзгертілді. Лапид құрметті лидер ретінде таныстырылды. Дегенмен, «Шинуи» партиясымен (Левинтал басшылығымен сайлауға қатысқан), орталық саяси «Кадима» партиясының құрылуы және «Шинуи» партиясының бұрынғы Кнессетте өз күнтәртібін іске асырудағы сәтсіздігі (коалициядағы екінші ірі партия болғанына қарамастан, олардың сайлауалды уәделерінің көбі орындалмады) партияның көптеген қолдаушыларын жоғалтуына әкеп соқты. Нәтижесінде партия 10,113 дауыс (0.33%) жинады, бұл сайлау шегінен (2%) әлдеқайда төмен болды. Олардың жалғыз қуанышы – 4,675 дауыс (0.16%) алған «Шинуи» партиясын жеңгені болды. 2009 жылғы сайлау алдында партия «Жасылдар» партиясымен бірлескен тізімде қатысатыны және Пораз тізімдегі алғашқы бес орынның бірін алатыны туралы хабарланды. Алайда, келісім кейіннен күшін жойды және «Хетц» партиясы сайлауға қатыспады. 2012 жылы «Хетц» партиясын Ципи Ливни сатып алып, «Хатнуа» партиясының негізін қалады, сонымен қатар партияның банктік шотындағы 1,8 миллион шекельді мұра етті. «Кадима» партиясынан жеті депутат партияға қосылғаннан кейін, Пораз олар енді «Хетцті Кнессетте өкілдік ететінін» мәлімдеді. 2021 жылғы сайлауда «Хетц» партиясы тәуелсіз шағын партия ретінде сайлауға қатысты, бастапқы атауын қайтарумен бірге «Хатнуа» партиясының бюллетень әріптерін (צף) сақтап қалды. Партия ешқандай орын жеңіп алмады.
Hetz was formed in the aftermath of the breakup of Shinui towards the end of the 16th Knesset. Avraham Poraz, Shinui's second in command after Tommy Lapid was unexpectedly beaten in the race to head the party's list for the 2006 elections by Ron Levintal. In response to the result, Poraz decided to break away from Shinui. He was joined by ten other Shinui MKs (out of a total of 15), including Lapid. They formed the Secular Faction on 26 January 2006, though on 5 February, Hemi Doron and Eliezer Sandberg left the new party to establish National Home. Poraz tried to set up Hetz as a new party in January 2006; however, it was too late to register a new party for the election. He tried to form a union with Tafnit, which rejected it. Eventually the party ran with the minor Citizen and State party, which was re branded as Hetz for the elections. Lapid was presented as the honorary leader. However, a combination of the split with Shinui (who also ran in the elections with Levintal as head), the founding of centrist party Kadima and Shinui's lack of progress in implementing their agenda in the previous Knesset (despite being the second largest party in the coalition, hardly any of their campaign pledges had been realised) meant that the party had lost much of its supporter base. Ultimately the party won only 10,113 votes (0.33%), far below the 2% electoral threshold. Their only consolation was beating Shinui, who received only 4,675 votes (0.16%). Prior to the 2009 elections it was announced that the party would be running a joint list with the Greens, with Poraz receiving one of the top five places on the list. However, the agreement was later cancelled and Hetz did not run. In 2012 Hetz was taken over by Tzipi Livni to form the basis of the Hatnua party, also inheriting the NIS 1.8 million in the party's bank account. Once seven MKs defected from Kadima and joined the party, Poraz announced that they now "represent Hetz in the Knesset". Hetz ran independently as a minor party in the 2021 election, bringing back the original name but keeping Hatnua's ballot letters (צף). It did not win any seats.
Идеология
Гетцтің саясаты Шинуи саясатына ұқсас болды, орталықшыл және либералды бағытты ұстанды, сонымен қатар діннен алыс тұруды жақтады. Партия конституция қабылдауға, дін мен мемлекетті бөлуге, азаматтық некеге жол беруге және православиеліктерге артық көмек көрсететін елдің көптеген шараларын (мысалы, ірі балалар жәрдемақысы (көптеген православиеліктер 10 немесе одан да көп балалы), әскери қызметтен босату және есілдерге (йешиваларға) қаржы жұмсау) жоюға уәде берді.
Hetz's policies mirrored those of Shinui in being centrist and liberal with a strong secular leaning. The party promised to introduce a constitution, separate religion and state, allow civil marriage and repeal many of the country's arrangements that they claim strongly benefit the Orthodox population (such as large child benefits (many Orthodox having 10 or more children), exemption from military service and payments to yeshivas).