Кіріспе

Солтүстік Америкадағы бұрынғы британдық аумақтар – 1783 жылдан кейін Солтүстік Америкадағы Британ империясының отарлық аумақтары.

Британдық Америка 1607 жылдан 1783 жылға дейін Америкадағы ағылшын империясының және оның мұрагері Британ империясының отарлық аумақтарын қамтыды. Бұл отарлар ресми түрде Британдық Америка және Британдық Батыс Үндістан деп аталды, Америка Тәуелсіздік соғысында (1775–1783) он үш отардың бөлініп, Америка Құрама Штаттарын құруға дейін. 1783 жылы соғыс аяқталғаннан кейін, «Британдық Солтүстік Америка» термині Ұлыбританияның Канада, Британдық Батыс Үндістанның әртүрлі аралдық аумақтары, Белиз және Гайанадағы қалған иеліктеріне қатысты қолданылды. «Британдық Солтүстік Америка» термині 1783 жылы қолданылған, бірақ 1839 жылы жарияланған және Дурхам баяндамасы деп белгілі болған Британдық Солтүстік Американың істері жөніндегі есептен кейін одан да көп қолданылды.

Императорлық тарих

1607-1670 жылдары аралығында Америкада бірнеше ағылшын колонияларын жеке тұлғалар мен компаниялар құрды, олардың инвесторлары өздерінің қаупінен пайда табуды күтті. Оларға Джеймс I, Карл I және Карл II патшалары, сондай-ақ британ Парламенті коммерциялық жарғылар берді. Кейіннен көптеген колониялар құрылды немесе патшалық колонияларға айналдырылды. 1607 жылы Лондон компаниясы (толық атауы Лондонның Виргиния компаниясы, бірақ көбінесе «Виргиния компаниясы» деп танылды) Джеймс өзенінің бойында, Чесапик шығанағынан жоғары орналасқан Джеймстаунда алғашқы тұрақты елді мекенді құрды. 1609 жылы «Sea Venture» кемесінің қазасынан кейін Сомерс аралдары (немесе Бермуда аралдары), Кейп Хатерастан 640 шақырым қашықтықта, Виргиния компаниясының де-факто иелігіне өтті. 1612 жылы компанияның жарғысы архипелагты ресми түрде қамту үшін ұзартылды, және «Sea Venture» кемесінен қалған үш адамға қосылу үшін отарлаушылар жіберілді (сондай-ақ Сомерс аралдары компаниясы болатын компанияның жоспарлары басталды). 1620 жылы Жаңа Англияда паломниктер Плимут елді мекенін құрды. 1634 жылы ағылшын католиктері Сесил Калверт, екінші лорд Балтимор басшылығымен Мэриленд провинциясына қоныстанды. 1660 жылдан бастап Лондон қаласындағы Оңтүстік департамент деп аталатын мемлекеттік департамент барлық колонияларды басқарды, оған құпия кеңестің комитеті – Сауда және плантациялар кеңесі де кірді. 1768 жылы Парламент Америка үшін арнайы мемлекеттік департамент құрды, бірақ ол 1782 жылы Ішкі істер министрлігі Британдық Солтүстік Американың Шығыс Канададағы, Флоридадағы және Вест-Индиядағы қалған иеліктеріне жауапкершілікті алған кезде таратылды. Британдық Америка 1763 жылғы Париж келісімімен үлкен аумақтарға ие болды, ол Америкадағы француз және үнді соғысын және Еуропадағы жеті жылдық соғысты аяқтады. 1775 жылы Америка Тәуелсіздік соғысы басталғанда Британ империясы Солтүстік Америка құрлығында 23 колония мен аумақты қамтыды. 1783 жылғы Париж келісімімен Тәуелсіздік соғысы аяқталды, және Ұлыбритания осы аумақтың көп бөлігін жаңадан құрылған АҚШ-қа жоғалтты. Сонымен қатар, Ұлыбритания Шығыс және Батыс Флориданы Испания Корольдігіне берді, ол өз кезегінде оларды 1821 жылы АҚШ-қа берді. Багам аралдарының Атлантикалық архипелагы әкімшілік жағынан Солтүстік Америка құрлығымен біріктірілген, бірақ Флорида аралдары жоғалғаннан кейін Кариб теңізіндегі британдық колониялармен – Британдық Батыс Индиясы ретінде біріктірілді. Солтүстікке қарай қалған колониялардың көпшілігі (континентальдық колониялар мен Бермуд аралдарын қоса алғанда, ең жақын құрлық Солтүстік Каролина болды, ал ең жақын басқа британдық аумақ Жаңа Шотландия болды) 1867 жылы Канада доминионын құрды, Ньюфаундленд колониясы (1907 жылдан 1934 жылға дейін Ньюфаундленд доминионы болған, кейін колонияға қайта оралған) 1949 жылы Канаданың тәуелсіз одақтастық әлеміне қосылды, ал Бермуд, императорлық әскери-теңіз бекінісі және Батыс жарты шардағы ең маңызды британдық әскери базаның рөліне көтерілді (оның орналасуы, Жаңа Шотландияның оңтүстігінде және Британдық Виргин аралдарының солтүстігінде, және 19-ғасырда өзінің ең жақын көршісі, АҚШ-қа қарсы теңіз және десант операциялары үшін ыңғайлы орналасқан) бүгін де Британдық теңізден тыс аумақ ретінде сақталып қалды. Кариб бассейнінде Британдық Батыс Индиясы және басқа да еуропалық қант колониялары Атлантикалық құл саудасының орталығы болды.