Кіріспе

Техас штатындағы латын католик шіркеуінің юрисдикциясы, АҚШ

Амарилло епархиясы (Dioecesis Amarillensis) – АҚШ-тың Техас Панхандл аймағындағы католик шіркеуінің латын шіркеуіне қарасты епархия. Бұл Сан-Антонио митрополиттік архиепископтығының қарауындағы (суфрагандық) епархия. Амарилло епархиясының бас шіркеуі – Амариллодағы Әзіз Мария соборы. 2023 жылғы мәлімет бойынша, Амарилло епископы – Патрик Зюрек.

1903 жылдан 1941 жылға дейін

Папа Пий XI 1926 жылғы 3 тамызда Амарилло епархиясын құрды, оның аумағы Даллас және Сан-Антонио епархияларынан бөлініп алынды. Жаңа епархияның құрамына Техастың солтүстігіндегі кең аумақтар кірді. Рим папасы Рудольф Геркен әбізді Даллас қаласынан Амарилло епархиясының алғашқы епископы етіп тағайындады. Амариллода қызмет еткен кезінде Геркен отыз бес шіркеудің салынуын қадағалады. Ол сондай-ақ Амариллодағы Прайс Мемориал колледжін құрды және оның алғашқы президенті болды. 1933 жылы Геркен Санта-Фе архиепископы болды. 1934 жылы Пий XI Лос-Анджелес епархиясының Роберт Люси ділмбасын Амарилло епархиясының екінші епископы етіп тағайындады. Ол "Техас Панхендл Реестрін" епархиялық газет ретінде жариялады. 1941 жылы Люси Сан-Антонио архиепископы болып көтерілді. Сол жылы Папа Пий XII Сан-Антонионың Лоренс ФицСимон монсеньорын Амарилло епархиясының келесі епископы етіп тағайындады.

1941 жылдан 1980 жылға дейін

Фицсимонның 17 жылдық епископтық қызметі кезеңінде епархиядағы шіркеулердің, дін қызметкерлерінің, мектептердің және мекемелердің саны екі еседен астамға өсті. 1945 жылдың қыркүйегінде, Екінші дүниежүзілік соғыс аяқталғаннан кейін, Фицсимон АҚШ конгрессмені Фрэнсис Э. Уорлиге хат жолдап, Техас штатының Херефорд қаласындағы итальяндық әскери тұтқын лагеріндегі жағдайға наразылық білдірді. Фицсимон 1945 жылдың шілдесінде лагерьге барып, тұтқындардың нашар сапалы және жеткіліксіз азық-түлік алып жатқанын көрді. Олар оған күзетшілердің ұрып-соғуы және басқа да зорлық-зомбылық көрсетулері туралы айтты. Фицсимон 1958 жылы қайтыс болды. Көмекші епископ Джон Морковский 1958 жылы Пий XII тағайындаған Амарилло епархиясының келесі епископы болды. 1961 жылы Ватикан Амарилло епархиясынан 21 округті бөліп алып, Сан-Анджело епархиясын құрды. 1963 жылы Папа Иоанн XXIII Форт-Уорт епархиясының монсеньоры Лоуренс Де Фальконы Амариллоның бесінші епископы етіп тағайындады. Де Фальконың 16 жылдық қызметі кезеңінде Екінші Ватикан соборының реформаларын іске асыруға жұмыстады, діни кеңестер мен дін қызметкерлері, монахтар және дьякондар сенаттарын құрды. Сондай-ақ ол епархиялық қарызды азайтты, бірақ бірнеше мектептер мен ауруханаларды жабуға мәжбүр болды. Де Фалько 1979 жылы денсаулығының нашарлауына байланысты зейнетке шықты.

1980 жылдан қазіргі уақытқа дейін

1980 жылы Папа Иоанн Павел II Амарилло қаласынан Лерой Маттиесенді сол епархияның епископы етіп тағайындады. 1981 жылы Пантекс зауытында нейтронды бомба құрастыруға наразылық білдіріп, Маттиесен ондағы жұмысшыларды наразылық ретінде жұмыстан кетуге шақырды. Оның шақыруына ешкім құлақ қоймаған. 1983 жылы Ватикан Амарилло епархиясының оңтүстік бөлігінен 23 округті алып, Любок епархиясын құрды. Маттиесен 1997 жылы зейнетке шықты. Амариллоның келесі епископы Сан-Антонионың көмекші епископы Джон Янта болды, оны 1997 жылы Иоанн Павел II тағайындады. Янта 2008 жылы зейнетке шықты. 2023 жылғы мәлімет бойынша Амарилло епископы – Сан-Антониодан Патрик Зюрек, оны 2008 жылы Папа Бенедикт XVI тағайындаған.

Жыныстық қатынас

Епископтық қызметін атқару кезінде Епископ Маттиесен жыныстық құқық бұзушылыққа қатысты айыптаулардан кейін емделген сегіз діни қызметкерді Амарилло епархиясына қабылдады. Ең көп дау тудырған тұлғалар Джон Салазар мен Эд Графф болды. 1987 жылы Салазар Лос-Анджелес архиепископтығында екі жасөспірім ұлға зорлық жасағаны үшін Калифорнияда түрмеге қамалды. Лос-Анджелес архиепискобы Роджер Маони Маттиесеннің Салазарды қабылдағанын естігенде, Ватиканға ескерту хаты жіберді. Маттиесен Маонидің шақыруын елемеді. Графф жыныстық зорлық-зомбылық бойынша бірнеше айыптауларға байланысты Аллентаун епархиясынан босатылды. Маттиесен Граффты Амарилло епархиясына қабылдағаннан кейін, епископ Томас Уэлш Маттиесеннің Граффты ауыстырудың жөн-жақтары туралы одан кеңес сұрамағанына алаңдаушылық білдірді. 2002 жылдың қыркүйегіне қарай, жыныстық зорлық-зомбылыққа қатысты айыптаулар бойынша сегіз діни қызметкер епархиядан кетті. 2003 жылы епархия Геррерадан жүкті болған әйелдің сот ісін шешті, балаға шамамен 27 000 доллар жұмсады. 2004 жылдың қараша айында епархия екінші сот ісін шешіп, 50 000 доллар төледі. Айыптаушы әйел Херрераның онымен заңсыз қарым-қатынас жасағанын мәлімдеді. 2004 жылы Маттиесен қызметінен шеттетуге ұшыраған үш діни қызметкерге жеке қаржы жинауды бастағанда дау тудырды. 2019 жылдың қаңтарында епархия жыныстық зорлық-зомбылыққа қатысты сенімді айыптаулар бар 30 діни қызметкердің тізімін жариялады.

Білім

Амарилло епархиясында Амарилло қаласындағы Қасиетті Крест католик академиясы сияқты бір жоғары мектептің, төрт бастауыш мектептің және бір балабақшаның бар.