Кіріспе

Американдық теориялық физик Игорь Р. Клебанов (И́горь Ромáнович Клеба́нов; Ігор Романович Клєбанов; 1962 жылдың 29 наурызында туған) – американдық теориялық физик. 1989 жылдан бері ол Принстон университетінде профессор болып жұмыс істейді, қазіргі таңда физика бойынша Юджин Хиггинс профессоры және Принстон Теориялық Ғылым Орталығының директоры. 2016 жылы Ұлттық ғылым академиясының академигі болып сайланды. 2022 жылдан бастап ол Confinement және QCD Strings бойынша Simons ынтымақтастығының директоры.

Өмірбаян

Клебанов Харьков қаласында өсті және 16 жасында ата-анасы мен әпкесімен бірге АҚШ-қа эмиграциялады. Ол 1982 жылы MIT-де (1982 жылғы түлектер тобы) бакалавр білімін алды және 1986 жылы Принстон университетінде Куртис Калланның студенті ретінде философия докторы ғылымын қорғады. Дипломдық жұмысында ол адрондардың Skyrme моделіндегі жетістіктерге үлес қосты, соның ішінде Skyrmion кристалы туралы алғашқы мақала жариялады. Клебанов SLAC Теориялық тобында постдокторант ретінде жұмыс істеді. Оның сап теориясына қосқан негізгі үлесі екі өлшемді саптарға матрицалық модельдер тәсілдерінде, бран динамикасында және өлшегіш теория-гравитация дуалдығында жатыр. Оның 1996-97 жылдардағы супергравитациядағы брандар арасындағы қатынастар және олардың өлшегіш теориялық сипаттамасы туралы жұмысы өлшегіш теория-гравитация сәйкестігін болжады. Клебановтың 1998 жылғы дипломдық студенті Стивен Губсер және Александр М. Поляковпен бірлескен жұмысы, AdS/CFT дуалдығының нақты тұжырымын жасады және бұл жұмыс теориялық жоғары энергетикалық физикадағы ең көп сілтеме жасалған мақалалардың бірі болып табылады. Клебанов пен оның әріптестерінің D-брандар туралы жариялаған бірнеше мақалалары каскадтық өлшегіш теорияның ашылуына әкелді. Оның дуалды бұрылысқан мойны түс шектеуінің және хиральдық симметрияның бұзылуының геометриялық сипаттамасын ұсынады; ол космология және бөлшектер физикасы үшін модельдер құруда қолданылды. 3 өлшемді критикалық O(N) моделі мен 4 өлшемді AdS кеңістігіндегі бозондық жоғары спиндік өлшегіш теориясы арасындағы байланыс Клебанов-Поляков сәйкестігі деп аталады. Клебановтың соңғы жұмыстарының ішінде шектеулі өлшегіш теориялардағы Энтангельмент энтропиясы, Ренормализация тобы ағыны үшін F теоремасы, үлкен N тензорлық модельдер, сыни құбылыстардың өріс теориялық сипаттамалары және топтық инварианттық күйлер түріндегі кванттық көп денелік жаралар бар.