Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Швед армиясының офицері, саясаткер және жазушы (1760–1835)
Swedish army officer, politician, and writer (1760–1835)
Георг Адлерспарре графы (28 наурыз 1760 – 23 қыркүйек 1835) – Адлерспарре әулетінен шыққан швед армиясының қолбасшысы, саясаткер және жазушы. Ол 1809 жылғы төңкерістің жетекшісі болды, нәтижесінде Швеция королі Густав IV Адольф тақтан түсті.
Count Georg Adlersparre (March 28, 1760 – September 23, 1835) was a Swedish army commander, politician and writer from the Adlersparre family. He was the leader of the Coup of 1809, leading to the deposition of King Gustav IV Adolf of Sweden.
Өмірбаян
Адлерспарре Ховермода (қазір Берг муниципалитеті, Йемтланд округі) дүниеге келді. 15 жасында әскерге қабылданып, 1791 жылы король Густав III-тен норвегиялықтарды көтеріліс жасауға шақыру туралы құпия тапсырма алды. Король қайтыс болғаннан кейін ол әскерден кетіп, жазу және саясатқа берілді. 1797–1801 жылдары «Läsing i blandade ämnen» мерзімді басылымын шығарды. Оның либералдық рухы үкімет тарапынан күдік тудырды. 1802 жылы Швед Корольдік ғылым академиясының мүшесі болып сайланды. 1808 жылы ол қайтадан әскерге қайтып, т.б. «батыс армиясы» деп аталатын әскер бөлігіне қолбасшылық етті. Ұзақ өтпей, ол подполковник шеніне көтерілді. Ол Густав IV Адольфқа қарсы офицерлер мен ақсүйектердің, оның ішінде Карл Йохан Адлеркрейцтің қатысқан құпия жоспарының жетекшісі болды және әскерімен Стокгольмге жорық жасап, 1809 жылғы төңкеріске бастама берді. 1810 жылдан 1824 жылға дейін Скараборг округінің губернаторы болды, содан кейін отставкаға шықты. Төңкерістен кейін ол либералдық көзқарастарына қарамастан, жаңа күшті монархияны қолдады. 1831 жылы ол құпия мемлекеттік құжаттарды жариялағаны және түрлі швед принцтерімен жеке хат алмасуына байланысты дауға түсті, және ол бұл ісіне өкінген жоқ. Өмірінің соңғы 25 жылын Вәрмландтағы Кристинехамн муниципалитетіндегі Густафсвик поместьесінде өткізіп, 1835 жылы қайтыс болды.
Adlersparre was born in Hovermo (now a part of Berg Municipality, Jämtland County). Having entered the army at the age of 15, he received from King Gustav III, in 1791, a secret commission to excite the Norwegians to rebellion. After the death of the king, he left the army and devoted himself to writing and politics. In 1797–1801, he published the periodical Läsing i blandade ämnen. The liberal spirit in which he conducted it brought upon him the suspicions of the government. In 1802, he was elected a member of the Royal Swedish Academy of Sciences. In 1808 he once again joined the military and received the command of a part of the so called western army. Shortly thereafter he was promoted to therank of lieutenant colonel. He was the leader of a conspiracy of officers and noblemen, among them Carl Johan Adlercreutz, against Gustav IV Adolf and triggered the Coup of 1809 by marching with his army to Stockholm. He was governor of Skaraborg County from 1810 until 1824 when he resigned. After the coup he supported the new strong monarchy, notwithstanding the liberality of his sentiments. In 1831 he was involved in a controversy for publishing allegedly secret state documents and his private correspondence with various Swedish princes, actions for which he remained unrepentant. He spent the last 25 years of his life residing in Gustafsvik Manor in Kristinehamn Municipality, Värmland, where he died in 1835.