Кіріспе

Ферменттер класы

Сфингозинкиназа (SphK) – сфингозиннен сфингозин-1-фосфатын (S1P) түзетін, консервацияланған липидкиназа. Сфинголипидтердің метаболиттері, мысалы, керамид, сфингозин және сфингозин-1-фосфат, түрлі жасушалық процестерге қатысатын липидтік екінші хабаршылар болып табылады. SphK-ның екі түрі бар: SphK1 және SphK2. SphK1 эукариоттық жасушалардың цитозолында табылады және белсендірілген кезде плазмалық мембранаға миграциялайды. SphK2 ядрода орналасқан.

Функция

S1P әртүрлі жасушалық процестерді реттейтіні көрсетілген. Ол екі функциялы липидтік сигналдық молекула ретінде сипатталған. Бір жағынан, ол клеткадан тыс түрде әрекет етеді, бес түрлі S1P рецепторларына байланысады, бұл рецепторлар әртүрлі G ақуыздарымен жұптасып, жасушаның өсуі мен тіршілік етуінен бастап, қабыну медиаторларының синтезі сияқты эффекторлық функцияларға дейін, әртүрлі биологиялық функцияларды реттейді. Екінші жағынан, ол жасуша ішіндегі екінші хабаршы ретінде де әрекет етеді, бірақ оған жасуша ішінде байланысатын молекулалық мақсаттар әлі анықталған жоқ. S1P-нің жасушалар мен тіндердің түрлі функцияларындағы рөлі белгілі, оның ішінде жасушалардың тіршілік етуін және қозғалысын реттеу, ангиогенез және қабыну реакциялары. Сондықтан, сүтқоректілерде сфингозиннің АТФ-қа тәуелді фосфорилирлеуі арқылы S1P-ні өндіретін 1 және 2 типті сфингозин кинезалары (SphKs) зор қызығушылық тудырды.

Сфинголипидтердің метаболизмі

Сфинголипидтер – барлық эукариоттық жасушалардың кең таралған мембраналық құрамдас бөліктері болып табылады. Жалпы алғанда, сфинголипид (SL) термині керамидтің (Cer) 1 OH тобына бекітілген бас тобынан тұратын липидтердің кез келгенін білдіреді. Керамидтер сфингоидті негізден тұрады, ол көбінесе N-ацилденген ұзын тізбекті негіз (LCB) деп аталады. LCB-лердің де ново синтезі палмитоил-CoA мен сериннің конденсациялануынан басталып, 3-кетосфинангин (1-суретті қараңыз) түзеді. Бұл өнім содан кейін дигидросфингозин (дигидро Sph; 2-амино-1,3-дигидроксиоктадекан) деп те аталатын сфинганинге дейін тотығып кешіріледі. 14-ден 26 көміртегі атомынан тұратын май қышқылы тізбегі 2-амино тобымен амидтік байланыс арқылы қосылып, дигидроцерамид (дигидро Cer) құрайды. Фосфохолин немесе көмірсулар сияқты бас топты 1 OH тобына қосу арқылы сфинголипид түзіледі, бірақ жоғары эукариоттардың көптеген сфинголипидтері LCB-нің қосымша модификацияларын қамтиды.

Танымал мәдениет

"The West Wing" сериалының үшінші маусымдағы "100,000 Airplanes" эпизодында сфингозинкиназа ферменті, көрінеу, "қатерлі ісіктің өсуіне барлық сигналдық жолдарды басқаратын фермент" деп сипатталады. Осы туралы естігеннен кейін, сериалдың басты кейіпкері, президент Джозиа Бартлет, қатерлі ісікті емдеу үшін "Аполлон" бағдарламасын іске қосуды қарастырады.