Кіріспе

Австралия армиясының жаяу әскер батальоны

11-ші батальон – Австралия армиясының батальоны, Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде Бірінші Австралия Императорлық күштері үшін құрылған алғашқы жаяу әскер бөлімдерінің бірі. Бұл батальон Батыс Австралияда жұмылдырылған алғашқы бөлім болды. Перттегі қысқа оқудан кейін батальон Мысырға аттанды, онда төрт ай бойы қарқынды дайындықтан өтті. 1915 жылғы сәуірде батальон Галлиполи түбегіне шабуылға қатысып, Анзак шығанағына түсті. 1915 жылғы тамызда батальон Лоун Пайн шайқасында күш көрсетті. Галлиполиден шыққаннан кейін батальон Мысырға қайтып оралды, онда 51-ші батальонды құруға көмектесу үшін бөлінді. 1916 жылғы наурызда батальон Франция мен Бельгиядағы Батыс майданға жөнелтілді, онда 1918 жылғы қарашаға дейін окоп соғысына қатысты. Батальон 1919 жылы таратылды, бірақ 1921 жылдан бері бірнеше рет резервтік бөлімше ретінде қайта құрылып, біріктірілді, бастапқыда 11-ші батальон (Перт қаласы полкі) ретінде, ол Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Жапонияға қарсы Жаңа Британияда қысқа науқан жүргізді. Бастапқы 11-ші батальонның дәстүрін сақтаған басқа бөлімшелерге 11-ші/44-ші батальон (Перт қаласы полкі), «А» (Перт қаласы) ротасы, 1-ші батальон, Корольдік Батыс Австралия полкі және қазіргі 11-ші/28-ші батальон, Корольдік Батыс Австралия полкі кіреді.

Құрылу

11-ші батальон 1914 жылғы 17 тамызда, 4 тамызда соғыс жарияланғанынан кейін екі аптадан аспайтын уақыт өткен соң құрылды. Ол Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде еріктілерден құрылған алғашқы жаяу әскер бөлімдерінің бірі болды. 9-шы, 10-шы және 12-ші батальондармен бірге полковник Эвен Синклер МакЛеганның 3-ші бригадасын құрады, ол 1-ші дивизияға бекітілді. Батыс Австралияда құрылған алғашқы батальон, подполковник Джеймс Лайон Джонстон басшылығымен, 11-ші батальон Батыс Австралиядағы Блэкбой төбесінде шоғырланды. Штаттың түкпір-түкпірінен, әсіресе Перттен және алтын өндіріс аймақтарынан сарбаздар жиналды, жаңа келгендердің көпшілігі бұрынғы жұмысшылар, шаруалар немесе кеншілер еді. Алғашқы тізімге алынғандардың 73 пайызы Австралияда туған, ал қалғандары негізінен Англияда туған, ал қалғандары Британ аралдарының басқа аймақтарынан келген. 24 қыркүйекке дейін батальон 1023 офицер мен қатардағы әскерден тұратын штаттық санын толықтырды. Құрылған кезде батальон "А" мен "Н" әріптерімен белгіленген сегіз атқыштар ротасынан және байланыс, көлік, медициналық және пулемет бөлімдері бар штаб ротасынан тұрды. Батальонның көптеген сержанттары және кіші офицерлері ұзақ жылдар бойы Азаматтық күштерінде немесе тұрақты әскерде қызмет еткен. Кейбіреулері Бұэр соғысында Оңтүстік Африкада шайқасқан, ал басқалары бұрын Британ армиясында қызмет еткен. Бастапқы жаттығулар Батыс Австралиядағы Бельвюде өтті, ал қазан айының соңында батальон Фримантль портынан теңізге шықты. Алғашқыда Ұлыбританияға, жаттығуды аяқтау үшін бару жоспарланған, бірақ Кокос аралдары мен Коломбода тоқтағаннан кейін, Ұлыбританиядағы жаттығу лагерьлерінде тығыздыққа байланысты бұйрық өзгертілді. Желтоқсан айының басында батальон Мысырдың Каир қаласындағы Мена лагеріне жетті. Мұнда батальонның сегіз ротасы Британ армиясының штаттық құрамына сәйкес төрт ротаға қайта ұйымдастырылды және қосымша жаттығулар жүргізілді. Батальон 1915 жылдың наурыз айының басына дейін Мысырда болды, содан кейін Александриядан Эгей теңізіндегі Лемнос аралына Анзак шығанағына шабуылға дайындық үшін аттанды.

Анзак шығанағына қону

1915 жылы 24 сәуірде батальон Саффолктан түсіп, Дарданелл бұғазындағы Галлиполиге бағытталған "Галлиполи" кемесіне мінді. 25 сәуір күні таңғы сағат 4:30-да батальонның "А" және "С" роталары Ари Бурну төбесінен солтүстікке қарай, Балықшы үйінен оңтүстікке шамамен бір миль жердегі Солтүстік жағаға, бірінші толқынның сол қанатына қонды. Ауыр пулемет пен мылтық атысының астында батальон жартастарды басып алып, түріктерді кері шегіндірді. Дегенмен, батальон қону кезінде дезорганизацияға ұшырап, басқа бөлімдермен араласып кетті. Батальонның шағын топтары Австралия майданының бойымен үздіксіз атысқа қатысты. Батальонның аға офицерлерінің бірі, майор Эдмунд Дрейк Брокман, шашыраған әскерлерді батальондары бойынша реттеуге тырысты: 9-шы рота оң жақта, 10-шы рота ортада және 11-ші рота сол жақта. Осы уақытта батальонның екінші бөлігі бірінші толқыннан солтүстікке қарай, бірінші толқыннан хабардар болып, толық дайындықпен күтіп отырған түріктердің ауыр пулемет атысына түсті. Келесі бірнеше күнде батальон түріктердің қатты атысы астында бірінші және екінші биіктіктерде бекінді. Зардап көп болды, бірақ қорғаныс шебі құрылды. 30 сәуірде батальон кері шақырылып, жағажайдағы резервке ауыстырылды. Келесі күні ол майданның бұрынғы бөлігін қайта басып алды. Осы кезде батальонда 450 адам болды. 1 мамырға дейін батальонға 30 офицер мен 940 қатарлы әскер қонды.

Габа-Тепеге шабуыл

1915 жылдың 4 мамырында капитан Реймонд Лийн мен инженерлер тобы бастаған батальонның 100 адамынан тұратын топ, Анзак шығанағы маңындағы австралиялық позицияларға артиллериялық оқты бақылау үшін пайдаланылған Габа-Тепедегі түрік бекінісіне сәтсіз шабуыл жасады. Түрік әскері қарсыластарға ауыр оқ жаудырып, оларды кері шегінуге мәжбүр етті. Австралиялықтар төрт сарбазын, оның ішінде бір офицерін жоғалтты, ал тағы 19-ы жараланды. Бұл рейд АИФ-тың соғыстағы алғашқы шабуылы болды. Осы кезде батальон 38 адамның қаза тапқанын, 200 адамның жараланғанын және 197 адамның жоғалып кеткенін есептеді. 15 мамырда батальон 244 жаңа сарбаз алды, осылайша жалпы саны 23 офицер мен 723 қатарлы сарбазға жетті. 6 тамызда батальон Лон Пайн шайқасы кезінде "Лийн траншеясы" деп аталған траншеядағы түрік әскерінің қарсы шабуылын тойтарды. Екі тараптан да көп шығын болды. Батальон 41 сарбазын қаза қылды, 94-і жараланды, 19-ы жоғалып кетті. Айдың соңына қарай 11-ші батальонның салмағы, алты күшейту партиясын алғаннан кейін де, 500-ден астам адамға, шамамен штаттық санының жартысына дейін азайды. Келесі айда Лиан Джонстон бригада командирі болып тағайындалғанда батальон басшылығы Лийнге берілді. Сарбаздардың денсаулығы нашарлаған сайын батальонның саны 300-ден асты. Қазан айында қыс кірісіп, ауыр жаңбыр жауды, жағдай одан да қиын болды.

Қайтарып алу

Қараша айында батальон 5-ші Жеңіл Атты әскерін "Чатэм Пост" маңында қолдады, 9-шы батальонмен бірге Анзак шығанағынан шығарылғанға дейін. Шығару 14-і күні жоспарланған, бірақ нашар ауа райының салдарынан 1915 жылдың 16-17 қарашасына дейін кешіктірілді. Анзак шығанағынан Лемносқа барып, жеті ай траншеяда болғаннан кейін Сампи лагерінде демалды. Батальонның соғыс күнделігінде осы кезеңде Лемнос аралындағы ауа райының нашарлығы туралы жазылған, онда "Мудрос әскерді демалысқа жіберу үшін өте қолайсыз жер сияқты" деп көрсетілген. Осы демалыс кезінде батальон дифтерияның бірінші және жалғыз жағдайын тіркеді, одан кейін бүкіл бригада карантинге жабылды. 17 желтоқсанда батальонның науқандағы соңғы қазасы, қарапайым сарбаз Хейс менингиттен қайтыс болды. Батальон науқан барысында барлығы 353 адамды жоғалтты.

Батыс майдан

1916 жылдың басында батальон «Британ императрицасы» кемесімен Александрияға аттанды. Александриядан пойызбен Талл-эль-Кабирге жетті. Осы кезде батальон Суэц каналын күзету үшін Австралиядан 367 сарбаз алды, содан кейін Гебель-Хабита маңында қорғаныс міндеттерін атқаруға кірісті. Ақпан айында АИФ қайта ұйымдастырылып, кеңейтілді. Осының нәтижесінде, тәжірибелі батальондар жаңа батальондарға кадр беру үшін бөлінді және осы процестің бір бөлігі ретінде 11-ші батальон 51-ші батальонға жұмыскерлерді берді, жаңа батальонға жұп нөмірленген бөлімдерін жіберді. Осы уақытта батальон тікелей отты қолдау үшін төрт «Льюис» пулеметін алды. 1916 жылдың 30 наурызында АИФ-тың жаяу әскер дивизиялары Еуропаға ауыстырылғанда, батальон Александриядан «HMT Corsican» кемесімен жолға шықты. 5 сәуірде Францияның Марсель қаласына жетіп, содан кейін пойызбен Флетреге көшірілді, онда 19 сәуірге дейін орналасты, сосын Саилиге көшіп, 25 сәуірде Анзак күнін атап өтті. Мамыр айының ортасында, Еуропа майданына дайындалу үшін бейімделу және оқу кезеңінен кейін, 11-ші батальон 27 офицер мен 929 қатарлы сарбаздан тұратын күшпен Флербай секторындағы Петион маңындағы алдыңғы қатарға көтерілді. 25 мамырда барлық қатардағы 69 сарбаздан тұратын қосымша күш келді, ал 30 мамырда батальон Батыс майданында алғашқы шайқас тәжірибесін алды. Сол күні кешке неміс артиллериясы Кордоннери айналасындағы одақтас әскерлеріне шабуыл жасамас бұрын, одақтастардың шебін бомбалады, содан кейін жаяу әскер 11-ші батальонның бекінісіне шабуыл жасады. Соңынан болған шайқаста 11-ші батальон төрт сарбазын тұтқынға алды, 37 сарбазы қаза тауып, 70 сарбазы жараланды.

Позиер және Муке фермасы

Маусым айы бойы 11-ші батальон майданға қолдау көрсету үшін жіберілді, сондай-ақ оның қатары толықтырылды. Осы кезеңде батальонның өзіндік оттық қолдауы екі қосымша Льюис пулеметімен күшейтілді. Келесі айда олар Соммаға жетіп, Позьер маңындағы шайқастарға қатысты. 19 шілдеде Альбертке газ шабуылы кезінде келген батальон келесі екі күнді шабуылға дайындалуға, окоптарды жақсартуға және жасырын қоймалар құруға жұмсады, осы уақытта оларға қарсы ауыр артиллериялық оқ жаудырылды. 23 шілдеде түн ортасынан аз бұрын шабуыл басталды және үлкен шығынмен аяқталды. Ауыр қаза тапқандарға қарамастан, 11-ші батальон алдыңғы неміс окоптарын басып алды және шайқастың қаусақтарында өздерінің жеткен нәтижелерінен асып, Позьерге еніп, одан әрі жылжыды, соның салдарынан жақын арадағы шайқастарға қатысты. Бес артиллериялық құралды басып алғаннан кейін, батальон офицерлері мен сержанттары шабуылды бақылауға алып, батальонды алғашқы мақсатына қарай қорғаныс шебіне қайтарды. Таң атқанда батальонның қарауылдары ауылға қайта кіріп, қираған ғимараттардың астындағы жертөлелерді тазартып, 40-тан астам тұтқынға алды. 24-25 шілде түнде австралиялықтар қайтадан шабуыл жасады, бірақ жаңа қорғаныс шебін орнатып болғаннан кейін, 11-ші батальон достық және жаудың оқ жаудыруынан ауыр зардап шегіп, кері шегінуге мәжбүр болды. 25 шілде күні таңертең неміс артиллериясынан тағы да шығынға ұшырады. Неміс жаяу әскері батальонның оң жағына қарсы шабуыл жасады, бірақ австралиялықтар өздерінің позицияларын ұстап тұрды. Олар күні бойы желіде тұрды, содан кейін 3-ші бригаданың 5-ші бригадасымен алмастырылды, 19-шы батальон келді. 19 офицері мен 512 қатардағы сарбазы қаза тапқан, жараланған немесе жоғалған батальон 3-ші бригаданың барлық батальондарынан ең көп шығынға ұшырады және қайта құру үшін Бертокурға көшірілді. Қайта ұйымдасқаннан кейін, тамыздың ортасында 11-ші батальон Ла-Буассельге көшірілді, онда олар бригада резервіне орналастырылды. 21 тамызда таң атқанға дейін 11-ші батальонның 200-ге жуық сарбазы Муке фермасы маңында шабуылға қатысты; 20 адам қаза тауып, 40 адам жараланды, содан кейін батальон Бельгияға көшті. 11-ші батальон 1916 жылдың қалған бөлігін Фландриядағы Ипр секторында өткізді, бірақ жыл соңында 40 жылдың ең суық қысы майданға келгендіктен, Соммаға қайта оралды. Немістер үлкен күшпен шабуыл жасап, бекіністі қоршап алды. Оқ-дәрілері таусылғаннан кейін, бекіністің қалған сарбаздары айналасындағы неміс позицияларына штыктарымен шабуыл жасады. Поуптың денесі 80 неміс сарбазын өлтірген адамдарымен бірге табылды. Поупқа өлімнен кейін Виктория кресі табысталды.

Бюллекорт және Ипрдің үшінші шайқасы

Мамыр айының басында 11-ші батальон Нориульге көшіп барды, онда олар неміс шебінің жақында басып алынған бөлігін иеленді. Бір-екі күннен кейін, Булькурдың екінші шайқасында, олардың орналасқан жеріне неміс "шабуылдық тобы" шабуыл жасады. Шабуылға жауап ретінде, қолдау артиллериясы шақырылды және шабуыл тойтарылды. Немістер жауап ретінде ауыр артиллериялық оқтар төкті. Шабуылға көтерілу бұйрығы берілді, бірақ алдыңғы қатардағы батальон командирі, майор Обри Дарнелл, шабуылға шығатын сарбаздардың жағдайына алаңдаушылық білдірген соң, бұйрық кері алынды. Содан кейін немістер тағы бір шабуыл жасады, ол қайтадан тойтарылды, ал 11-ші батальон шектеулі қарсы шабуылға көтеріліп, жоғалған жерді қайтарып алды. Батальон 68 сарбазды қаза қылды, екі сарбаз тұтқынға түсті және 140 сарбаз жараланды, нәтижесінде қатары 400-ден астам адамды құрады. Олар ауыстырылып, Бапаумға қайта оралды, онда 100-ден астам жаңа сарбаз келді. Келесі екі айда батальон қайта құрылды, тамыздың соңына қарай 44 офицер мен 1002 қатарлы сарбаздан тұратын күшке жетті. Келесі айда олар Үшінші Ипр шайқасына қатысты. Олардың алғашқы шабуылы 20 қыркүйекте Гленкорс Вуд аймағында болды, оның барысында 11-ші батальон 46 сарбазды қаза қылды және 100 сарбаз жараланды, содан кейін қазан айының басында Вестхук Риджге көшті. Тағы бір орын ауыстыру оларды Бродсейнде Риджге жеткізді, онда олар 6/7 қазанда 12-ші батальонмен бірлесіп Кельт Вуд маңындағы неміс позицияларына шабуыл жасады. Келесі күні 11-ші батальон "Анзак Риджіндегі" позицияға көшті, кейіннен айдың соңында Зоннебекке көшті, онда неміс артиллериясынан ауыр шығынға ұшырады. Қараша айының басында және желтоқсанның бірінші жартысында батальон желіден шығып, Болонь маңында демалды, ал желтоқсанның соңында Мессен маңындағы майданға оралды, Жаңа жылды сол жерде қарсы алды. Осы уақыт ішінде батальонның құрамы 32 офицер мен 687 қатарлы сарбаздан тұрды.

Неміс көктемгі шабуылдары және соңғы жүз күн

1918 жылдың басында Ресей империясы капитуляция жасағаннан кейін, немістер күштерінің басым бөлігін Батыс майданға жөнелтіп, көктемгі шабуылды бастады, британдық әскерлерге шабуыл жасады. Алғашқы шабуыл одақтас күштерді кері шегіндірді, ал Австралия корпусына біріктірілген австралиялық дивизиялар, толқындарды тоқтату үшін майданға жіберілді. Наурыздың басында 11-ші батальон Холлебеке секторына көшіп, газ шабуылына ұшырады. Сәуірдің басында оңтүстікке, Амиенге жіберілгеннен кейін, 1-ші дивизияның қалған бөлігімен қосылды. Келесі екі айда батальон қорғаныс міндетін орындап, неміс шабуылының күші басылды. Маусым айында одақтастар жағдайды өзгертуге тырысқанда, бірнеше тыныш шабуылдар жасады. 2 маусымда 11-ші батальон Мон-де-Мерриске шабуыл жасады, нәтижесінде көптеген неміс жабдықтары мен 200-ден астам тұтқын алынды, 16 әскер қаза тауып, 74-і жараланды. 22 маусымда батальонға қарсы неміс бекіністеріне шағын шабуыл жасалды. Осы кезде тәжірибе алу үшін 11-ші батальонға АҚШ әскерлерінің шағын тобы қосылды. Келесі айда батальон Гербедуэн шаруашылығын басып алды, содан кейін 10-шы батальонның Мерриске жасаған сәтті шабуылына көмектесті. 8 тамызда одақтастар Амиен маңында "Жүз күндік шабуыл" деп аталған өз шабуылдарын бастады. 11-ші батальон шабуылдың бастапқы кезеңіне қатыспады, Хамельге көшіп, Харбонньер маңында қорғаныс позициясын бекітті. 10 тамызда батальон Лихон маңында күшті шабуылға шықты; сәтті болғанымен, шабуыл үш күнге созылып, 58 қаза және 140 жаралыдан тұратын ауыр шығынға әкелді. 12-13 тамыз түнінде 11-ші батальон майданның артындағы екінші қатарға алынды. Кейін олар Вейрге, содан кейін Серизиге көшірілді, 23 тамызда Чуиньоль және Прояр маңында 9-шы және 12-ші батальондарға көмектесті, екі күннен кейін Чуинье және Каппи маңында одан әрі шығынға ұшырады. 11-ші батальонның соңғы шабуылы 18 қыркүйекте Хинденбургтің алдыңғы қатарлық бекінісіне қарсы жасалды, олар Ферваке шаруашылығы және Виллерет маңындағы Карпеза тоғайы маңында үш роталық шабуыл жасады. Роталардың әрқайсысының орташа құрамы 76 адамды құраса да, олар алға жылжып, 120-дан астам тұтқын мен көптеген неміс жабдықтарын алды, 18 әскер қаза тапты. 24 қазан күні неміс авиациясы батальон штабына шабуыл жасап, офицерлердің біразы, соның ішінде әрекеттегі командир Дарнелл қаза тапты. Австралиялықтардың соғыстың соңғы жылында ауыр шығынға ұшырауы және Австралиядан келген еріктілердің азаюы батальонның күшінің жеткіліксіз екенін көрсетті. Қазан айында Австралия премьер-министрі Билли Хьюзтің талабы бойынша, батальон демалыс пен қайта ұйымдастыру үшін майданнан алынды. Осы кезде батальон екі роталық құрылымға қайта ұйымдастырылды. Қарашаның басында батальон Сент-Квентин маңындағы майданға оралуға дайындалды, бірақ олар шайқасқа қайта оралмас бұрын, соғыс бітіру туралы келісімге қол қойылды. Соғыс аяқталғанға дейін 11-ші батальонда барлығы 9000-нан астам адам қызмет етті, оның ішінде 1115 адам қаза тауып, 2424 адам жарақат алды. Батальон мүшелері соғыс кезінде көрсеткен қызметі үшін келесі наградаларды алды: бір Виктория кресі, бір Бат орденінің серігі, екі Сент-Майкл және Сент-Джордж орденінің серігі, жеті Ерекше қызмет ордені, бір Британ империясының офицері, 30 Әскери крест және бір таяқшасы, 25 Ерекше мінез-құлық медалі бір таяқшасымен, 96 Әскери медаль екі таяқшасымен, үш Еңбегі үшін медаль, 85 Есімдер тізімінде және жеті шетелдік награда. 13-ші бригада Дарвинді қорғау үшін 3-ші бригаданың орнына жөнелтілді. 1943 жылы батальонның 65 пайызынан астамы Австралия аумағынан тыс жерде қызмет етуге ерікті түрде келгеннен кейін, АИФ батальоны ретінде жарияланды. Дарвинге қауіп төнген кезде оның гарнизоны қысқартылды және 13-ші бригада Тынық мұхитындағы операцияларға дайындалу үшін қайта ұйымдастырылды. Батальон, 13-ші бригаданың қалған бөлігімен бірге, кейінірек 5-ші дивизияға қосылды және 1945 жылы Жаңа Британия науқанында жапондықтарға қарсы күресті. Жаңа Британиядағы жапондық күштердің үлкендігіне байланысты Австралия науқаны негізінен оларды шектеуге бағытталған. Жакинот шығанағына қонғаннан кейін батальон Тол плантациясы маңында орналасқан және жапондықтарды Газель түбегіне шектеу үшін патрульдік операцияларды жүргізді. Жауынгерлермен аз ғана байланыс орнады, ал нақты шайқастар шектеулі болды; батальонның шығыны үш қаза және төрт жаралыдан тұрды.