Кіріспе
1987 жылы шыққан Стивен Брусттың "Влад Талтос" сериясындағы роман. "Текла" – американдық жазушы Стивен Брусттың "Влад Талтос" сериясының үшінші кітабы. Алғаш рет 1987 жылы Ace Books баспасында жарық көрген, кейін 1999 жылы "Jhereg" және "Yendi" кітаптарымен бірге "The Book of Jhereg" жинағында қайта басылды. "Влад Талтос" кітаптарының дәстүрін жалғастыра отырып, роман Брусттың "Драгаэра" фантастикалық әлеміндегі Ұлы үйлердің бірімен аталған және осы үй сюжеттің маңызды бөлігі болып табылады.
Teckla is a fantasy novel by American writer Steven Brust, the third book in his Vlad Taltos series. Originally printed in 1987 by Ace Books, it was reprinted in 1999 in the omnibus The Book of Jhereg along with Jhereg and Yendi. Following the trend of the Vlad Taltos books, it is named after one of the Great Houses in Brust's fantasy world of Dragaera and features that House as an important element to its plot.
Сюжеттің қысқаша мазмұны
Жхерег оқиғасынан кейін ол байлықпен не істеу керектігін шешкен кезде, Влад әйелінің Оңтүстік Адриланха геттосынан шығыс және Текладан тұратын революционерлер тобына қосылғанын білгенде алаңдайды. Олардың бір мүшесі Франц өлтірілген. Каутидің қауіпсіздігі үшін қорқып, Влад мәселені тергеуді шешеді. Бірқатар қарқынды тергеулерден кейін Влад Оңтүстік Адриланханың Джерег басшысы Герттің революционерлер оның бизнесіне шабуыл жасағаннан кейін өлтіруге бұйрық бергенін біледі. Осы оқиғаға араласу арқылы Влад араздықтың нысанасына айналады. Влад бұл ақпаратты революционерлердің басшысы Келлиге жеткізеді, бірақ ол қорықпайды. Ол тек қана көтеріліс жасамай, сонымен қатар, Циклді бұзуды жоспарлап отыр. Оның бірнеше ізбасарлары өздерінің оқиғаларын айтады, соның ішінде Пареш есімді Текла сиқыршысы бар, бірақ Влад беймаз болады. Ол оларды Келлидің сөздерін қайталауда айыптайды, бұл адамдардан гөрі мүмкін емес идеалдарды алға қояды. Каутидің құндылықтарының өзгеруі оны Владтың өмір салтынан алшақтата бастағандықтан, олардың қарым-қатынасы шиеленіседі. Күйреген некесінен қатты қиналған Влад сақтығын жоғалтып, Герттің адамдарына түсіп қалады. Олар оны Каути мен революционерлер туралы ақпарат алу үшін азаптайды, бірақ Владтың адамдары оны құтқарады. Өзін-өзі қорғай алмай қалғандықтан, Влад уақытша өзін-өзі өлтіруге бейім болады, бірақ Каути оны зиян келтіруге үлкермес бұрын есірткілейді. Оянғаннан кейін, Влад оқиғадан мазасыз болады, бірақ Каутиді құтқарып, Гертті жоюға деген ықыласын қайтадан растайды. Влад Герттің өзіне кісі өлтіруші жібергенін сезінеді. Ол оқиғалардың өршуін және кісі өлтірушіні табу үшін Келлидің штабын бақылай бастайды. Революционерлер Оңтүстік Адриланханы қоршауға тырысады және тәртіпті қалпына келтіру үшін Феникс гвардиясы шақырылады. Қауіпсіздіктің ортасында кісі өлтіруші шабуыл жасайды, бірақ Влад онымен күреседі. Влад кісі өлтірушіні Квайш деп таниды және оны өлтіру үшін өзінің кісі өлтірушісін, Иштванды жалдайды. Влад Каутиді құтқарудың жалғыз жолы - Келли мен оның жоғары санаттағы ізбасарларын өлтіру арқылы революцияны тоқтату деп шешеді. Ол Келлидің штабына кіреді, бірақ Францтың көрінісі ол жұмысты бастамас бұрын пайда болады. Оның көрінісімен сөйлескеннен кейін Влад алаңдап, жоспардан бас тартады. Ол келесі күні Каутиді іздеп оралады, бірақ Келлимен олардың өмір салты туралы этикалық пікірталасқа түседі. Келлидің айыптаулары Владтың өзін-өзі күмәндануына ұқсайды. Каутиді революционерлермен бірге өзін-өзі жоюдан құтқаруды жалғастыра отырып, Влад барлық проблемаларын бірден шешудің жоспарын жасайды. Революционерлер мен Феникс гвардиясы арасындағы тағы бір қақтығыс кезінде Влад Гертті Келли штабына кіргізуге көндіреді. Ол Герт Келлиді өлтіреді деп үміттенді, революционерлер Гертті өлтіреді, ал Феникс гвардиясы революционерлерді өлтіреді. Влад штабқа телепорттанып, Гертті өлтіруді шешеді. Ажайып түрде Влад Герттің барлық күзетшілерін құртады, ал Иштван Герттің кісі өлтірушісін өлтіріп, жоғалып кетеді. Келли Владты Герттің өмір сүруіне рұқсат беруге көндіреді. Келесі күні Влад өзінің проблемаларын қалай шешу керектігін біледі. Ол өзінің қалған байлығын пайдаланып, Оңтүстік Адриланхадағы Герттің барлық иеліктерін сатып алуға ұсыныс жасайды. Герт келісіп, Ұйымнан кетеді, осылайша Влад пен революционерлермен барлық қақтығыстарын аяқтайды. Влад Каутиге жаңалықты жеткізеді, олар жылап-сықтап құшақтасады. Олардың арасында әлі де шешілмеген мәселелер көп болса да, Влад ең қауіпті қауіптер жойылғандықтан, өзін жеңілдегендей сезінеді.
Текла мен Троцкий
Бұл кітаптағы оқиғалар мен дәлелдер Брусттің өмір бойы марксистік теория мен тәжірибеге деген қызығушылығының, әсіресе Леон Троцкий тарапынан қолдауының ықпалында екенін мойындайды. Бруст өзін "Троцкийшіл көзқарастас" деп есептейтіндіктен, бұл тақырып онымен жасалған сұхбаттарда жиі қозғалады.
Ақшалай мәліметтер мен аллюзиялар
Кітаптың тарау тақырыптары Влад жазған кір жуу тізімінен алынған үзінділер. Әр үзіндідегі дақ немесе жыртық сол тарауда болады. Кітаптың титулдық бетінде Владтың Адриланха қаласын және ондағы кісі өлтіруші ретіндегі рөлін баяндайтын монологы бар. Бұл, "Dragnet" телесериалының басындағы Джо Фрайдейдің монологының пародиасы. Осы кітаптағы бірнеше екінші дәрежелі кейіпкерлер Брусттың "Хааврен романдары" сериясының басты кейіпкерлері. Феникс гвардиясының қолбасшысы Лорд Хааврен – романның орталық тұлғасы. Парештің әңгімесіндегі Дзюрлорд пен Льорн – Хаавреннің серіктері, Тазендра мен Эрих. Парештің оқиғасы Сетра Лаводеде басқа көзқараспен қайта баяндалады, алайда Парештің оқиға нұсқасы Парфидікінен мүлдем өзгеше.
Текланың үйі
Теклалар әулеті – Драгеран империясындағы асыл тегі жоқ жалғыз Ұлы әулет. Империя халқының 90 пайыздан астамы теклалар, олар шаруалар тобын құрайды. Қалаларда тұратын теклалар қызметшілер мен қара жұмысшылар болып жұмыс істейді. Олар екінші сортты азаматтар саналады және асыл әулеттердің мүшелерінен табиғи түрде кем деп есептеледі. Теклалардың түстері – қарапайым жасыл, сары және қоңыр түстер. Теклалардың көбіне мықты дене бітімі мен дөңгелек беттері болады, олардың қарапайым тегін көрсететін асыл тектің сүйір бет пішіні болмайды. Төмен дәрежеде болса да, теклалар барлық әулеттер сияқты Циклде билік етеді. Теклалар көбінесе Орка императорына қарсы көтеріліс жасап, империяны республика ретінде басқарады. Әулеттің аты текладан, яғни дала тышқанынан алған, ол қорқыныш пен өнімділікті бейнелейді. "Цикл жырлары" әулеттердің мәнін жануарлардың іс-әрекеттері арқылы түйіндеп, "Қорқып қалған текла шөпте жасырынады" дейді.