Кіріспе

Жақындық маркетинг – белгілі бір орынмен байланысты жарнамалық мазмұнды сымсыз түрде жергілікті тарату. Бұл таралымды сол жерде жүрген, оны қабылдағысы келетін және қажетті құрылғысы бар адамдар ала алады. Тарату дәстүрлі жергілікті хабар тарату арқылы немесе, көбінесе, белгілі бір аймақта екені белгілі құрылғыларға тікелей бағытталады. Құрылғының орны мыналар арқылы анықталуы мүмкін:
* Ұялы телефонның белгілі бір ұялы байланыс тізбегінде болуы;
* Bluetooth немесе Wi-Fi мүмкіндігі бар құрылғының таратушының жететін қашықтығында болуы;
* GPS мүмкіндігі бар интернетке қосылған құрылғының интернет-серверлерден жергілікті мазмұн сұрауы;
* NFC мүмкіндігі бар телефонның өнім немесе медиадағы RFID чипін оқып, интернет-серверлерден жергілікті мазмұнды іске қосуы.

Байланыс белгілі бір жердегі нақты топтарға бағытталуы мүмкін, мысалы, туристік орындардағы мазмұн жергілікті аумақтан тыс тіркелген құрылғыларға ғана таратылуы мүмкін. Бұл байланыс уақыт пен орынға қарай өзгеруі мүмкін, мысалы, конференциядағы мазмұн ағымдағы шараға байланысты болуы мүмкін. Жақындық маркетингтің қолданылуына концерттерде медиа тарату, ақпарат тарату (жергілікті объектілерге сілтемелер), ойын және әлеуметтік қолданбалар, сондай-ақ жарнама кіреді.

Bluetooth-қа негізделген жүйелер

Bluetooth – көптеген мобильді құрылғылар қолдайтын қысқа қашықтықтағы сымсыз жүйе және жақын жердегі маркетинг үшін қолданылатын тарату құралы. Bluetooth негізіндегі жақындық маркетинг процесі белгілі бір орналасқан жерде Bluetooth "хабар тарату" жабдығын орнатуды және содан кейін мәтін, сурет, аудио немесе бейне түріндегі ақпаратты тарату серверінің қашықтығындағы Bluetooth қосылған құрылғыларға жіберуді қамтиды. Бұл құрылғылар көбінесе "сигнал маяктары" деп аталады. vCard сияқты басқа стандартты дерек алмасу форматтары да қолданылуы мүмкін. Бұл жақындық маркетинг түрі жақын қашықтықтағы маркетинг деп те аталады. Бұрын, қауіпсіздік алаңдатулары немесе батарея қуатын үнемдеу ниетімен көптеген пайдаланушылар өздерінің Bluetooth құрылғыларын ӨШІРУЛІ күйде немесе ҚОСЫЛҒАН, бірақ "табылатын" режимде орнатпайтын еді. Осы себепті, Bluetooth жақындық маркетингі жүзеге асырылатын аймақтарда, әдетте плакаттар, теледидар экраны немесе далалық маркетингтік топтар сияқты дәстүрлі медиа арқылы кеңес беріледі, адамдарға Bluetooth телефондарын "табылатын" режимге қою арқылы тегін мазмұн алуға ұсынылады – бұл көбінесе "әрекетке шақыру" деп аталады. Сервердің қашықтығындағы "табылатын" Bluetooth құрылғысына пайдаланушы тегін мазмұн алуға келісе ме деген сұрақпен автоматты түрде хабарлама жіберіледі. Қазіргі мобильді телефондар көбінесе Bluetooth-ты әдепкі бойынша ҚОСЫЛҒАН күйде ұстайды, ал кейбір пайдаланушылар Bluetooth-ты автокөлік жиынтықтары мен гарнитуралармен оңай қосылу үшін ҚОСЫЛҒАН күйде қалдырады.

NFC-ге негізделген жүйелер

Жақын өрістегі байланыс (NFC) тегтері NFC ақылды плакатына, ақылды өнімге немесе ақылды кітапқа орналастырылған. Тегтің құрамында командасы бар RFID чипі болады. Бұл команда белгілі бір бетті немесе ұсынысты мобильді браузерде ашуға арналған болуы мүмкін. NFC мүмкіндігі бар кез келген телефон құрылғыны жақынға орналастыру арқылы осы тегті белсенділендіре алады. Ақпарат өнім туралы толық мәліметтер, ерекше жағдайлармен тұру ұсыныстары және жергілікті мейрамханалар туралы мәліметтер сияқты кез келген нәрсе болуы мүмкін. Германияның Budnikowsky дәріханалар желісі 2011 жылдың қазан айында NFC-мен жабдықталған алғашқы ақылды плакатты іске қосты, бұл пойызбен жүретін жолаушыларға плакатқа телефондарын тигізіп, тауар сатып алуға және қосымша ақпарат алуға мүмкіндік берді. 2011 жылдың қарашасында Atria Books/Simon & Schuster компаниясы Impulse Economy атты NFC-мен жабдықталған алғашқы ақылды кітапты шығарды. Ұлыбританияда NFC технологиясын көбінесе сыртқы жарнама плакаттарын орнатумен айналысатын компаниялар қолданады. Clear Channel компаниясы NFC тегтерімен (және Apple телефондары үшін QR кодтарымен) 25 000-нан астам Adshel плакатын орнатты. Бөлшек саудагерлер де NFC-ні қарастырып жатыр, себебі ол тұтынушылардың брендтермен байланысуына тиімді әдіс ұсынады, бірақ технологияны олардың ақпараттық жүйелеріне интеграциялауды қажет етпейді, бұл BLE сияқты көптеген жаңа технологиялар үшін кедергі болып табылады. Франциядағы Casino және Голландиядағы Vic сияқты бірқатар бөлшек сауда орындары сатып алу тәжірибесін жақсарту үшін NFC-ні қолдана бастады. NFC технологиясын пайдаланатын жақын арадағы маркетинг стратегиясы Жапонияда кеңінен қабылданып, «тарту» принципін қолданады, яғни тұтынушыға маркетингтік хабарламаларды қашан және қайдан алуды өзі шешуге мүмкіндік береді. Әлем бойынша NFC мобильді әмиандарының сынақтары жүріп жатыр, нәтижесінде нарыққа көптеген NFC мүмкіндігі бар телефондар еніп жатыр. NFC әмиандарына Google Wallet және ISIS (мобильді төлем жүйесі) кіреді. Мобильді төлемдер NFC технологиясын дамытуға ықпал етсе, жақын арадағы маркетинг нарықта тікелей пайда көреді. Apple бастапқы смартфон үлгілерінде бұл технологияны қолданбады. Apple iPhone 6 және iPhone 6 Plus телефондарына NFC қосылды.

GSM-ге негізделген жүйелер

SMS арқылы жақындық маркетинг GSM 03.41 стандартына негізделеді, ол қысқа хабарлар қызметіндегі ұяшықтық хабар таратуды (Cell Broadcast) анықтайды. SMS CB хабарламаларды (мысалы, жарнама немесе қоғамдық ақпарат) белгілі бір географиялық аймақтағы барлық ұялы телефон пайдаланушыларына таратуға мүмкіндік береді. Филиппинде GSM негізделген жақындық хабар тарату жүйелерін таңдалған мемлекеттік органдар үкіметтік бағдарламалар туралы ақпарат тарату үшін пайдаланады, осылайша оның кең таралғандығы мен танымалдылығын арттырады (Филиппинде SMS трафигі әлемдегі ең жоғары көрсеткішті құрайды). Бұл жүйе Proxima SMS деп аталатын коммерциялық қызмет үшін де қолданылады. Ұлыбританиядағы ірі аймақтық сауда орталығы Bluewater NTL компаниясымен жабдықталған GSM негізделген жүйеге ие, ол GSM байланысын жақсартады. Бұл жүйе сонымен қатар әрбір клиенттің ұялы телефоны арқылы орталықтағы қозғалысын – қай дүкендерге кіргенін және қанша уақыт өткізгенін қадағалауға мүмкіндік береді. Жүйе телефонға арнайы ұсыныстарды жіберуге де мүмкіндік береді.