Кіріспе

Plurix – 1980-жылдардың басында Бразилияда жасалған Unix-қа ұқсас операциялық жүйе.

Шолу

Plurix Рио-де-Жанейро Федералды университетінде (UFRJ), Электрондық есептеу орталығында (NCE) әзірленді. NCE зерттеушілері АҚШ-тағы аспирантурадан оралғаннан кейін, 1970 жылдардың соңында AT&T компаниясынан UNIX бастапқы кодын лицензиялауға тырысты, бірақ нәтижеге қол жеткізе алмады. 1982 жылы AT&T кодты лицензиялаудан бас тартқандықтан, Ньютон Фаллер басқарыған әзірлеу тобы UNIX Version 7 нұсқасын эталон ретінде пайдаланып, Plurix (**) деп аталатын балама жүйені әзірлеуді бастауға шешім қабылдады. Бұл нұсқа сол кездегі ең соңғысы болып есептелді және олар оны ескі Motorola компьютерлік жүйесінде іске қосып көрген. 1985 жылы Plurix жүйесі Pegasus 32 X компьютерінде жұмыс істеді, ол ортақ жадты, көп процессорлы компьютер және NCE-де жасалған болатын. 1988 жылы Plurix бразилиялық компанияларға лицензияланды. Бразилияның тағы екі университеті де өз UNIX жүйелерін әзірледі: Минас-Жерайс Федералды университеті (UFMG) DCC IX операциялық жүйесін, ал Сан-Паулу университеті (USP) 1987 жылы REAL операциялық жүйесін жасады. NCE/UFRJ жергілікті компьютерлік компанияларға операциялық жүйелерді жобалау және іске асыру бойынша техникалық курстар ұсынды, олардың кейбіреулері кейін өздерінің эксклюзивті UNIX жүйелерін жасады. Шындығында, бұл бразилиялық компаниялар UNIX-ке қызығушылық танытқан компаниялардың ұйымын (API деп аталды) құрды және AT&T компаниясынан UNIX лицензиясын алуға тырысты. Бірақ 1986 жылдың соңында AT&T API-мен келіссөздерді тоқтатқандықтан, бұл әрекеттері сәтсіз аяқталды. EDISA, COBRA және SOFTEC сияқты кейбір компаниялар өздерінің EDIX, SOX және ANALIX жүйелерін дамытуға инвестиция салды.

AT&T лицензиясы

AT&T ақыры бразилиялық компанияларға өз кодын лицензиялағанда, олардың көпшілігі жергілікті әзірлеуді тоқтатып, лицензияланған кодты пайдалануға және жүйені өз мақсаттары үшін "жергіліктілендіруге" шешім қабылдады. COBRA және NCE/UFRJ әзірлеуді жалғастырды және бразилиялық үкіметті AT&T UNIX-тің Бразилияға кіруіне тыйым салуға көндіруге тырысты, себебі олар әзірлеген операциялық жүйелер (COBRA және Plurix) AT&T-ге ұқсас болды және олардың сияқты жұмыс істей алатын. 80-ші жылдары Бразилияның ақпараттық технология индустриясы қорғалған нарық болатын, сондықтан егер бразилиялық ақпараттық технология компаниясы ұқсас аппараттық немесе бағдарламалық қамтамасыз ету ұсынса, шетелдік компания Бразилияда өнім сата алмайтын. COBRA-ның өте күшті аргументі болды: оның операциялық жүйесінің ұқсастығы X/OPEN мойындады. Үкімет, Солтүстік Американың қысымымен, шешімді кейінге шегерді. Жиырма жылдық әскери диктатурадан кейін жаңа президент сайланды, және оның бірінші әрекеті – Бразилияның ақпараттық технология нарығын аппараттық және бағдарламалық қамтамасыз ету үшін қорғаған заңдарды жою болды, кейіннен бұл басқа да нәрселерге қатысты. Барлық жобалар тоқтатылды. NCE "университетке қайта оралды". COBRA банкротқа жақындады, ал қазір ол мемлекеттік компания, оның негізгі тапсырыс берушісі – Banco do Brasil. Әрине, ұлттық жүйелердің ешқайсысы бастапқы UNIX System V-тің толықтығына ие болған жоқ, ол әртүрлі көздерден бағдарламалық қамтамасыз етуді біріктірді және он бес жылдан астам бұрынғысы болды. Дегенмен, ұлттық жүйелердің эволюциясы мүмкін болатын, тиімді және дұрыс жолды ұстанған, сондай-ақ әлемдегі басқа UNIX жүйелерімен үйлесімділікті қамтамасыз ету үшін негізгі ерекшеліктерін ("Unix философиясы") сақтаған болар еді.

Мулпликс

Mulplix – орта дәрежелі параллелизмді қолдауға және MULTIPLUS жүйесінде параллельді қосымшаларды іске қосу үшін тиімді ортаны қамтамасыз етуге арналған Unix-ке ұқсас операциялық жүйе. MULTIPLUS – модульдік архитектураға ие, 1024 өңдеу элементін және 32 ГБ жаһандық жад адрестік кеңістігін қолдайтын таратылған ортақ жадты мультипроцессор.

Тропикс

Еріктілер тобы (Linux сияқты) әзірлеген Tropix – бұл дерлік уақыт бойынша жұмыс істейтін, Unix-ке ұқсас операциялық жүйе, компьютерлер үшін арналған. Пайдаланушы деңгейінде TROPIX, UNIX операциялық жүйесіне ұқсас келеді. Процестер fork execs арқылы жасалады, I/O әрқашан байттар тізбегі ретінде қарастырылады және ашу, оқу, жазу, жабу амалдары арқылы орындалады, процестерге сигналдар жіберілуі мүмкін, ядролық процестердің нөлі (swapper/pager) бар, init процесі – барлық басқа пайдаланушы процестерінің ортақ атасы және т.б. Ішкі құрылымы бойынша TROPIX ядросы UNIX-тен едәуір өзгеше. TROPIX толық алдын ала үзіліске қолдау көрсететін ядроға және нақты уақыт процестерін басқару және үйлестіру үшін арнайы жүйелік шақыруларға ие. Нақты уақыт процестері уақытты бөлісетін процестермен бірге жұмыс істейді, бірақ олар жоғары басымдықтармен жұмыс істей алады және көптеген қосымша мүмкіндіктерге ие. Swapper/pager-ден басқа, TROPIX ядросының стандартты процестері процессорлар үшін арналған бірегей диспетчер процесін қамтиды. Көппроцессорлық ортада жұмыс істегенде, бұл схема әртүрлі процессорлар қолданатын әртүрлі жоспарлау стратегияларын іске асыруды жеңілдетеді. TROPIX супервайзер деңгейінде жіптерді (threads) іске асыратындықтан, іске қосылған процестер ішінде ұсақ түйірлі параллель өңдеуге де мүмкіндік бар.