Кіріспе

Көбелек түрі – Byasa latreillei, гүлді жел тегершік – Азияның әртүрлі аймақтарында таралған, құйрықты қара көбелектер тобына (Byasa) жататын, ақ дақтармен және қызыл жартылай шеттік айшықтармен сипатталатын көбелек.

Сипаттама

Қанатының ұзындығы: 110–130 мм. Жыныстары көбінесе бірдей. Қызыл ұштары бар құйрықты. Жоғары жағынан қараңғы қоңыр түсті. Артқы қанатында 2, 3 және 4-ші тамырларындағы созылған дақтардан тұратын ақ дискілі жолағы бар. Аналықтың 5-ші тамырында қосымша кішкентай дағы бар, ал ол 6-шы тамырға дейін жартылай ғана жетеді. Сондай-ақ, шетінде 2-ден 5-ке дейінгі тамырлардағы айшықтардың тізбегі бар. 2-ден 4-ке дейінгі тамырлардағы айшықтар қызғылт түсті, ал 5-ші тамырдағы айшық ақ түсті. Аталықтың жоғары жағында ақ түсті иіс бөлетін жүн белгісі бар. (Винтер Блайт). Аталықты қарапайым раушан гүлімен, ал аналықты – қарапайым мормонның stichius түрімен салыстыруға болады. (Харибал). Аталықтың жоғарғы жағы қараңғы қоңыр түсті. Алдыңғы қанатында жасушада жолақтар, тамырлар аралық жолақтар мен тамырлар барқыттай қара. Артқы қанаты: негізгі түсі жасушаның ұшына қарай біркелкі, одан кейін 2, 3 және 4-ші кеңістіктерде кең созылған ақ дақтар, 2-ші кеңістіктегі дақ сыртқа қарай қызыл реңді; кейде 1-ші кеңістікте ақ қызыл реңді дақ та болады; 2-ден 5-ке дейінгі кеңістіктерде қызыл айшықтардың ішкі қанаттық қатары, 5-шіде әдетте ақ түсті; соңында, 3-ші тамырдың ұшында және құйрықтың ұшында қызыл дақ. Төменгі жағы ұқсас, негізгі түсі күңгірттеу; артқы қанаттың жоғарғы жағындағы белгілері, бірақ сәл үлкен, қызыл дақтар жарқыраған; көптеген үлгілерде 5-ші кеңістікте кішкентай дискілік тамырлық дақ және 6-шы кеңістікте кішкентай ақ айшық та бар; 1-ші кеңістікте әрқашан қызыл дискілік дақ болады. Мұрттықтары қара қоңыр түсті, басы және алдыңғы кеудесі қызыл, денесінің қалған бөлігі қара; төменгі жағынан кеудесі мен құрсағы қызыл, кеудесі мен құрсағының ортасы қара белгілермен. Әйелдерге ұқсас, сәл күңгірттеу; артқы қанаттың жоғарғы және төменгі жағындағы ақ және қызыл белгілер ұқсас, бірақ үлкен; 5-ші кеңістікте дискілік тамырлық дақ та болады. Мұрттықтары, басы, кеудесі және құрсағы аталықтарындай.

Өмірбаян

Жұмыртқасы сипатталмаған. Құрттың денесі қоңырдан ақшыл-күлгілт түске дейін болады. Құрттың басы жылтыр қара, ал жетінші және сегізінші бунақтарында көлбеу орналасқан ақ жолағы бар. Онда көптеген түйіршіктер бар. Құрттың алғашқы алты бунағында бір жұп түйіршік, жетіншіден оныншы бунақтарында үш жұптан, ал он біріншіден он үшінші бунақтарында екі жұп қысқа түйіршік болады. Түйіршіктер күлгілт түсті, ұштары қызыл, ал табанында жолақтары бар. Қорықша қызғылт-сары түсті және салыстырмалы түрде кең пішіндес. Ол денелік белдеу арқылы бекітіледі. Қорықшаға тигенде шырылдайды.

Әдет-ғұрыптар

Ол мамыр және маусым айларында ұшады. Гархвал (Муссуридің жанында) және Тейста аңғарындағы Чунгтанг, Солтүстік Сиккимге дейін, шығысқа қарай ұшады. Оның қоректік өсімдіктеріне Непентес түрлері кіреді.

Ауқым

Ауғанстан, Пәкістан, Солтүстік Үндістан, Непал, Бутан, Солтүстік Мьянма, Оңтүстік Қытай және Солтүстік Вьетнам. Үндістанда ол Уттаракханд, Сикким, Ассам, Мегалайя, Нагаланд және Манипур штаттарында табады.

Мәртебе

Ол сирек кездеспейді және қорғауға алынған түр деп есептелмейді. А. l. kabrua түршесі Үндістанда заңмен қорғалған. Қосымша ақпарат қажет.

Этимология

Бұл түрдің ерекше атауы француз энтомологы Пьер Андре Латрейльдің құрметіне қойылған.