Кіріспе

Жаңа Зеландия Корольдік Әуе күштерінің истребитель эскадрильясы

|бөлім атауы= №450 эскадрилья ЖАК
|сурет=
|сурет сипаттамасы= №450 эскадрильяның ресми гербі
|мерзімі=1941–1945
|ел=Австралия
|бағыныштылығы=
|әскер түрі=Жаңа Зеландия Корольдік Әуе күштері
|түрі=
|мақсаты=Истребитель, истребитель-бомбалаушы
|басқару құрылымы=Шөл Әуе күштері
|қамалдау орны=
|қамалдау орны атауы=
|лақап аты="Шөлдегі мазалаушылар"
|қамқоршысы=
|девизі=Мазалау
|түстері=
|түстер атауы=
|маскоты=
|шайқастар=Екінші дүниежүзілік соғыс
|мерекелер=
|марапаттары=
|шайқас наградалары=Сирия, 1941Оңтүстік-Шығыс Еуропасы, 1942–1945Мысыр және Ливия, 1940–1943Эль-АламейнЭль-ХаммаСолтүстік Африка, 1942–1943Сицилия, 1943Италия, 1943–1945Густав желісіГотика желісі
|шайқас наградалары атауы=Шайқас наградалары №450 эскадрильясы 1941 жылдың 11 сәуірінде Австралиядан Сиднейден Queen Elizabeth әскерлік кемесімен жолға шығып, 3 мамырда Мысырға келді. RAF Abu Sueir-де эскадрилья командирі Гордон Стиг эскадрилья басқаруын алды, содан кейін жер экипажы жоқ No. 260 эскадрилья RAF ұшқыштарымен бірігіп, операциялық эскадрилья құрды. No деп аталған біріккен бөлімше. 260/450 (Hurricane) эскадрильясы, содан кейін Трансиорданиядағы Амманға көшірілді. Оның алғашқы операциясы 1941 жылдың 29 маусымында болды, онда "Hurricane" Сирияға шабуыл кезінде Виши Франциясының әуежайлары мен инфрақұрылымына шабуыл жасады. No. 260/450 эскадрильясы он күн ғана жұмыс істеді және Сирия кампаниясы кезінде әуежайларға қарсы 61 рет, шабуылдық патрульдер бойынша 20 рет және бомбалаушыларға сүйемелдеу міндеттері бойынша алты рет ұшты. 1941 жылдың тамызында No. 450 эскадрильясының қызметкерлері No. 260 эскадрильясынан бөлінді, соңғысы өз жер экипажын алған кезде. No. 450 эскадрильясы Ливанның Раяк әуежайына көшірілді, онда оған "Hurricane" және "Miles Magister" оқу ұшақтары бөлінді. Қазан айының басында эскадрильяға 20 австралиялық, британдық және канадалық ұшқыштан тұратын топ - олардың көпшілігі австралиялық - жіберілді және ол операциялық оқу бөлімі ретінде міндеттерін бастады. Екі аптадан кейін бұл ұшқыштар орналастырылды және оқытылған ұшқыштар жетіспегендіктен эскадрильяның ұшақтары қайта тағайындалды. 20 қазанда эскадрилья Мысырдың Бург-Эль-Араб қаласына көшірілді және Солтүстік Африка кампаниясына қатысқан озық жөндеу, құтқару және қызмет көрсету бөлімі ретінде жұмыс істей бастады. Эскадрилья жиі қозғалды, өйткені одақтастар Екінші Эль-Аламейннен кейін алға жылжиды, қараша айында алты рет орын ауыстырды. Ол көбінесе қолға түскен немесе асығыс салынған әуежайларды пайдаланды; 1942 жылдың желтоқсан айында Ливиядағы Марбл Арчта жер миналарынан бір Kittyhawk жойылды және бірнеше жердегі қызметкерлер қаза тапты немесе жарақат алды. 1942 жылдың соңында No. 450 эскадрильясы Тунис кампаниясына қатысты. 1943 жылдың наурызына қарай одақтас әскерлер алға жылжуда, эскадрилья Мединнен Марет желісі бойымен жұмыс істеді. Сол айда 300-ден астам рет ұшып шықты. Апрель айының ортасына қарай Каруан қаласында орналасқан. Сәуір мен мамыр айының басында 350 ұшу рейсі, соның ішінде Бон мысығы мен Тунис шығанағында ось кемелеріне шабуыл жасалды. Май айының ортасында кампания аяқталды, бірақ эскадрилья маусымға дейін қорғаныс патрульдерін жалғастырды. 1942 жылдың ақпан мен 1943 жылдың мамыр айлары аралығында әуе шайқасында 49 неміс және итальяндық ұшақ жойылды, 31 ұшқыш жоғалды, олардың төртеуі апатқа ұшырады. Солтүстік Африкадағы шайқастарға қатысқандықтан, эскадрилья "Шөлдегі мазалаушылар" деген лақап ат алды және "Мазалау" деген девизді қабылдады. Бұл екеуі де нацистік үгіт-насихат таратушы "Лорд Хо Хо" бірлігін "Австралиялық жалдамалылар, олардың мазалау тактикасы Люфтваффе тарапынан оңай жеңіліп қалды" деп сипаттаған.

Еуропа

Шөл даладағы шайқас аяқталғаннан кейін, 450-ші эскадрильяға Сицилияны басып алу кезінде жер шабуылы рөлі берілді. 1943 жылдың 13 шілдесінде Мальтаға көшіп келген эскадрилья RAF Luqa әуежайынан ұшып, Сицилиядағы Карлентиниге қарсы алғашқы шабуылын жасады. Төрт күннен кейін, 17 шілдеде, 450-ші эскадрилья Сицилиядағы Пачиноға көшірілді, онда жер шабуылы миссияларын жалғастырды. 1 тамызда тағы бір көшіру болды: 450-ші және 3-ші эскадрильялар Катанияға жақын Агнонеге көшірілді, онда 11 тамызда Этна тауы маңындағы одақтас жер күштерімен тығыз байланыста әуеден қолдау көрсету операцияларын бастады. 11 тамыз күні түнде әуежайға Ju 88 бомбалаушылары шабуыл жасады, бір сағаттан астам уақыт бойы өртке шақырушы, адамға қарсы және жарылғыш бомбаларын тастады. 450-ші эскадрильяның қызметкерлері әуежайдан қашықта орналасқандықтан, тек бір австралиялық жараланды, бірақ басқа бөлімшелерде 12 адам қаза тауып, 60 адам жараланды. 18 RAAF Kittyhawk ұшағы жойылды, оның ішінде 450-ші эскадрильяға тиесілі 11 ұшақ болды. Осыған қарамастан, екі RAAF эскадрильясы келесі күні 22 рет ұшып шықты. 1943 жылдың қыркүйек айының басында басталған Италиядағы одақтас әскерлердің науқанының алғашқы кезеңдерінде эскадрилья 8-ші армияның десанттарын қолдап, бомбалаушы ұшақтарға сүйемелдеу миссияларын орындады. Қыркүйек айының ортасында эскадрилья Гроттальиден жұмыс істейтін жақын әуе қолдауына қайта оралды, бірақ 21 қыркүйекте Манфредонияға шабуыл жасады, оның ұшақтары екі кемені батырды. Келесі айда 450-ші эскадрилья Фоггияға, содан кейін Милениге ауыстырылды, онда қараша айының соңында науқанға қайта қосылғанға дейін жаңа Kittyhawk IV үлгісіне көшу үшін операциялардан қысқа уақытқа тоқтатылды. Желтоқсан айында эскадрилья Италияның Адриатикалық теңізінің орталық жағалауындағы Термолиге жақын Кутеллаға көшті. Мұнда ол қатаң қысқы ауа райы операцияларды шектеуге алып келді. Кутелла әуежайы жағажайға жақын орналасқан; қатты жаңбырлар 1944 жылдың 1 қаңтарында дауыл тудырып, әуежайды су басты, кейбір ұшақтар зақымдалды. Осы уақытта Уильямс және тағы бір тұтқын, 450-ші эскадрильяның ұшқыш лейтенанты Реджинальд Кират, Германияның шығысындағы Stalag Luft III-те басқа одақтас әскери тұтқындармен бірге қамауға алынды. 1944 жылдың наурыз айында екеуі де "Ұлы қашуға" қатысып, қайта ұсталғаннан кейін Гестапо өлтірген 50 әскери тұтқынның қатарында болды. 27 жастағы Уильямс 1938 жылы британдық қызметке қысқа мерзімді келісімшарт бойынша қосылғандықтан ресми түрде RAF офицері болды. 29 жастағы Кират Нарромин, Жаңа Оңтүстік Уэльс қаласынан шыққан RAAF офицері болды. 1944 жылдың қаңтар айында 450-ші эскадрилья теңізге қарсы операциялармен қатар жердегі күштерге қолдау көрсету жұмыстарын жүргізді. Ол Далмация мен Шибеник портындағы нысандарға, сондай-ақ Велалука және Зера порттарының маңында ұшты. Наурыз айында эскадрилья Италияға қайта оралды, жылжымалы құрамға қарсы шабуылдар жасады; келесі айда ол ауыр жұмыспен айналысты, барлығы 430 рет ұшты. 1944 жылдың 29 сәуірінде USAAF Republic P-47 Thunderbolt ұшқышы қателікпен Кутеллаға шабуыл жасады. 450-ші эскадрилья зардап шекпеді және ұшақтары жойылған жоқ, бірақ әуе-теңізді құтқару бөліміне тиесілі ұшақ ұшқышы қаза тапты, бірнеше жердегі қызметкерлер жараланды, 3-ші эскадрильяның Kittyhawk ұшағы жойылды және бірнешеуі зақымдалды. Келесі айда 450-ші эскадрилья Сан-Анджелоға көшті, Субиако маңындағы 200 көлік конвойына қарсы шабуыл жасады, басқа Kittyhawk эскадрильяларымен бірлесіп 123 көлікті жойылған немесе зақымдалған деп мәлімдеді. Кейін 450-ші эскадрилья Италияның орталық және солтүстік бөлігіндегі бірнеше әуежайлардан "кабиналық" жүйе бойынша жұмыс істеді, онда патрульдік ұшақтар армияның әуе байланыс офицерлерінің сұрауы бойынша шабуыл жасады. 450-ші эскадрильяның алғашқы командирі Гордон Стиги 2008 жылдың сәуір айында эскадрилья қауымдастығының қамқоршысы болды; ол 2013 жылдың қыркүйегінде 95 жасында қайтыс болды.

Ұшақтар

450-ші эскадрилья келесі ұшақтарды пайдаланды:
+ Бастап Аяқталған Ұшақ Түрі Мамыр 1941 Желтоқсан 1941 Hawker Hurricane Mk. I Желтоқсан 1941 Қыркүйек 1942 Curtiss P-40 Kittyhawk Mk. I 1942 Қыркүйек 1942 Curtiss P-40 Kittyhawk Mk. Ia Қыркүйек 1942 Қазан 1943 Curtiss P-40 Kittyhawk Mk. III Қазан 1943 Тамыз 1945 Curtiss P-40 Kittyhawk Mk. IV Мамыр 1945 Тамыз 1945 North American P-51 Mustang Mk. III.

Эскадрильялар базалары

450 эскадрилья келесі базалар мен әуеайлақтардан жұмыс істеді:
+ Базадан Базаға дейін 16 ақпан 1941 9 сәуір 1941 RAAF Station Williamtown, New South Wales 9 сәуір 1941 12 мамыр 1941 Таяу Шығысқа жол бойы 12 мамыр 1941 23 маусым 1941 RAF Абу Суэйр, Египет 23 маусым 1941 29 маусым 1941 RAF Аqir, Палестина 29 маусым 1941 11 шілде 1941 RAF Аман, Иордания 11 шілде 1941 18 шілде 1941 Дамаск, Сирия 18 шілде 1941 4 тамыз 1941 RAF Хайфа, Палестина 4 тамыз 1941 19 тамыз 1941 RAF Эль-Басса, Палестина 19 тамыз 1941 25 қазан 1941 Рейак әуеайлағы, Ливан 25 қазан 1941 12 желтоқсан 1941 RAF Бург Эль-Араб, Египет 12 желтоқсан 1941 30 қаңтар 1942 LG.207/LG 'Y' (Qassassin), Египет 30 қаңтар 1942 16 ақпан 1942 LG.12 (Sidi Haneish North), Египет 16 ақпан 1942 22 ақпан 1942 LG.139 (Gambut Main), Ливия 22 ақпан 1942 9 наурыз 1942 LG.142/143 (Gambut Satellite), Ливия 9 наурыз 1942 16 сәуір 1942 LG.139 (Gambut Main), Ливия 16 сәуір 1942 17 маусым 1942 LG.142/143 (Gambut Satellite), Ливия 17 маусым 1942 18 маусым 1942 LG.148/Sidi Azeiz Airfield, Ливия 18 маусым 1942 24 маусым 1942 LG.75, Египет 24 маусым 1942 27 маусым 1942 LG.102, Египет 27 маусым 1942 30 маусым 1942 LG.106, Египет 30 маусым 1942 2 қазан 1942 LG.91, Египет 2 қазан 1942 14 қазан 1942 LG.224/Cairo West, Египет 14 қазан 1942 6 қараша 1942 LG.175, Египет 6 қараша 1942 9 қараша 1942 LG.106, Египет 9 қараша 1942 11 қараша 1942 LG.101, Египет 11 қараша 1942 14 қараша 1942 LG.76, Египет 14 қараша 1942 15 қараша 1942 LG.139 (Gambut 1), Ливия 15 қараша 1942 19 қараша 1942 Gazala Airfield, Ливия 19 қараша 1942 8 желтоқсан 1942 Martuba Airfield, Ливия 8 желтоқсан 1942 18 желтоқсан 1942 Belandah Airfield, Ливия 18 желтоқсан 1942 1 қаңтар 1943 Marble Arch Airfield, Ливия 1 қаңтар 1943 9 қаңтар 1943 Alem el Chel Airfield, Ливия 9 қаңтар 1943 18 қаңтар 1943 Hamraiet 3 Airfield, Ливия 18 қаңтар 1943 24 қаңтар 1943 Sedadah Airfield, Ливия 24 қаңтар 1943 14 ақпан 1943 RAF Castel Benito, Ливия 14 ақпан 1943 8 наурыз 1943 El Assa Airfield, Ливия 8 наурыз 1943 21 наурыз 1943 Nefatia Airfield, Тунис 21 наурыз 1943 6 сәуір 1943 Medenine Airfield, Тунис 6 сәуір 1943 14 сәуір 1943 El Hamma Airfield, Тунис 14 сәуір 1943 18 сәуір 1943 El Djem Airfield, Тунис 18 сәуір 1943 18 мамыр 1943 Alem East Airfield, Тунис 18 мамыр 1943 13 шілде 1943 Zuwara Airfield, Ливия 13 шілде 1943 18 шілде 1943 RAF Luqa, Мальта 18 шілде 1943 2 тамыз 1943 Pachino Airfield, Сицилия, Италия 2 тамыз 1943 16 қыркүйек 1943 Agnone Airfield, Сицилия, Италия 16 қыркүйек 1943 23 қыркүйек 1943 Grottaglie Airfield, Италия 23 қыркүйек 1943 3 қазан 1943 Bari Airfield, Италия 3 қазан 1943 27 қазан 1943 Foggia Main Airfield, Италия 27 қазан 1943 28 желтоқсан 1943 Mileni Airfield, Италия 28 желтоқсан 1943 22 мамыр 1944 Cutella Airfield, Италия 22 мамыр 1944 12 маусым 1944 San Angelo Airfield, Италия 12 маусым 1944 23 маусым 1944 Guidonia Airfield, Италия 23 маусым 1944 9 шілде 1944 Falerium Airfield, Италия 9 шілде 1944 28 тамыз 1944 Creti Airfield, Италия 28 тамыз 1944 11 қыркүйек 1944 Iesi Airfield, Италия 11 қыркүйек 1944 20 қыркүйек 1944 Foiano Airfield, Италия 20 қыркүйек 1944 17 қараша 1944 Iesi Airfield, Италия 17 қараша 1944 25 ақпан 1945 Fano Airfield, Италия 25 ақпан 1945 19 мамыр 1945 Cervia Airfield, Италия 19 мамыр 1945 20 тамыз 1945 Lavariano, Италия

Басшы офицерлер

450 эскадрильясына келесі офицерлер басшылық етті:
+ Аты-жөні 1941 жылғы 25 наурыз Ұшқыш лейтенант Брюс Макрей Шепард (уақытша) 1941 жылғы 31 мамыр Эскадрилья басшысы Гордон Генри Стиге 1942 жылғы 7 мамыр Эскадрилья басшысы Алан Дуглас Фергюсон 1942 жылғы 18 қазан Эскадрилья басшысы Джон Эдвин Эшли Уильямс 1942 жылғы 2 қараша Эскадрилья басшысы М. Х. К. Барбер 1943 жылғы 16 наурыз Эскадрилья басшысы Джон Филип Бартл 1943 жылғы 6 қараша Эскадрилья басшысы Сидней Джордж Уэлшман 1943 жылғы 6 желтоқсан Эскадрилья басшысы Кеннет Ройс Сэндс 1944 жылғы 7 сәуір Эскадрилья басшысы Рей Тревор Хадсон 1944 жылғы 15 маусым Эскадрилья басшысы Джон Денис Глисон 1944 жылғы 25 қазан Эскадрилья басшысы Джек Карл Дойл