Кіріспе
Паргана немесе паргана, солтандық кезеңде, моғолдық кезеңде және британдық Радж кезінде пергунна деп те жазылатын, Үнді субконтинентінің бұрынғы әкімшілік бірлігі. Әрбір паргана пирлерге бөлінуі мүмкін, ал мүмкін емес те. Бұл кіріс бірліктерін негізінен, бірақ тек мұсылман мемлекеттері ғана пайдаланды. Тәуелсіздік алғаннан кейін парганалар блок/тахсилге, ал пирлер грампанчаятқа айналды. Парганаларды Дели сұлтандығы енгізді. Кіріс бірлігі ретінде паргана бір немесе бірнеше ауылдардан және оларды қоршаған аймақтан тұратын бірнеше моузалардан құралды, моузалар – ең кіші кіріс бірліктері. Шер Шах Сури билігінде парганалардың басқаруы шиқдар (полиция бастығы), амин немесе мунсиф (кірісті бағалап, жинаумен айналысатын төреші) және каркун (жазба сақтаушы) сияқты қосымша лауазымдармен күшейтілді.
Pargana or parganah, also spelt pergunnah during the time of the Sultanate period, Mughal times and British Raj, is a former administrative unit of the Indian subcontinent and each parganas may or may not be subdivided into pirs. Those revenue units are used primarily, but not exclusively, by the Muslim kingdoms. After independence the Parganas became equivalent to Block/ Tahsil and Pirs became Grampanchayat. Parganas were introduced by the Delhi Sultanate. As a revenue unit, a pargana consists of several mouzas, which are the smallest revenue units, consisting of one or more villages and the surrounding countryside. Under the reign of Sher Shah Suri, administration of parganas was strengthened by the addition of other officers, including a shiqdar (police chief), an amin or munsif (an arbitrator who assessed and collected revenue) and a karkun (record keeper).
Моғол дәуірі
16 ғасырда Моғол императоры Акбар империяны субахтарға (штат немесе провинцияға тең) ұйымдастырды, олар одан әрі саркарларға (ауданға тең) бөлінді, ал олар өздері парганаларға (ауданның ішкі бөлімшесі, мысалы, теңсел сияқты) ұйымдастырылды. Моғол жүйесінде парғаналар саркардың жергілікті әкімшілік бірлігі болып табысты. Әрбір парғана жер құқығы және міндеттері бойынша ортақ әдет-ғұрыптарды сақтады, бұл парғана дастуры деп аталды, сондай-ақ әр парғананың жалдау ақысы, төлемдер, жалақы, салмақ және өлшемдерге қатысты өз әдет-ғұрыптары болды, бұл парғана нирих деп аталды. Парғана бірнеше тарафтардан тұратын, олар өз кезегінде бірнеше ауылдардан және бейіттелмеген таулы және орманды жерлерден құралды.
Британдық радж
Британдықтар бұрынғы Моғол провинцияларына, Бенгалиядан бастап кеңейген кезде, бастапқыда паргана әкімшілігін сақтап қалды, бірақ Чарльз Корнуоллис басшылығымен 1793 жылғы Тұрақты Елді Жерге Орналастыру заңын қабылдады, ол паргана жүйесін заминдари жүйесінің пайдасына жойды. Осы заң бойынша заминдар ауылдық жерлердің толыққанды иелеріне айналды, ал паргана дастуры мен паргана нирихы жойылды. Британдық әкімшілік аудандардан тұратын, олар өз кезегінде теһсилдерге немесе талуктарға бөлінді. Парганалар географиялық атау ретінде маңыздылығын жоғалтпады және жерді кадастрлық зерттеулерде, ауылдарды анықтауда және сот шешімдерінде қолданыла берді.
Тәуелсіздік алғаннан кейінгі кезең
Паргана жүйесі бірнеше князьдық мемлекеттерде, оның ішінде Тонк пен Гвалиорда сақталды. 1947 жылы Үндістан мен Пәкістан тәуелсіздік алғаннан кейін парганалар дерлік толығымен жойылды, бірақ бұл термин Үндістанның Батыс Бенгал штатындағы Солтүстік 24 Паргана және Оңтүстік 24 Паргана аудандары сияқты жер-атауларда сақталып қалды.