Кіріспе

Американдық ғалым (1950 жылы туған)

Эдвард Дж. Валаускас (Edward J. Valauskas, 1950 жылғы 3 қазанда туған) – американдық кітапханашы, педагог және «First Monday» академиялық журналының бас редакторы.

Мансап

Валаускас Эмпория мемлекеттік университетінің кітапхана және ақпаратты басқару мектебінде, Торуньдегі Николай Коперник университетінің ақпараттық жүйелер мен қызметтер халықаралық орталығында, Иллинойс университетінің Урбана-Шампейндегі кітапхана және ақпарат ғылымдарының жоғары мектебінде, UC Беркли кеңейту бағдарламасында, Чикаго университетінің Грэм жалпы білім беру мектебінде және Чикаго ботаникалық бағының Джозеф Регенштейн атындағы кітапханасында оқытумен айналысты. 2016 жылы ол Торуньдегі ақпараттық жүйелер мен қызметтер халықаралық орталығының басқармасына директор болып сайланды. Эдвард Чикаго университеті мен Иллинойс университетінің кампустарындағы, сондай-ақ Чикагодағы Чарльз Э. Мерриам мемлекеттік басқару орталығының (MCL) және Техастағы супержетекші супер коллайдер (SSC) зертханасының, Швейцарияның Женева қаласындағы Біріккен Ұлттар Ұйымы кеңсесінің (UNOG) арнайы кітапханаларында жұмыс істеді. Соңғы кезде Чикаго ботаникалық бағындағы Ленхардт кітапханасының сирек кітаптар мұрағатшысы болды. Ол «Өсімдіктер баспасында: Ботаникалық ашулар дәуірі» атты көшпелі көрменің кураторы болды. Көрме 2004 жылдың 1 сәуірінде Вашингтондағы АҚШ Ботаникалық бағында ашылды және содан бері Чикаго ботаникалық бағында, Пенсильвания штатының Херши қаласындағы Милтон Херши мектебінің өнер мұражайында, Атланта тарихи орталығындағы Чероки бақ кітапханасында және Огайо штатының Колумбустағы Франклин Парк консерваториясында көрсетілді. Эдвард Гарри Поттер сериясындағы Ренессанс ғылымын бейнелейтін дәрістерде Чикаго ботаникалық бағының Ленхардт кітапханасынан түрлі сирек шөптерді пайдаланды. «Гарри Поттердің шөптануы» атты осы баяндамалар Чикаго ботаникалық бағында және басқа да жерлерде өткізілді.

Редакция және баспа

Валаускас – «Бірінші дүйсенбі» журналының негізін қалаушы және қазіргі бас редакторы. 2011 жылдың қыркүйегінен 2015 жылдың желтоқсанына дейін Валаускас Чикаго ботаникалық бағындағы Ленхардт кітапханасының сирек кітаптары туралы «Сирек кітаптар коллекциясынан әңгімелер» деген ай сайынғы бағана жазды. Бұл бағананы ұлттық гуманитарлық қор берген гранттың бір бөлігі қаржыландырды. Валаускас сонымен қатар Интернет және компьютерлік техникаға қатысты бірнеше кітаптың авторы немесе редакторы, оның ішінде «Мұғалімдер мен мектеп медиа мамандары үшін Интернет» (Моника Эртельмен; Нью-Йорк: Нил Шуман, 1996), «Интернет бастамасы: Интернет қызметтерін ұсынатын кітапханалар және олардың жоспарлау, төлеу және басқару тәсілдері» (Нэнси Р. Джонмен; Чикаго: ALA Edition, 1995), «Интернет жөндеушісі: Желіге қосылғандар мен адасқандарға көмек» (Нэнси Р. Джонмен; Чикаго: ALA Edition, 1994) және «Macintoshed кітапханалары» (Билл Ваккаромен; Купертино, Калифорния: Apple Library Users Group, 1987–94, алты басылым) кітаптары бар. Ол сонымен қатар көптеген мақалалар мен ғылыми еңбектерді журналдар мен газеттерге жазған.

Палеонтологиялық жұмыстар

Валаускас палеонтологияға қатысты кітаптарды, әсіресе жас оқырмандарға арналған динозаврлар туралы кітаптарды жинайды. Оның коллекциясының бір бөлігі 1998 жылы Вирджиния университетінде "Ешқашан үлкен болмаған бала: Эдвард Ж. Валаускастың коллекциясынан динозавр кітаптары мен нақты заттар" атты көрмеге қойылды. Осы кітаптар мен олармен байланысты материалдар Чикаго университетінің кітапханасының арнайы коллекциясына сыйға берілді. "Библиозавр! Халықтың ой-қиялындағы динозаврлар" көрмесі 2024 жылдың 2 қаңтарында Чикаго университетінің Регенштейн кітапханасындағы арнайы коллекцияда ашылып, 2024 жылдың 19 сәуірінде жабылды. Көрме Эдвардтың арнайы коллекцияға үнемі сыйға тартатын материалдары мен оның інісі Чарльз Валаускастың жеке коллекциясынан алынған қосымша заттарға негізделген. Эдвард палеонтологияға зор қызығушылық танытады және әлемдегі көптеген Lagerstätten-дерін аралауға тырысады. Ол Канаданың Британ Колумбиясындағы кембрий Бурджесс тақтасының ашық жатқан жерлеріне көтерілді; Германияның Солнхофен және Эйхштетт айналасындағы карьерлерде әйелі Нэнси Р. Джонмен бірге юралық әктас тастарындағы қазбаларды іздеді; сондай-ақ, жас кезінде Иллинойстағы 11-ші шұңқырда және Мазон Крик аймағында (сондай-ақ Теннесси штатының Макнейри округіндегі және Иллинойстағы Торнтон карьерінің маңындағы силурий рифінде) карбон кезеңінің соңғы кезеңіне жататын қазбаларды жинады.