Кіріспе

Түрік экономисі Сюрейя Серденгечти – түрік экономисі және Түркия Орталық банкінің бұрынғы губернаторы. Қазіргі уақытта ол Анкара қаласындағы TOBB Экономика және технология университетінде экономика бойынша лекция оқытады.

Ерте өмір

Ол 1952 жылы Түркияның Стамбул қаласында дүниеге келген. Стамбулдағы Галатасарай лицейін бітіргеннен кейін, Анкарадағы Таяу Шығыс техникалық университетінде экономика мамандығын оқыды және 1979 жылы бакалавр дәрежесін алды. 1984-1986 жылдары АҚШ-тың Теннесси штатының Нэшвилл қаласындағы Вандербильт университетінің Экономикалық даму аспирантурасы (GPED) бағдарламасында оқып, экономика саласында магистр дәрежесін алды.

Мансап

Серденгечти 1980 жылы Түркияның Орталық банкіне кіріп, алдымен Айналым департаментінің қарызды қайта құрылымдау бөлімінде, содан кейін Сыртқы валюта операциялары бөлімінде жұмыс істеді. АҚШ-тан оралғаннан кейін ол Сыртқы валюта операцияларының менеджері, ал 1992 жылдан бастап Ашық нарық операцияларының менеджері болып қызмет етті. 1994 жылы ол Орталық банк Баспасөз хатшысы және Бас хатшының орынбасары болып тағайындалды. Сол жылы ол Сыртқы қатынастар департаментіне ауысып, төлем балансы және халықаралық ұйымдарға жауапты болды. Серденгечти 1996 жылы Нарық департаментінің бас директоры қызметіне тағайындалды, ол халықаралық резервтерді басқару, валюталық интервенциялар, банктер аралық ақша нарығы, ашық нарық операциялары және қазыналық аукциондар салаларын қамтыды. 1998 жылы ол Операциялар және статистика жөніндегі вице-президент лауазымына көтерілді. Серденгечти 2001 жылдың 14 наурызында коалициялық үкімет тарапынан Орталық банк Губернаторының 20-шы лауазымына тағайындалды, ол отставкаға кеткен Гази Эрчелдің орнын басты. Түрік үкіметі 2001 жылдың 14 сәуірінде Кемал Дервистің экономикаға жауапты Мемлекеттік министр болған кезінде «Дервис» бағдарламасы деп аталатын экономикалық бағдарламаны жариялады, ал парламент 2001 жылдың 25 сәуірінде Орталық банк туралы заңға түзетулер енгізіп, Түркия Орталық банкіне автономия берді. Бұл қадамдар мен жаңа монетарлық саясат Серденгечтиге түрік экономикасындағы созылмалы тұрақсыздық мәселелерін тиімді шешуге мүмкіндік берді. Оның бес жылдық қызметі кезінде АҚШ долларының бағамы 1,60-тан 1,30 түрік лирасына дейін, жылдық инфляция деңгейі 37,51%-дан 8,15%-ға дейін, ал түнгі пайыздық мөлшерлеме 120%-дан 13,5%-ға дейін төмендеді. 2005 жылдың 1 қаңтарында түрік лирасы алты нөлді жою арқылы Жаңа түрік лирасына айырбасталды. Серденгечтидің өкілеттігі 2006 жылдың 14 наурызында аяқталды. Ол TOBB Экономика және технология университетінің экономика факультетіне аға оқытушы болып орналасты.