Кіріспе

Crash Bandicoot – бастапқыда Naughty Dog компаниясы Sony PlayStation консолі үшін эксклюзив ретінде жасаған видео ойындар франшизасы. Ол әртүрлі дамытушылар жасаған және көптеген платформаларда жарияланған көптеген бөлімдерді көрді. Серия негізінен платформалық ойындардан тұрады, сонымен қатар картинг және кезекті ойындар жанрларындағы спин-оффтарды қамтиды. Франшизаны бастапқыда Universal Interactive өндірген, кейін Vivendi Games деп аталды; 2008 жылы Vivendi компаниясы Activision компаниясымен бірікті, қазір франшизаның иесі және жариялаушысы осы компания болып табылады. Ойындардың көп бөлігі ойдан шығарылған Умпа аралдарында өтеді, бұл Австралияның оңтүстігінде орналасқан архипелаг, онда адамдар мен мутант жануарлар бірге өмір сүреді, бірақ басқа да орындар жиі кездеседі. Серияның басты кейіпкері – генетикалық түрлендірілген бандикут Краш, оның Умпа аралдарындағы тыныш өмірін оның жасаушысы және ойынның басты қарсыласы доктор Нео Кортекс үнемі бұзады, ол әлемді билеу жоспарларына кедергі келтіретін Крашты жоюға тырысады.

1996-2000: PlayStation эксклюзивтілігі

Way of the Warrior-ді Universal Interactive Studios-тың Марк Серниге ұсынғаннан кейін, Naughty Dog компаниясына тағы үш ойынға келісімшарт жасалды. 1994 жылдың тамызында Энди Гэвин мен Джейсон Рубин Массачусетс штатының Бостон қаласынан Калифорния штатының Лос-Анджелес қаласына көшуге кірісті. Сапар барысында Гэвин мен Рубин 3D әрекеттік платформа ойынын жасауды шешті, олар 16 биттік кезеңдегі Donkey Kong Country, Mario және Sonic сияқты ойындардан шабыт алды. Ойыншы кейіпкердің арт жағына үнемі қарауға мәжбүр болғандықтан, ойын әзілде "Sonic's Ass Game" деп аталды. Universal Interactive компаниясының маркетинг директоры кейіпкердің атын "Wez", "Wuzzles" немесе "Wizzy the Wombat" деп қоюды талап етті. Ойын деңгейлерін жасау кезінде Зембильяс пен Пирсон әр ортаны алдымен эскиздейтін, кейіннен қосымша жеке элементтерді жобалап жасады. Олар ойынға табиғи, өсіп-өнерілген көрініс беруді мақсат етті және түзу сызықтар мен 90 градустық бұрыштардан мүлдем аулақ болуға тырысты. Naughty Dog суретшісі ойынның әрбір аясындағы нысанды модельдеуден бұрын эскиздейтін. Суретшілерге текстураларды барынша тиімді пайдалану және геометрияны азайту міндеті жүктелді. Қараңғы және ашық элементтер көрнекі қызығушылық пен бөлек геометрия жасау үшін қатар қойылды. Naughty Dog суретшілері эскиздер, текстуралар және деңгейлерді ойнату кезінде көздерін жұмып, оларды тек жарық деңгейімен ойнатуға болатынына көздерін жеткізді. Түсті дұрыс пайдалану Naughty Dog суретшілерінің маңызды мақсаты болды; мысалы, өзара толықтыратын түстер "Жоғалған қала" және "Күн батуы" деңгейлері үшін тақырып ретінде таңдалды. Доктор Нео Кортекстің сарайының ішкі көрінісі Кортекстің бұрмаланған санасын көрсететіндей етіп жасалды. Басты кейіпкерді жасағаннан кейін, команда үш ай бойы ойынды әзірлеуге кірісті. Ойын алғаш рет 1995 жылдың сәуірінде жұмыс істей бастады және 1995 жылдың маусым айында ойнауға болады. Ойынның алғашқы 3 деңгейі 1995 жылдың тамызына дейін аяқталды. Алайда, олар ойынның басында пайда болу үшін тым қиын деп танылды және ойынның электр станциясы аймағына көшірілді. Суретші Шарлотта Фрэнсис осы уақытта Naughty Dog-қа қосылды. Ойын 1997 жылдың маусым айында Атлантада өткен Electronic Entertainment Expo көрмесінде жарық көрді. Ойын 1997 жылдың тамызында альфа-деңгейге жетті. Сол кезде Gex: Enter the Gecko-ның бас дизайнері Дэн Арей Naughty Dog-қа қосылып, деңгей дизайнын жақсартты. Сондай-ақ 1998 жылы Tiger Electronics 99X деп аталатын серияны шығарды, олардың әрқайсысында қара-ақ бейне ойындар бар, олар әдетте танымал болған LCD ойындарға қарама-қарсы. Бұл қолмен ұсталатын, нүктелік матрицалы экранмен жабдықталған құрылғылар болды, бір ойын үшін әртүрлі фон мен ойынды жасауға мүмкіндік берді. ROM-да сақталған бағдарламалық қамтамасыз етуді орындағанмен, жүйелер 2000-шы жылдардағы теледидар ойындарына ұқсас арнайы консольдар болды. Crash Bandicoot ойыны, қарапайым Crash Bandicoot деп аталады, осы серияның бір бөлігі ретінде шығарылды. Оның аты және оның алдыңғылары сияқты платформалық ойын болғанына қарамастан, ол 1996 жылғы ойынның бейімделуі емес, оның орнына Crash-тің Mr. Crumb және оның серіктері есімді арбалы адамнан қазынаны қайтарып алуына қатысты өз сюжеті бар. Бұл серияда шығарылған тұңғыш қолға ұсталатын ойын, сондай-ақ мультиплеер режимін енгізген алғашқы ойын болды. Бастапқыда Naughty Dog үш ойын жасауға ғана келісімшарт жасаса, Crash Team Racing Crash 3 болуы мүмкін, өйткені ол Crash 2 кейін өндіріске кірісіп, өндірісте бірінші аяқталған ойын бірінші шығарылатын болды. Алайда, Naughty Dog жобаға көп кірісіп кеткен еді және оны аяқтауды және шығаруды шешті. Дэвид Баггет ойынның саундтрегін шығарды, Марк Матерсбоу және Мутато Музиканың Джош Манселл музыканы жазды. Дыбыс эффекттерін Майк Голум, Рон Хорвиц және Universal Sound Studios компаниясының Кевин Спирс жасады. Бұл Naughty Dog-тың Crash Bandicoot ойындарының аяқталуын білдірді. Crash Bash-тің шығарылуымен Universal Interactive-тің SCE-мен баспалық келісімшарты аяқталды. Crash-тің бейнеойындар қауымдастығындағы айқын мәртебесі компанияны Crash-ті мультиплатформалық серияға айналдыруға итермеледі, серияны Mark Cerny және Vicarious Visions-ке екі бөлек, бірақ байланысқан ойынды әзірлеуге берді.

2001-2006 жж.: Үшінші тарапқа көшу

Crash Bandicoot: The Wrath of Cortex бастапқыда Cerny жасауымен және Sony басып шығаруы тиіс еді. Universal мен екі компания арасындағы келіспеушіліктерден кейін Traveller's Tales компаниясы ойынды ашық әлемнен стандартты Crash ойынына өзгертуге мәжбүр болды. Traveller's Tales ойынды бастапқыдан қайта жасауға мәжбүр болды және оны аяқтауға бар болғаны он екі ай берілді. Ойын 2001 жылы Universal және Konami (ойынды Жапонияда шығаратын) компанияларымен PlayStation 2 үшін жарық көрді, содан кейін 2002 жылы GameCube және Xbox платформаларына портталды; сыншылар тарапынан әртүрлі пікірлер алды, бірақ жоғары сатылым көрсеткендіктен Greatest Hits тізіміне енді. Келесі жылы Universal өзінің алғашқы Crash Bandicoot ойынын шығарды – Game Boy Advance үшін Vicarious Visions жасаған және жақсы пікірлер алған The Huge Adventure. Оған N Tranced деп аталатын жалғасы жарасты, ол да ұқсас қабылдауға ие болды. Осы кезеңде Traveller's Tales Oxford Studio консольдер үшін жаңа Crash ойынын жасап жатты. Бұл ойын Crash Nitro Kart болуы керек еді, бірақ себептері белгісіз Universal Crash Nitro Kart-ты Vicarious Visions-қа тапсырды. Содан кейін Traveller's Tales Oxford Studio келесі жобасына, Crash Bandicoot Evolution-ға көшті. Crash Bandicoot Evolution Crash үшін жаңа геймплей түрін жасау мақсатымен жасалды, ойын көптеген әртүрлі элементтермен жоспарланған платформалық/RPG жанрында болуы тиіс еді; ақырында ол Crash Twinsanity болып айналды. Traveller's Tales Crash Bandicoot ойынын Cortex Chaos деп атауды және Crash Twinsanity-нің жалғасын жасауды жоспарлағанмен, Universal ойынды қабылдамады, осылайша оларды тоқтатты. Vicarious Visions-тің төртінші және соңғы ойыны – Game Boy Advance үшін шыққан Crash Bandicoot Purple: Ripto's Rampage, Spyro франшизасымен кроссовер және Spyro Orange: The Cortex Conspiracy ойынының қосымшасы. Cortex Chaos және Crash Twinsanity-нің жалғасы тоқтатылғанына қарамастан, Traveller's Tales-ке Crash Bandicoot-тың бір соңғы ойынын жасау тапсырылды. Бұл Crash Clash Racing деп аталатын карта жарысы ойыны болуы керек еді. Алайда, Traveller's Tales жобадан алынып, Radical Entertainment-ке берілді. Жаңа студия жобаны толығымен жаңа ойынға айналдырды, тек екі негізгі идеяны – қақтығыс пен бірігуді сақтап қалды. Ойын Universal-дың Sierra Entertainment брендімен шығарылған алғашқы ойын және Radical-дың Titanium Engine-ін қолданған алғашқы ойын болды, соның нәтижесінде Crash Tag Team Racing деген атқа ие болды. Келесі жылы Dimps Crash Boom Bang! ойынын жасады, ол 2006 жылдың 20 шілдесінде Nintendo DS үшін жарық көрді. Ойын Жапонияда жасалғандықтан, ол бастапқы PlayStation ойындарының жапондық жарнамалық суреттерінде қолданылған кейіпкерлердің жаңа дизайндарын ұсынады, бірақ Crash-тің моделі халықаралық нұсқаларда оның Twinsanity моделіне ұқсату үшін өзгертілді. Ойын сыншылар тарапынан өте теріс пікірлер алды және барлық уақыттағы ең нашар Crash ойындарының бірі саналады.

2007-2010: қайта құру

Crash of the Titans, Radical-дің екінші ойыны бойынша жұмыс Crash Tag Team Racing аяқталғаннан кейін басталды. Ойынның Wii нұсқасының графикасы Radical Entertainment-тің ойынды дамыту барысындағы басты назарларының бірі болды. Radical Wii-нің «қозғалтқышының астында көп қуат бар» екенін айтты және оны толыққанды пайдалануға ниеттенді. Олар сондай-ақ ойын барысында Wii-ді DS-ке қосу мүмкіндігін қарастырды, бірақ техникалық қиындықтар мен уақыт шектеулеріне байланысты бұл жобадан бас тартты. Xbox 360 нұсқасы соңғы шығарылу күнін белгілегенге дейін графикасын жақсарту үшін қосымша бірнеше ай алды. Бұл ойын Vivendi Games компаниясының Activision-мен бірігуге дейін шығарған соңғы ойыны болды. Ойын дамытылып жатқан кезде, атаудағы басты кейіпкер Crash Bandicoot, қан ауруларына қарсы күресті насихаттау мақсатында Leukemia & Lymphoma Society ұйымының «Мектеп және жастар» бағдарламаларының жаңа талсманы болды. Ойынды одан әрі насихаттау үшін Hummer ойыннан алынған суреттермен боялып, Ұлыбританияның Бристоль қаласындағы жыл сайынғы Ұсақ шары фестивалінде көрсетілді. Ойынның «Monster Edition» нұсқасы 2007 жылдың 12 қазанында PlayStation 2 үшін Еуропа нарығында эксклюзивті түрде шығарылды. Бұл арнайы нұсқада «Making of» видеолары, татуировкаларға су, ойын кеңестері, алдану кодтарының тізімі, сонымен қатар ойынның E3 және театрлық трейлерлері бірнеше тілде бар. «Жай ғана мультфильмдік зорлық-зомбылық пен тілге» байланысты ойын BBFC ұйымынан PG рейтингісін алды. Radical-дің үшінші және соңғы Crash ойыны – Crash: Mind over Mutant, Crash of the Titans аяқталғаннан кейін бірден дамытуға кірісті. Титанды кейінірек пайдалану идеясы Crash of the Titans ойынының сынақтан өту кезеңдерінде пайда болды, онда сынақтан өткізушілер эпикалық шайқастан жеңіске жеткеннен кейін Титанды тастап кетуге құштар емес екені анықталды. Серияның жанкүйерлері де Crash: Mind over Mutant ойынына шабыт берді, олар еркін жүруге болатын кеңістік, Coco Bandicoot-тың ойналатын кейіпкер ретінде болуы және Doctor Nitrus Brio кейіпкерінің оралуын қалады. Ойын үшін камераны толық басқару мүмкіндігі қарастырылды, бірақ графикалық себептерге және ынтымақтастық режимінде екі экранды бөліп көрсетуді болдырмау үшін қабылданбады. Онлайн ойын дайын ойынның мүмкіндіктерінің бірі ретінде қарастырылды, бірақ қысқа даму кестесіне байланысты ол алынып тасталды. Coco Bandicoot ойналатын кейіпкер ретінде PlayStation 2 нұсқасынан алынып тасталды, себебі оның ерекше анимациясы консольдің жадын көп алады. 2010 жылы Radical Entertainment Crash Bandicoot сериясының төртінші ойынын, Crash Landed деп атап, дамытып жатыр деген қауесет тарады, бірақ студиядағы үлкен қысқартулар салдарынан ойын тоқтатылып, қалған барлық дамытушылар Prototype 2 жобасына жұмыстана бастады. Бұл ойынның DS нұсқасы Renegade Kid студиясымен шамамен екі апта дамытылды, бірақ кейін Activision компаниясы да оны тоқтатып тастады. High Impact Games PlayStation 3, Xbox 360 және Wii платформалары үшін Crash Team Racing ойынын қайта жасау жұмыстарын жүргізіп жатқан, бірақ Activision компаниясы бастапқы прототипке жетпес бұрын оны тоқтатты. Ойынға қатысты бірнеше идеялар ақырында DreamWorks Super Star Kartz ойынына енгізілді.

2011-2016 жылдар: үзіліс

Котакуға берген сұхбатында, сол кездегі Activision бас директоры Эрик Хиршберг Crash сериясының болашағы туралы: «Менің ресми түрде жариялайтын ештеңем жоқ, бірақ жеке адам ретінде айта аламын, мен Crash Bandicoot-ты жақсы көремін. Ол менің бала кезімдегі сүйікті ойыным еді. Егер мүмкін болса, оны қайтарудың жолын табуға тырысқаным жақсы болар еді». Crash Bandicoot-тың бірлескен авторы Энди Гэвин, марсупиалдың алғашқы төрт ойынының HD нұсқасын немесе тіпті толыққанды қайта құруын көргісі келетінін айтты. Crash Bandicoot-тың бірлескен авторы Джейсон Рубин, Activision-ның Crash-ты «кереметтік күндеріне қайтаруға» және кейіпкердің 18-49 жас аралығындағы жанкүйерлерге әлі де қымбат екеніне үміттенедінін айтты. Vicarious Visions студиясынан алынған Crash Bandicoot-тың жаңа дизайны суреті жаңа ойынның дамытылып жатқаны туралы әңгімелерге себеп болды, бірақ кейін бұл бұрынғы Crash Bandicoot ойынының концепт-арты екені расталды. 2013 жылдың маусым айында бірлескен автор Энди Гэвин серияны жаңартудың жолдарын ұсынды. «Crash-қа толыққанды қайта жүктеу қажет. Тарихты қайта құруға мүмкіндік бар, оның жаратылу тарихына және Кортекспен болған алғашқы қақтығысына оралуға болады. Осыған байланысты, Crash 1 және 2 ойындарының классикалық оқиғаларын және жауларын қайта жаңартуға болады. Қазіргі заманғы, ашық әлем стилін қолдану орынды болар еді. Мен «Looney Tunes» сияқты анимацияға және өте тартымды экшнге назар аударғым келеді. Біз алғашқы Crash-пен солай істедік, және оны бүгін де жасауға болады. Қазіргі Crash ойындарын ескерсек, адамдар оның бұрын қанша керемет болғанын ұмытып кетіпті. Біздің Crash-тың өзіндік ерекшелігі бар еді. Әрине, ол ақымақтық еді, бірақ ақымақтық емес еді». 2013 жылдың қараша айында Sony Activision-нан франшизаның құқықтарын сатып алды деген қауесет тарады. PlayStation 4-тің #4ThePlayers кампаниясының жарық көргенінен кейін күмәнданулар күшейді, онда Crash силуэті бар жол белгісі және Sony Computer Entertainment-тің қызғылт сары алмаз логотипіне бағытталған жебе бейнеленген. IGN сияқты басылымдар Crash-тың Activision-ның ресми сайтынан алынып тасталғанын хабарлады, бұл қауесетке сенуге мүмкіндік берді. Бірақ көп ұзамай бұл жалған екені анықталды, өйткені Activision өкілі Game Informer-ге «Activision әлі де Crash Bandicoot-қа ие және біз сүйікті серияны қайта жаңғыртудың жолдарын іздеуді жалғастырамыз» деді. 2014 жылдың шілдесінде Sony Computer Entertainment бас директоры Эндрю Хаус Crash Bandicoot сериясын қайта жаңғырту туралы ойланып жүргендерін айтып, «Бұл мәселе ешқашан күн тәртібінен шығарылмайды», - деді. Naughty Dog IGN сұхбатында Crash Bandicoot және Jak & Daxter серияларын қайта жаңғырту мүмкіндігі туралы да айтты. Алайда 2015 жылдың қаңтарында Naughty Dog-тың Джош Шерр Game Informer-ге берген сұхбатында Naughty Dog-тың ешқайсысымен жұмыс істемегенін және оларды қайта тірілту ниеті жоқ екенін мәлімдеді. Осыған қарамастан, Naughty Dog президенті Эван Уэллс компания Crash Bandicoot-қа қайта оралуды қалайтынын, бірақ оны іске асыру мүмкін емес деп санайтынын айтты. 2015 жылдың 5 желтоқсанында SIE Worldwide Studios төрағасы, SCEA президенті және бас директоры Шон Лейден PlayStation Experience сахнасында Crash Bandicoot футболкасын киіп шыққанда Crash Bandicoot қайтып оралуы мүмкін деген қауесеттер тағы да қозғалды. Бірақ Лейден бұл серияны есімдерін атаған жоқ және ол неге көйлек кигенін әлі де түсіндірген жоқ. 2016 жылдың ақпан айында NECA өнімдерін дамыту директоры Рэнди Фолк YouTuber Pixel Dan-ге берген сұхбатында компанияның «Sony-мен көптеген жұмыстары бар екенін» айтқаннан кейін жаңа Crash ойыны жақын арада пайда болады сияқты көрінді, содан кейін «Мен Crash Bandicoot-ты қайтаруға дайын екенін көріп отырмын, сондықтан онда керемет нәрселер бар» деді. Бірақ көп ұзамай NECA өкілі GameSpot-қа Фолк сөзінің дұрыс түсініксіздікке ұшырағанын және Фолк сұхбат алдында Crash суретін салған жанкүйерді көргеннен кейін серияның гипотетикалық оралуы туралы айтқанын түсіндірді. 2016 жылы Naughty Dog-тың Uncharted 4: A Thief's End ойынында басты кейіпкер Натан Дрейк алғашқы Crash Bandicoot ойынының деңгейін ойнайды, бұл серияның оралуы жақын арада болады деген аңызға қосымша дәлел болды. Activision-ның франшизаның заңды меншік иесі екені ойынның титрлерінде ешқайда көрсетілмегені анықталғаннан кейін күмәнданулар күшейді, бұл франшиза Sony сатып алған деген қауесеттерге себеп болды. Доктор Нео Кортекске дауыс берген Лекс Ланг Facebook-та өзінің рөлін қайталау туралы ұсыныс алғанын айтты. Бірақ көп ұзамай Sony Publisher Relations вице-президенті Адам Бойес Twitter-де Activision-ның франшиза құқықтарына ие екенін растады, ал Лэнг Crash Bandicoot-ты қайта жаңғырту туралы әңгіме қозғамағанын және оған рөлді қайтару туралы ұсыныс түспегенін, бірақ болашақта жаңа Crash ойынына дауыс беруге дайын екенін түсіндірді.

2016 жылдан қазіргі уақытқа дейін: Қайта өрлеу

E3 2016 Sony баспасөз конференциясында, жылдар бойы болған аңыздар, болжамдар мен наразылықтан кейін, Crash Bandicoot ақыры ресми түрде қайтып келді, Activision-пен уақытша серіктестікке байланысты алғашқы үш ойынның түпнұсқа PlayStation-нан толығымен қайта жасалатыны туралы хабарланды. Crash сонымен қатар 2016 жылдың 16 қазанында шығарылған Activision-тің алдағы «өмірге ойыншықтарды» әкелетін Skylanders: Imaginators ойынында ойналатын кейіпкері болды. Gamescom 2016 көрмесінде Dr. Neo Cortex-тің Imaginators-та ойнауға болатыны және ойынға Crash тақырыбындағы «Thumpin' Wumpa Islands» деңгейі жасалғаны туралы хабарланды. The Crash Bandicoot N. Sane Trilogy, сериядағы алғашқы үш ойынның қайта жасалған жинағы, Vicarious Visions әзірледі және PlayStation 4 үшін 2017 жылдың 30 маусымында шығарылды. Vicarious Visions компаниясы N. Sane Trilogy ойынынан кейін жаңа Crash Bandicoot ойынын жасауға қызығушылық білдірді. Ойын шыққаннан кейін екі қосымша деңгей жүктеліп алынатын контент ретінде қосылды, ал N. Sane Trilogy ақырында 2018 жылдың 29 маусымында Skylanders әзірлеушісі Toys for Bob-тың көмегімен Nintendo Switch, Xbox One және Microsoft Windows-қа көшірілді. Metro Game Central-ке берген сұхбатында Vicarious Visions продюсері Кара Масси PlayStation 4-ке арналған Crash Team Racing ойынының қайта жасалу мүмкіндігін жоққа шығармады. Масси сонымен қатар Crash Team Racing және Spyro the Dragon ойындарын жандандыру туралы жанкүйерлер бірнеше рет сұрағанын мойындады. Ол кезде Massie ойындар N. Sane Trilogy шығарылғаннан кейін жұмыс істейтінін растаған жоқ. Crash Team Racing-тің қайта жасалуы туралы алғашқы ақпарат 2018 жылдың 4 желтоқсанында PlayStation Access жүргізушісі Холли Беннетт Twitter-де екі апельсин түсті шала түсті құмаршықтардың суретін жариялағанда пайда болды, ал толық жариялау екі күннен кейін 2018 жылғы ойын марапаттарында өтеді деп күтілді. Crash Team Racing Nitro Fueled деп аталатын қайта жасалған ойын 2019 жылдың 21 маусымында PlayStation 4, Xbox One және Nintendo Switch үшін шығарылды. Ремастерді Activision-тің тағы бір еншілес компаниясы Beenox толығымен жаңадан әзірледі, сонымен қатар бұрын Vicarious Visions әзірлеген Crash Nitro Kart ойынынан алынған қайта жасалған кейіпкерлер, трассалар мен карттарды, сондай-ақ Crash Tag Team Racing ойынынан алынған қайта жасалған кейіпкерлер, карттар мен терілерді қамтиды. Ойын сонымен қатар PlayStation 4 нұсқасына арналған ретро стильдегі контентті және ай сайынғы Grand Prix жарыстарын қосымша ашылатын кейіпкерлермен ақысыз ұсынады. 2020 жылдың 21 маусымында ресми Crash Bandicoot әлеуметтік желілері келесі Crash Bandicoot ойынының атауын ашатын тизерді жариялады – Crash Bandicoot 4: It's About Time; ойын PlayStation 4 және Xbox One үшін 2020 жылдың 2 қазанында, ал Nintendo Switch, PlayStation 5, Xbox Series X және Series S үшін 2021 жылдың 12 наурызында шығарылды. Crash Bandicoot: On the Run! Android және iOS үшін үздіксіз жүгіретін ойын 2020 жылдың шілдесінде жарияланды, ал 2020 жылдың 22 сәуірінде Оңтүстік-Шығыс Азияның таңдалған аймақтарында Crash Bandicoot Mobile деген атпен Android-те сынақтан өтті. Activision компаниясымен бірлесіп, King компаниясы әзірлеген және шығарған ойын 2021 жылдың 25 наурызында жарық көрді. 2022 жылдың желтоқсанында The Game Awards аясында PlayStation 4, PlayStation 5, Xbox One және Xbox Series X/S үшін көп ойыншылы Crash Team Rumble ойыны жарияланды. Ойын 2023 жылдың 20 маусымында жарық көрді.

Жалпы ойын элементтері

Crash Bandicoot негізінен платформалық ойын сериясы. Әр деңгейдің мақсаты – Crash-ті бастапқыдан соңына дейін бағыттау, ол экранға қарай, ойыншыға қарай немесе солға және оңға қарай жылжу арқылы өтеді. Кейбір деңгейлер Crash-ті ерекше жағдайларға қояды, онда деңгейді аяқтау үшін мотоциклдер, водниктер, суасты қайықтары және түрлі жабайы жануарларды пайдалану қажет. Алғашқы Crash Bandicoot-та Crash-тің қимылдары шектеулі: ол қауіпті орта мен жауынгер жаратылыстар арқылы жүгіріп, секіріп, айналып өте алады. Cortex Strikes Back Crash үшін бірнеше жаңа қимылдарды ұсынады, соның ішінде жоғары секіру, жоғары айналу секіруі, денемен соққы және сырғанау шабуылы. Warped бұл мүмкіндікті кеңейтеді, әр босс жеңілгеннен кейін ойыншыға жаңа қабілеттер береді, бұл мүмкіндік The Wrath of Cortex ойынына да көшті. Ойыншы дұрыс батырмаларды басқанда бір уақытта айналып, сырғанауға болады.

Жинақтаушы заттар

Сериядағы ең көп таралған коллекционерлік зат – Wumpa жемісі, ол көптеген деңгейлердің негізгі жолында, сондай-ақ көптеген жәшіктердің ішінде кездеседі. 100 Wumpa жемісін жинаған ойыншыға қосымша өмір беріледі. Wumpa жемісі көптеген спин-офф ойындарда басқа да мақсаттар үшін қолданылады, мысалы, Crash Bash-тің кейбір деңгейлерінде денсаулықты қалпына келтіру және Crash Team Racing-те қарудың күшін арттыру үшін. Жақындағы ойындарда Wumpa жемісі Crash-тің денсаулығын қалпына келтіру үшін қолданылады, ал Mojo оны жаңа негізгі коллекционерлік зат ретінде алмастырады. Аку Аку маскаларын жинау арқылы Crash көптеген жаулар мен кедергілерден қорғалады (бірақ түбі жоқ шұңқырлар сияқты кейбір элементтер оған өмірден айыруға себеп болады). Crash екі қосымша зақым үшін екі масканы жинап алады, ал үшінші маска оған уақытша жеңіске жете алу мүмкіндігін береді. Crash екі масканы жинағанда, Aku Aku көптеген ойындарда алтын түске айналады; алайда, Crash Twinsanity-де Aku Aku жарқырайды. Crash өзінің оқиғаларында табатын басқа да маңызды құнды заттарға асыл тастар мен кристалдар жатады. Сериядағы көптеген асыл тастар деңгейдегі барлық жәшіктерді ашу арқылы жеңіледі. Cortex Strikes Back-тен бастап, арнайы тапсырмаларды орындау немесе жасырын аймақтарды табу арқылы қосымша бес түрлі-түсті асыл тастарды алуға болады. Crash Twinsanity әр деңгейде алты түрлі-түсті асыл тас бар, олардың көпшілігі шағын жұмбақты шешу арқылы табылады. Кристалдар, Cortex Strikes Back-тен кейінгі көптеген Crash ойындарының сюжетінде маңызды рөл атқарады және әдетте көптеген ойындарда алға жылжу үшін қажет. Warped ойынында алғаш рет енгізілген реликвиялар уақыт сынағы режимінде жеңіледі, ал жоғары нәтижелер үшін құнды реликвиялар беріледі. Оригиналдық ойында ойыншылар екі Cortex бонус раундын аяқтағаннан кейін екі кілтті ала алады, олар екі қосымша деңгейді ашу үшін қолданылады.

Қораптар

Қондырғылар бірнеше түрге бөлінеді және Crash әлемінде көптеп кездеседі. Көптеген жәшіктер ойыншының ойын арқылы өтуіне көмектеседі, Wumpa жемісін, Aku Aku маскалары түрінде қосымша өмірлік нүктелерді және қосымша өмірлерді ұсынады. Көптеген ойындарда ойыншылар бір деңгейдегі барлық жәшіктерді бұзса, асыл тас алады. TNT және Нитро жәшіктері – Crash-қа зиян келтіретін жалғыз қораптар. TNT жәшіктерінің қысқасы 3 секундты құрайды, ал Нитро жәшіктері Crash-қа немесе кез келген нәрсеге тиісімен бірден жарылады. Switch Box (нүкте белгісімен ерекшеленеді) бұрын көрінбейтін жәшіктерді пайда болу үшін қолданылады. Жасыл Switch Box деңгейдегі барлық Нитро жәшіктерін жарытады. "C" әрпімен белгіленген жәшіктер – Crash ойын кезінде қаза тапса, қайта оралатын бақылау пункттері. Құлыпталған жәшіктер металл қабықпен қоршалған, оны Crash-тың дене соққысымен ғана бұзуға болады, ал серіппелі жәшіктер оған биік жерлерге секіру арқылы жетуге мүмкіндік береді. Slot Box жәшіктері түрлі жәшіктер арасында жылдам ауысады, егер оларды уақытында бұзбаса, металлдан жасалып, бұзылмайтын болады. Time Box жәшіктері – бұл Time Trial режимінде ғана кездесетін арнайы жәшіктер. Олар сағатты жәшік үстінде көрсетілген секундтар санына тоқтатады, бұл ойыншының Time Trial-ды жеңу мүмкіндігін арттырады.

Құрылымы

Бастапқы Crash Bandicoot картадағы деңгейлерді тазалап өтетін, ал кейбір аймақтарға асыл тастарды тауып жету арқылы қол жеткізілетін, салыстырмалы түрде сызықтық құрылымды пайдаланады. Cortex Strikes Back-тен бастап, ойын көбінесе Warp Room деп аталатын орталық әлемде өтеді, деңгейлер бестен топтастырылған. Алға жылжу үшін ойыншы, әр бөлменің бастығымен кездеспес бұрын, кез келген тәртіппен өтілуге болатын әр кезеңдегі кристалды тауып жинауы тиіс. Twinsanity-ден бастап ойындар еркін жүруге көбірек бейімделді, Crash түрлі аймақтарда жаяу шауып жүрді.

Музыка

Crash Bandicoot сериясына көптеген композиторлар үлес қосты. Mutato Muzika-ның Джош Манселл алғашқы төрт ойынның музыкасын жазды. Төртінші ойыннан кейін, тағы да көптеген композиторлар басқа ойындардың музыкасына жауапты болды. Стив Дакворт Crash Bash ойынына, Энди Блайт және Мартен Джостра The Wrath of Cortex ойынына, Ашиф Хакик және Тодд Мастен Crash Nitro Kart ойынына музыка жазды, ал Spiralmouth Twinsanity ойыны үшін а капелла музыкасын жазды. Tag Team Racing ойынының музыкасын Spiralmouth және Marc Baril бірлесіп жазды, ал Crash of the Titans және Mind Over Mutant ойындарының музыкасын Барил жеке жазды.

Жасаушылар мен баспагерлер

Crash Bandicoot-тың алғашқы төрт ойынын Naughty Dog әзірледі. Bash ойынын Eurocom Entertainment Software компаниясы жасады. Кортекс қаһары мен Twinsanity ойындарын сәйкесінше Traveller's Tales және оның Оксфорд студиясы жасады. The Huge Adventure (Еуропада Crash Bandicoot XS), 2: N Tranced, Nitro Kart, Purple: Ripto's Rampage (Еуропада Crash Bandicoot Fusion) және N. Sane Trilogy ойындарын Vicarious Visions компаниясы жасады. Tag Team Racing, Титандардың апаты және Mind over Mutant ойындарын Radical Entertainment компаниясы жасады. Boom Bang! ойынын Dimps компаниясы жасады. Team Racing Nitro Fueled ойынын Beenox компаниясы жасады. It's About Time ойынын Toys for Bob жасады. Crash-тің алғашқы бес ойынын Sony Computer Entertainment бүкіл әлем бойынша жариялады. Кортекс қаһарынан Twinsanity-ге дейінгі ойындар Universal Interactive (қазір Vivendi Games) баспасынан шықты. Tag Team Racing, Boom Bang! және Титандардың апаты ойындарын Sierra Entertainment баспасы шығарды. Mind over Mutant-тен кейінгі барлық ойындарды Activision баспасы шығарды. Кортекс қаһарынан Nitro Kart-қа дейін Konami жапон нарығында баспа және таратумен айналысты, сондай-ақ PS2 үшін Кортекс қаһарының бүкіл әлемдік шығарылымын бірлесіп жариялады. N. Sane Trilogy-нің жапондық нұсқаларын Sony Interactive Entertainment PS4 үшін, ал Sega of Japan Nintendo Switch үшін шығарды; Sega кейіннен Team Racing Nitro Fueled ойынын Жапония үшін де жариялады.

Манга

1998 жылы Coro Coro Comics «Краш Бандикут—Dansu! de Jump! na Daibōken» атты манга сериясын жасады, ол «Краш Бандикут 2: Кортекс кері соққы береді» оқиғаларына шала негізделген. Серияны Ари Кавасима суреттеді және шығарды, бүгінгі күнге дейін тек екі манга томы жарық көрді, комикстердің жалпы саны белгісіз.

Анимация

Crash Bandicoot-ты жасау барысында Universal Animation Studios ойынның кіріспесі және соңы ретінде қызмет ету үшін, сондай-ақ ойын жақсы қабылданып, коммерциялық сәттілікке жеткен жағдайда анимациялық сериалға негіз болатын материал ретінде қолмен салынған анимациялық екі видеоролик жасалды. Sony Computer Entertainment Crash Bandicoot-ты жариялағаннан кейін қолмен салынған видеороликтерден бас тартылды, себебі Sony PlayStation-ның 3D көпбұрышты графикасын дамытуды қалады. Продюсер Дэвид Силлер бұл видеороликтерді 2015 жылы YouTube-қа жүктеді. 2007 жылы The Animation Picture Company Crash of the Titans ойынын насихаттау үшін төрт қысқа веб-фильм түсірді: Crash Bandicoot: No Use Crying, Crash Bandicoot Monster Truck, Crash Bandicoot – Titan Idol және Crash Bandicoot – Have Another, олардың әрқайсысы шамамен үш минуттық. Бұл фильмдерді Xbox 360 бейне қызметінен тегін жүктеуге болады немесе Crash Bandicoot ресми сайтында көруге болады. Crash сонымен қатар Skylanders Academy анимациялық сериалында қонақ ретінде де пайда болады. "Скайлендс құлап жатыр!" атты эпизодта, Skylanders-тің әрекеттері нәтижесінде Crash, Кортекспен шайқас кезінде өлшемдік жарыққа ілігіп, Skylands-ке түсіп қалады. "Краш-лендинг" эпизодында Crash, Спайромен және Skylanders-пен бірігіп, оны Умпа аралдарына қайтару үшін қажетті қараңғы жәдігерді қалпына келтіруге тырысады. Crash-тің Skylanders Academy-дағы келбеті Skylanders: Imaginators-тағы келбетінен өзгеше, бірақ басқа кейіпкерлерден айырмашылығы, ол австралиялық акцентпен толық сөйлемдер айта алады. Skylanders Academy сериалының үшінші маусымында бұл кейіпкер қайтадан пайда болады, Crash рөлін Рис Дарби сомдайды, ол шоураннер лауазымынан бас тартқан Эрик Роджерсты алмастырады. Crash "Келешек Crash күндері" эпизодында қайтып оралады, онда Dark Spyro және Eruptor оны түрлі себептермен болашаққа алып келеді, нәтижесінде олардың уақыт желісі бұзылады. Жаңа уақыт саяхаты құрылғысын тапқаннан кейін, олар оны үйіне қайтарады. Crash маусымның соңғы эпизодында, "Жоғалған Аркустың іздеушілері, ІІ бөлім", тағы да пайда болады, онда ол және Коко (Тара Стронгтың дауысы) Умпа аралдарынан Skylanders және Флинн алып келіп, Каосты Жарық ядросын жойлаудан тоқтатуға көмектеседі. Коконың сериядағы келбеті Titans және Mind over Mutant дизайндарының үйлесімі сияқты көрінеді: Crash сияқты ол да австралиялық акцентпен сөйлейді және тек қана қару жасауға ғана емес, сонымен қатар технологияны басқаруға қабілетті, тіпті шайқаста оймен басқарылатын бумерангты пайдалана алады. 2021 жылдың 13 қаңтарында Reddit-те жойылған Crash Bandicoot сериалының сынақ кадрлары жарияланды. Сериал Activision және Amazon Studios бірлесіп жасаған туынды. Сериал сценарийлік дауға байланысты тоқтатылған деген ақпарат бар.

Ғылым саласында

Австралияның миоцен дәуірінен табылған ең ерте белгілі бандикут қазбасы Crash bandicoot есімді екі атаулы номенклатурамен аталды.

Қабылдау

Crash Bandicoot сериясы коммерциялық сәттілікке ие болды. 2007 жылға дейін серияның барлығы әлем бойынша 40 миллионнан астам дана сатылып, 1 миллиард доллардан астам табыс әкелді. Gamasutra мәліметінше, алғашқы Crash Bandicoot ойыны 2003 жылдың қараша айына дейін 6,8 миллион дана сатылып, барлық уақыттағы ең көп сатылған PlayStation ойындарының он біріншісі болды. Cortex Strikes Back АҚШ-та 3,85 миллион дана, ал Warped 3,74 миллион дана сатылды. Crash Bandicoot: The Wrath of Cortex АҚШ-та 1,56 миллион дана сатылды.

Crash Bandicoot сериясы Жапонияда блокбастерлік сәттілікке қол жеткізген батыстық бейне ойындардың санаулы бірі болып табылады. Cortex Strikes Back және Warped елде тиісінше 1,3 және 1,4 миллион дана сатылды, ал Wrath of Cortex ойынының PlayStation 2 нұсқасы 212 000 дана сатылды.